Bánh chưng Hải Yến 20: Từ gánh hàng rong Quốc lộ 2 đến Thương hiệu vàng nông nghiệp
Bà Nguyễn Thị Yến vẫn nhớ những buổi sớm theo mẹ gánh bánh chưng đi bán dọc Quốc lộ 2. Khi ấy bà mới 7, 8 tuổi. Đoạn đường này là trục giao thông chính nối Hà Nội với các tỉnh phía Bắc, xe cộ qua lại đông. Những chiếc bánh mẹ gói ngày ấy rất nhỏ, chỉ vừa một người ăn, tiện cho khách đi đường mua ăn lót dạ. Theo năm tháng, chiếc bánh lớn dần, đầy đặn như bây giờ.
![]() |
| Năm 2019, bánh chưng xanh Hải Yến 20 được Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao. |
“Gánh bánh chưng của mẹ đã nuôi tôi khôn lớn”, bà Yến kể. Nghề làm bánh gắn bó với gia đình bà qua nhiều thế hệ. Khi tiếp quản nghề, bà không muốn chiếc bánh chỉ dừng ở gánh hàng rong. Bà từng bước mở xưởng, đăng ký thương hiệu, rồi thành lập Công ty TNHH Thương mại Hải Yến để sản xuất bánh chưng xanh Hải Yến 20.
Dù quy mô đã khác xưa, bà Yến cho biết cơ sở vẫn giữ cách làm truyền thống. Bánh gói bằng lá dong, luộc bằng bếp củi, nguyên liệu gồm gạo nếp cái hoa vàng, đỗ xanh và thịt lợn tươi. Với bà, giữ được hương vị chiếc bánh mẹ làm năm xưa là điều quan trọng nhất.
Khâu chọn nguyên liệu được làm rất kỹ. Gạo phải là nếp cái hoa vàng hạt to, tròn đều, bóng và mẩy. Cơ sở không xát gạo sẵn mà gói bánh đến đâu mới xát đến đó, để hạt gạo giữ được mùi thơm. Nhân bánh dùng đỗ xanh lòng vàng và thịt ba chỉ có tỷ lệ nạc, mỡ hài hòa. Lá dong phải là lá dong nếp còn tươi, bản to đều, xanh, không sâu bệnh. Lá được rửa sạch, lau khô từng tàu trước khi gói.
Gạo được ngâm khoảng 4 giờ cho mềm, sau đó gói hoàn toàn bằng tay. Nhiều nơi thường hấp chín đỗ, ướp thịt trước khi gói. Ở xưởng của bà Yến, toàn bộ nguyên liệu đều để tươi. Theo bà, khi bánh được gói chặt tay rồi đun chín chậm trên bếp củi, gạo, đỗ và thịt nở ra, quyện vào nhau, tạo nên độ rền, dẻo và đượm vị riêng.
![]() |
| Bánh chưng xanh Hải Yến 20 được luộc bằng bếp củi, lửa đều trong 12 tiếng liên tục. |
Công đoạn luộc bánh đòi hỏi sự kiên nhẫn. Bánh được luộc liên tục khoảng 10-12 tiếng trên bếp củi. Để lửa cháy đều, xưởng luôn có 2 người thay phiên túc trực, canh lửa và châm nước.
Khi bánh chín, công nhân vớt ra, để nguội hoàn toàn khoảng 10 tiếng, ép ráo nước rồi lau khô. Mỗi chiếc bánh sau đó được hút chân không, dán nhãn và tem truy xuất nguồn gốc. Bằng cách này, cơ sở vẫn giữ quy trình thủ công nhưng sản phẩm đáp ứng được yêu cầu về bảo quản và minh bạch thông tin, có thể đưa vào cửa hàng, siêu thị và các kênh bán hàng xa.
Ngày thường, cơ sở gói khoảng 40-50 kg gạo mỗi ngày. Dịp lễ, Tết, sản lượng tăng lên 200-300 kg gạo/ngày, xưởng làm việc gần như cả ngày lẫn đêm. Nghề làm bánh tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng chục lao động địa phương, phần lớn là phụ nữ trung tuổi quen tay gói bánh.
Năm 2019, bánh chưng xanh Hải Yến 20 được UBND TP Hà Nội công nhận sản phẩm OCOP 4 sao. Cùng năm, sản phẩm lọt Top 20 sản phẩm uy tín, chất lượng cao được người Việt tin dùng. Ngày 7-4-2023, sản phẩm tiếp tục được cấp giấy chứng nhận OCOP 4 sao.
![]() |
| Lá dong dùng để gói bánh được chọn lọc kỹ lưỡng, đảm bảo xanh và không sâu bệnh. |
Bà Yến cho biết, trong quá trình tham gia Chương trình OCOP, cơ sở được chính quyền địa phương và Văn phòng Điều phối các Chương trình mục tiêu quốc gia TP Hà Nội hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, đánh giá, phân hạng. Nhờ đó, cơ sở từng bước chuẩn hóa chất lượng, quy trình sản xuất, bao bì, nhãn mác và cách xây dựng thương hiệu. Đây là những việc mà trước đây, khi chỉ bán bánh theo kiểu truyền thống, gia đình bà chưa từng phải làm.
Từ khi đạt OCOP 4 sao, sản phẩm có thêm nhiều cơ hội tham gia hội chợ và chương trình xúc tiến thương mại lớn của thành phố. Khách hàng biết đến bánh chưng Hải Yến 20 nhiều hơn, sức tiêu thụ tăng rõ rệt.
Hà Nội hiện là địa phương có số sản phẩm OCOP lớn nhất cả nước. Theo số liệu công bố cuối tháng 10-2026, thành phố có 3.531 sản phẩm OCOP, trong đó 18 sản phẩm 5 sao, 1.584 sản phẩm 4 sao và 1.907 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm chế biến, sản phẩm làng nghề và sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu được thành phố ưu tiên phát triển. Bánh chưng là một trong những món ăn truyền thống có nhiều cơ sở tham gia.
![]() |
| Bánh chưng xanh Hải Yến 20 tiếp tục khẳng định vị thế khi vinh dự được trao giải thưởng Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam năm 2026. |
Sáng 18-11-2026, tại Hà Nội, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam tổ chức lễ tôn vinh 72 “Thương hiệu vàng nông nghiệp Việt Nam năm 2026”. Các thương hiệu được Hội đồng bình chọn Trung ương lựa chọn sau khoảng 7 tháng xét chọn, thuộc nhiều lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi, chế biến thực phẩm, vật tư nông nghiệp, thương mại và xuất khẩu. Bánh chưng xanh Hải Yến 20 là một trong những sản phẩm được tôn vinh.
Phát biểu tại lễ tôn vinh, ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam, cho rằng các thương hiệu được vinh danh là “72 câu chuyện về sự kiên trì gìn giữ chất lượng”. Ông nhấn mạnh danh hiệu “không phải đích đến, mà là điểm khởi đầu cho những cam kết cao hơn”.
Với cơ sở của bà Yến, danh hiệu là sự ghi nhận cho nhiều năm giữ nghề và giữ hương vị truyền thống của chiếc bánh chưng. Thời gian tới, bà Yến cho biết cơ sở sẽ tiếp tục đầu tư nâng chất lượng, chuẩn hóa quy trình sản xuất, hoàn thiện mẫu mã, bao bì. Cơ sở cũng sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ để mở rộng thị trường ra nhiều tỉnh, thành phố.
Từ gánh hàng rong bên Quốc lộ 2 đến sản phẩm có thương hiệu, chiếc bánh chưng của gia đình bà Yến vẫn giữ cách làm cũ: lá dong xanh, gạo xát đến đâu gói đến đó và bếp củi đỏ lửa suốt đêm.
Tin khác



