Đoàn tàu Hà Nội 5 Cửa Ô: Kết nối di sản, lan tỏa tinh hoa OCOP

Chuyến tàu di sản

Đưa di sản Thăng Long đến gần du khách

Lấy cảm hứng từ năm cửa ô lịch sử của kinh thành Thăng Long, Đoàn tàu du lịch văn hóa “Hà Nội 5 Cửa Ô – The Hanoi Train” được xây dựng như một không gian văn hóa di động, kết hợp kiến trúc, nghệ thuật truyền thống, ẩm thực và những câu chuyện về Hà Nội xưa.

Không chỉ phục vụ nhu cầu di chuyển, hành trình trên tàu còn đưa du khách khám phá những giá trị văn hóa đặc trưng của vùng đất Thăng Long – Kinh Bắc. Trong không gian thiết kế theo chủ đề năm cửa ô, du khách có thể thưởng thức hát Xẩm, Chèo, Quan họ, Ca trù, đồng thời tìm hiểu lịch sử và những nét văn hóa gắn với các địa phương trên tuyến đường sắt.

Hành khách thưởng thức văn nghệ dân gian trên chuyến tàu du lịch văn hóa “Hà Nội 5 Cửa Ô – The Hanoi Train”

Đoàn tàu thực hiện chuyến đầu tiên ngày 19/8/2025 và chính thức khai thác thương mại từ ngày 6/9/2025 trên tuyến Hà Nội – Từ Sơn (Bắc Ninh). Sau một năm hoạt động, đoàn tàu đã thực hiện gần 400 chuyến, phục vụ gần 100.000 lượt khách, đạt công suất bình quân khoảng 80%. Các chuyến vào dịp cuối tuần thường kín chỗ.

Những kết quả này cho thấy sức hút của mô hình kết hợp di chuyển với trải nghiệm văn hóa. Thay vì chỉ tìm hiểu di sản tại các di tích, bảo tàng, du khách có thể cảm nhận những giá trị truyền thống thông qua hoạt động nghệ thuật, không gian kiến trúc và câu chuyện văn hóa ngay trong suốt hành trình.

Hình ảnh một số hành khách tận hưởng không gian trên tàu du lịch văn hóa “Hà Nội 5 Cửa Ô – The Hanoi Train”

Theo ông Tào Đức Hiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty BHL, đơn vị vận hành đoàn tàu, ý tưởng xây dựng sản phẩm xuất phát từ tình yêu Hà Nội và mong muốn đổi mới cách công chúng tiếp cận di sản. Doanh nghiệp hướng tới việc tạo ra một hành trình không chỉ phục vụ tham quan mà còn giúp du khách hiểu hơn về lịch sử, văn hóa và những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Từ thực tế vận hành, mô hình cũng mở ra triển vọng phát triển các tuyến du lịch văn hóa kết nối nhiều điểm đến, cộng đồng dân cư và ngành nghề truyền thống.

Kết nối làng nghề, mở rộng cơ hội quảng bá sản phẩm OCOP

Bên cạnh giá trị trải nghiệm văn hóa, Đoàn tàu Hà Nội 5 Cửa Ô được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa hoạt động du lịch với các làng nghề, cơ sở sản xuất và chủ thể OCOP tại những địa phương trên tuyến hành trình.

Hà Nội và vùng Kinh Bắc có nhiều làng nghề truyền thống, sản phẩm thủ công mỹ nghệ và đặc sản mang đậm bản sắc địa phương. Đằng sau mỗi sản phẩm là câu chuyện về nguồn nguyên liệu, kỹ thuật chế tác, kinh nghiệm của người thợ và lịch sử hình thành nghề. Khi được kết nối với du lịch đường sắt, những giá trị này có thể trở thành nội dung trải nghiệm hấp dẫn, giúp du khách tìm hiểu quy trình sản xuất, gặp gỡ nghệ nhân và lựa chọn sản phẩm đặc trưng làm quà tặng.

Đối với Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), đây là hướng tiếp cận có tiềm năng nâng cao hiệu quả quảng bá. Thay vì chỉ xuất hiện tại các gian hàng, hội chợ hoặc điểm bán, sản phẩm OCOP có thể được giới thiệu trong không gian văn hóa gắn với vùng đất nơi sản phẩm được tạo ra, qua đó giúp du khách hiểu rõ hơn giá trị và câu chuyện thương hiệu.

Du khách thưởng thức đặc sản Hà Nội trên chuyến tàu du lịch văn hóa “Hà Nội 5 Cửa Ô – The Hanoi Train”

Theo ông Tào Đức Hiệp, doanh nghiệp mong muốn từng bước kết nối với các chủ thể OCOP, cơ sở sản xuất và làng nghề để xây dựng hoạt động trưng bày, giới thiệu, thưởng thức và trải nghiệm sản phẩm phù hợp với từng hành trình.

Trong đó, việc hình thành chuỗi trải nghiệm từ tìm hiểu câu chuyện sản phẩm đến mua sắm và tiếp tục kết nối tiêu thụ sau chuyến đi được xem là yếu tố quan trọng.

Với sản phẩm thủ công mỹ nghệ, du khách có thể tìm hiểu nguyên liệu, kỹ thuật chế tác và trực tiếp tham gia một số công đoạn phù hợp. Đối với đặc sản địa phương, hoạt động thưởng thức, giới thiệu nguồn gốc và hướng dẫn lựa chọn sản phẩm sẽ góp phần tạo sự gần gũi, nâng cao khả năng nhận diện thương hiệu.

Cùng với trải nghiệm trực tiếp, ứng dụng công nghệ số có thể hỗ trợ quảng bá và tiêu thụ sản phẩm OCOP. Thông tin về nguồn gốc, cơ sở sản xuất, câu chuyện thương hiệu và kênh phân phối được giới thiệu trên các nền tảng số sẽ giúp du khách thuận tiện tìm hiểu, tiếp tục mua sắm sau hành trình.

Tuy nhiên, để hoạt động kết nối mang lại hiệu quả thực chất, các chương trình hợp tác cần gắn với nhu cầu thị trường và năng lực cung ứng của từng chủ thể. Hiệu quả không chỉ được đánh giá qua hoạt động quảng bá mà còn phải thể hiện ở khả năng mở rộng thị trường, gia tăng cơ hội tiêu thụ và tạo thêm thu nhập cho cộng đồng.

Việc hình thành chuỗi du lịch văn hóa gắn với OCOP cũng đòi hỏi sự phối hợp giữa ngành đường sắt, doanh nghiệp lữ hành, chính quyền địa phương, cộng đồng làng nghề và các chủ thể sản xuất. Khi các nguồn lực được kết nối đồng bộ, lợi ích từ hoạt động du lịch có thể lan tỏa đến cơ sở sản xuất, nghệ nhân và người dân địa phương.

MC Nguyên Khang sau khi trải nghiệm chuyến tàu du lịch văn hóa “Hà Nội 5 Cửa Ô – The Hanoi Train”

Trong thời gian tới, đơn vị vận hành định hướng mở rộng liên kết với các điểm đến, làng nghề và chủ thể OCOP; đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển nội dung số và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp lữ hành để tiếp cận thêm nhiều nhóm khách hàng.

Từ một sản phẩm du lịch văn hóa trên đường sắt, Đoàn tàu Hà Nội 5 Cửa Ô đang cho thấy tiềm năng kết nối di sản với phát triển kinh tế địa phương. Sự kết hợp giữa du lịch, làng nghề và sản phẩm OCOP, nếu được triển khai bài bản, không chỉ làm phong phú trải nghiệm của du khách mà còn mở rộng cơ hội quảng bá, tiêu thụ sản phẩm và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.