Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao

ocopvietnam - Bỏ công việc ổn định ở các doanh nghiệp lớn, kỹ sư hóa Phan Minh Tiến về quê Cần Giờ, mày mò cách lấy mật từ cuống dừa nước, phần mà người dân xưa nay vẫn bỏ đi. Hơn 7 năm sau, mật dừa nước cô đặc hữu cơ Vietnipa đã sang tới Mỹ và vừa được Hội đồng Trung ương đề xuất công nhận OCOP 5 sao.

Ở Cần Giờ, những rừng dừa nước trải dài ven sông, rạch trên diện tích khoảng 900 ha. Từ bao đời, người dân dùng lá dừa nước lợp nhà, đan rổ rá, lấy trái làm món giải khát cho khách qua đường. Riêng phần cuống buồng dừa thì bị bỏ khô trơ trọi vì không ai nghĩ nó có giá trị.

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao
Anh Phan Minh Tiến đặt mục tiêu đưa mật dừa nước cô đặc thành sản phẩm đặc trưng khi nhắc tới TP HCM nói chung, Cần Giờ nói riêng.

Phan Minh Tiến sinh ra và lớn lên giữa những rừng dừa ấy. Tốt nghiệp kỹ sư công nghệ hóa học Trường Đại học Bách khoa TP.HCM, anh làm việc cho nhiều doanh nghiệp lớn, trong đó có PV Gas Cà Mau và Xi măng Holcim. Nhưng mỗi lần về quê, anh lại thấy cảnh quen thuộc, dừa nước chỉ được bán lá, bán trái, giá trị thấp, nhiều người phá bỏ vườn dừa để trồng cây khác hoặc lấy đất xây nhà.

“Đời sống của người dân qua bao thế hệ vẫn còn nhiều khó khăn khi các hoạt động kinh tế chủ yếu dừng ở mức khai thác thô. Giá trị kinh tế thấp, cuộc sống bấp bênh khiến người dân lâu dần không còn mặn mà với cây dừa nước nữa, từ đó diện tích rừng cũng dần bị thu hẹp. Những suy nghĩ đó luôn dằn vặt tôi”, anh Tiến kể.

Trong khi đó, nông dân ở Philippines, Indonesia, Thái Lan từ lâu đã biết lấy mật từ cuống dừa nước để làm đường, giấm, rượu. Ở miền Tây, cây thốt nốt, “người anh em” cùng họ với dừa nước, cũng đã cho mật làm đường thốt nốt nổi tiếng. “An Giang có đường thốt nốt, Bến Tre có dừa và tôi muốn khi nhắc đến Cần Giờ, mọi người không chỉ nghĩ đến một khu dự trữ sinh quyển thế giới, mà còn biết đến đặc sản mật dừa nước”, anh chia sẻ.

Năm 2017, anh Tiến nghỉ việc, về Cần Giờ bắt đầu thử nghiệm. Anh học kỹ thuật khai thác mật của các nước trong khu vực, kết hợp kinh nghiệm làm nông của người cha. Những lần đầu, cuống dừa cắt ra bị khô dưới nắng gió, không cho mật. Phải sau hơn nửa năm thử nghiệm, anh mới tìm ra cách “thông tuyến mạch” bên trong cuống.

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao
Quy trình massage cuống dừa nước.

Khoảng 30 ngày trước khi thu mật, người thợ len lỏi vào rừng ngập mặn, dùng búa bọc vải gõ đều lên từng cuống dừa, giống như “massage” để kích thích dòng mật tiết ra ổn định. Sau đó, cuống được cắt và bọc kín để hứng mật. Mỗi cuống cho khoảng 1 lít mật mỗi ngày, liên tục khoảng 30 ngày. Cách khai thác này không cần chặt cây, cây dừa vẫn sống và cho mật hàng chục năm.

“Người làm nghề phải biết đọc và hiểu từng cuống dừa nước để quyết định hôm đó nên tác động mạnh hay nhẹ, thực hiện trong 5 phút hay lâu hơn”, anh Tiến nói.

Sản phẩm đầu tiên được anh đặt tên là “Mật dừa nước Ông Sáu”. “Ông Sáu là tên gọi ở nhà của ba tôi”, anh giải thích. Con số 6 cũng là 6 tiêu chí anh đặt ra cho sản phẩm: chất lượng, khách hàng hài lòng, đối tác tin cậy, nhân viên nhiệt tâm, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội.

Năm 2019, Vietnipa ra đời. Ngay năm đó, mô hình khai thác và chế biến mật dừa nước đoạt giải Nhì cuộc thi Dự án khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn toàn quốc, sản phẩm được công nhận là Sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu TP.HCM. Năm 2020, anh Tiến là một trong 12 Công dân trẻ tiêu biểu TP.HCM ở lĩnh vực thanh niên nông thôn làm kinh tế giỏi.

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao
Mật dừa nước được người tiêu dùng biết đến nhiều hơn thông qua các hội chợ, triển lãm.

Từ khi có cách lấy mật, người trồng dừa nước ở Cần Giờ có thêm một nghề mới. Khác với lá dừa chỉ thu hoạch 1-2 lần mỗi năm, người dân có thể gõ cuống, lấy mật hằng ngày và được doanh nghiệp thu mua với giá cao hơn nhiều. Theo anh Tiến, mỗi ha dừa nước có thể cho 15-20 tấn mật mỗi năm mà không tốn nhiều công chăm sóc.

Những hộ đầu tiên tham gia đã có thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm, gấp khoảng 10 lần so với khi chỉ bán lá, bán trái. “Trước đây, giá trị kinh tế của cây dừa nước rất thấp vì phụ thuộc vào thương lái mua lá và bán trái cho các điểm bán nước giải khát”, anh Trần Hiếu Nhân, một nông dân tham gia mô hình, chia sẻ.

Theo anh Tiến, dừa nước còn có giá trị môi trường. Bộ rễ giữ đất, chống sạt lở bờ sông, tán rừng là nơi trú ngụ của tôm cá. “Dừa nước còn là ‘cỗ máy’ hấp thụ CO₂ tự nhiên. Hiện Cần Giờ có khoảng 900 ha dừa nước, đây là lợi thế lớn để phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn”, anh nói.

Những năm đầu, Vietnipa chọn cách đi chậm. Trong thời gian dịch COVID-19, doanh nghiệp tập trung xây dựng quy trình, đào tạo nhân sự, đầu tư nhà xưởng theo tiêu chuẩn ISO 22000 và HACCP. Năm 2023, sản phẩm đạt cùng lúc ba chứng nhận hữu cơ quốc tế: USDA Organic (Mỹ), EU Organic (Liên minh châu Âu) và JAS Organic (Nhật Bản). Vùng nguyên liệu dừa nước Cần Giờ cũng được chứng nhận hữu cơ.

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao
Các sản phẩm của Vietnipa.

Từ một chai mật cô đặc ban đầu, Vietnipa phát triển 5 dòng sản phẩm: mật dừa nước cô đặc, đường dừa nước, nước màu, nước tương mật dừa nước và mật dừa nước tươi đóng lon. Sản phẩm đạt OCOP 4 sao TP.HCM, danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao và có mặt tại hơn 400 điểm bán trên cả nước.

Đầu năm 2026, lô mật dừa nước hữu cơ đầu tiên của Cần Giờ được xuất sang Mỹ. Hiện doanh nghiệp có khoảng 30 cửa hàng, đại lý phân phối tại Mỹ và đang tìm đường vào Canada, Australia, Trung Quốc, Nhật Bản. Doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng công suất khai thác lên khoảng 100 tấn mỗi năm.

Ngày 18-11 vừa qua, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương thống nhất đề nghị công nhận mật dừa nước cô đặc hữu cơ Vietnipa đạt OCOP 5 sao. Đây là một trong 6 sản phẩm của TP.HCM được thông qua trong lần đầu thành phố tham gia đánh giá cấp quốc gia. Các sản phẩm dự kiến được trao chứng nhận tại Festival OCOP Việt Nam 2026 ở TP.HCM, từ ngày 3-12.

Mật dừa nước “Ông Sáu” - Từ cuống dừa bỏ đi đến ngưỡng OCOP 5 sao
VIETNIPA thường xuyên đón các đoàn khách trong và ngoài nước đến tham quan, trải nghiệm thu hoạch mật dừa nước.

Vietnipa cũng gắn sản phẩm với du lịch. Doanh nghiệp đã mở “Bến dừa nước”, nơi du khách đến Cần Giờ có thể dừng chân, nghe kể chuyện cây dừa nước, xem cách thu mật và thưởng thức đồ uống làm từ mật dừa. Nhiều đoàn khách trong và ngoài nước đã đến trải nghiệm thu hoạch mật giữa rừng ngập mặn.

Hằng ngày, anh Tiến vẫn cùng người nông dân len lỏi trong rừng dừa nước. Với anh, “thành công không chỉ được đo bằng doanh thu hay số lượng đơn hàng xuất khẩu, mà phải tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương và góp phần bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ”.

Hà My

Tin liên quan

Tin khác

Người trẻ miền núi xứ Thanh khởi nghiệp từ cá tầm, vịt bản địa
Người trẻ miền núi xứ Thanh khởi nghiệp từ cá tầm, vịt bản địa
ocopvietnam - Tận dụng dòng suối lạnh và giống vật nuôi bản địa, những người trẻ ở miền núi Thanh Hóa đang tạo ra sinh kế ngay trên quê hương. Vợ chồng chị Lương Thị Lực ở xã Sơn Điện nuôi cá tầm, đạt doanh thu khoảng 2 tỷ đồng/năm, sản phẩm đạt OCOP 3 sao. Ở xã Cổ Lũng, anh Lục Văn Nam khôi phục giống vịt Cổ Lũng, đặc sản phục vụ khách du lịch Pù Luông.
OCOP Lào Cai nâng tầm sản vật bản địa
OCOP Lào Cai nâng tầm sản vật bản địa
ocopvietnam - Với lợi thế về nông sản, dược liệu, sản vật đặc hữu và văn hóa bản địa, Lào Cai hiện có 586 sản phẩm OCOP từ 3 đến 5 sao. Từ chè Shan tuyết Phình Hồ, Suối Giàng đến atiso Sa Pa, Chương trình OCOP đang giúp sản vật địa phương trở thành hàng hóa có thương hiệu, đồng thời thay đổi tư duy sản xuất của người dân.
Trầm hương Phúc Trạch và hành trình nâng tầm sản vật quê hương của đôi vợ chồng trẻ
Trầm hương Phúc Trạch và hành trình nâng tầm sản vật quê hương của đôi vợ chồng trẻ
ocopvietnam - Từ bỏ công việc ổn định tại Hà Nội để trở về quê hương lập nghiệp, vợ chồng chị Nguyễn Thị Thùy Dung và anh Thái Văn Học đã lựa chọn gắn bó với cây dó trầm trên mảnh đất Phúc Trạch (Hà Tĩnh). Từ vườn cây lâu năm của gia đình, họ từng bước phát triển các sản phẩm trầm hương, xây dựng thương hiệu Tâm Thành Phúc và tận dụng nền tảng số để đưa hương trầm quê hương đến gần hơn với người tiêu dùng.
Hơn 100 năm giữ nghề tàu hũ ky bên sông Đông Thành
Hơn 100 năm giữ nghề tàu hũ ky bên sông Đông Thành
ocopvietnam - Hình thành từ năm 1912, làng nghề tàu hũ ky Mỹ Hòa (phường Cái Vồn, Vĩnh Long) đến nay vẫn đỏ lửa mỗi ngày. Nghề làm tàu hũ ky ở đây đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, đang tạo sinh kế cho nhiều gia đình ven sông Đông Thành.
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
Trà sen Tây Hồ và nét đẹp của văn hóa Việt
ocopvietnam - Xuất phát từ thú chơi tao nhã chốn hoàng cung, Trà sen Tây Hồ trải qua bao biến thiên lịch sử vẫn vẹn nguyên vị thế là "thiên hạ đệ nhất trà". Không gượng ép trong những quy tắc khắt khe như trà đạo ngoại quốc, văn hóa thưởng trà sen Việt Nam thấm đượm triết lý bình dị, hòa đồng và giàu nghĩa tình.
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
ocopvietnam - Sở hữu kỹ thuật thủ công đặc sắc, tri thức nghề truyền thống và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ, sản phẩm làng nghề Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển thành những thương hiệu có sức cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, để chuyển từ sản phẩm mang dấu ấn địa phương thành thương hiệu được người tiêu dùng nhận diện và tin tưởng, các chủ thể cần đầu tư đồng bộ vào chất lượng, thiết kế, nhận diện, bảo hộ sở hữu trí tuệ và năng lực tiếp cận thị trường.
Thúa Ố, hương vị nếp nhà người Thái ở Sơn La
Thúa Ố, hương vị nếp nhà người Thái ở Sơn La
ocopvietnam - Từ món tương dân dã trong bữa cơm của đồng bào Thái, tương Thúa Ố ở xã Chiềng Sung (Sơn La) đã trở thành sản phẩm OCOP 3 sao. Sản phẩm mở thêm hướng phát triển kinh tế cho người dân, đồng thời góp phần gìn giữ hương vị truyền thống.
Thổ cẩm Pa Thơm: Từ của hồi môn truyền thống đến sản phẩm OCOP 3 sao
Thổ cẩm Pa Thơm: Từ của hồi môn truyền thống đến sản phẩm OCOP 3 sao
ocopvietnam - Từng là món quà hồi môn gắn với đời sống của phụ nữ dân tộc Lào ở Điện Biên, những tấm thổ cẩm Pa Thơm nay đang tìm được hướng phát triển mới. Từ việc thành lập hợp tác xã đến xây dựng sản phẩm OCOP 3 sao, nghề dệt truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân vùng biên giới.
HÀ NỘI NGÀN NĂM VĂN HIẾN: KỂ CHUYỆN DI SẢN QUA MÓN QUÀ OCOP
HÀ NỘI NGÀN NĂM VĂN HIẾN: KỂ CHUYỆN DI SẢN QUA MÓN QUÀ OCOP
ocopvietnam - Không chỉ hiện diện trong những công trình lịch sử hay di tích nghìn năm tuổi, văn hiến Thăng Long – Hà Nội còn kết tinh trong bàn tay nghệ nhân, sản phẩm làng nghề và hương vị những thức quà truyền thống. Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), những giá trị ấy đang được chuyển hóa thành các món quà mang bản sắc Thủ đô, góp phần kết nối di sản với du lịch và mở rộng cơ hội phát triển thị trường.
Cuộc thi Đại sứ OCOP TP.HCM: Mỗi thí sinh một câu chuyện sản phẩm
Cuộc thi Đại sứ OCOP TP.HCM: Mỗi thí sinh một câu chuyện sản phẩm
ocopvietnam - Từ giáo viên, ca sĩ, MC, diễn viên đến người nội trợ, nghệ nhân…, cuộc thi “Đi tìm Đại sứ OCOP TP.HCM - Hành trình lan tỏa giá trị OCOP TP.HCM năm 2026” đang thu hút nhiều người tham gia với các clip dự thi sáng tạo, giàu cảm xúc.
Hương cốm non OCOP đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón
Hương cốm non OCOP đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón
ocopvietnam - Từ giống nếp bản địa trước đây chỉ trồng để ăn, anh Đinh Xuân Công cùng 250 hộ dân xã Dương Quỳ (Lào Cai) đã liên kết xây dựng vùng nguyên liệu 60 ha. Hạt nếp Khẩu Tan Đón được chế biến thành cốm non, bánh chưng cốm đạt OCOP 3 sao, mở ra hướng làm giàu cho nông dân vùng cao. Hay nói cách khác, hương cốm non OCOP đã đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón
Hàu Thái Bình Dương đầm Nha Phu đạt OCOP 3 sao
Hàu Thái Bình Dương đầm Nha Phu đạt OCOP 3 sao
ocopvietnam - Từ bỏ công việc ở thành phố về với nghề biển của gia đình, anh Võ Thanh Tài (xã Nam Ninh Hòa, Khánh Hòa) đã xây dựng vùng nuôi hàu Thái Bình Dương quy mô 40-50 bè tre, mỗi năm cung ứng khoảng 90 tấn hàu thương phẩm. Sản phẩm hàu của anh đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Rau má Quảng Điền làm nên thương hiệu nông sản xứ Huế
Rau má Quảng Điền làm nên thương hiệu nông sản xứ Huế
ocopvietnam - Từ những thửa ruộng lúa kém hiệu quả, người dân xã Quảng Điền (TP Huế) chuyển sang trồng rau má theo quy trình VietGAP, hình thành vùng chuyên canh lớn nhất thành phố. Cây rau má không chỉ mang lại thu nhập ổn định, tạo việc làm cho hàng trăm lao động mà còn được chế biến thành sản phẩm OCOP, mở ra hướng phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp.
Vườn trái viết độc lạ bên chùa Xiêm Cán
Vườn trái viết độc lạ bên chùa Xiêm Cán
ocopvietnam - Từ lần được vị sư chùa Xiêm Cán cho vài trái viết ăn thử trong dịp lễ Sene Dolta năm 1978, ông Trần Ngọc Chiến ấp ủ ước mơ trồng loại cây này. Gần 10 năm qua, ông đã gây dựng vườn viết hơn 200 cây ở phường Hiệp Thành (Cà Mau) và đang làm hồ sơ để sản phẩm “Trái Viết Xiêm Cán” được công nhận OCOP 3 sao.
Cô gái Khmer giữ nghề thốt nốt ở Tri Tôn
Cô gái Khmer giữ nghề thốt nốt ở Tri Tôn
ocopvietnam - Rời công việc ngân hàng ở TPHCM về quê năm 2017, chị Chau Ngọc Dịu, người dân tộc Khmer ở xã Tri Tôn (An Giang), thành lập Công ty CP Palmania để nâng giá trị mật hoa thốt nốt. Sau hơn 9 năm, doanh nghiệp đã có 3 sản phẩm đạt OCOP 5 sao, xuất khẩu sang nhiều nước và giúp người leo thốt nốt có thu nhập ổn định hơn.
Kỹ sư xây dựng làm mỹ phẩm OCOP từ xương rồng
Kỹ sư xây dựng làm mỹ phẩm OCOP từ xương rồng
ocopvietnam - Bỏ nghề xây dựng ở TPHCM về quê, anh Trần Văn Vũ (phường Hòa Hiệp) kiên trì phát triển sản phẩm từ cây xương rồng mọc trên vùng cát biển. Sau 8 năm, doanh nghiệp của anh đã có 8 sản phẩm mỹ phẩm đạt OCOP 3 sao và đang hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu liên kết với người dân.

Tin mới Đọc nhiều