Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao

ocopvietnam - Sản lượng nhỏ, địa hình chia cắt, chi phí vận chuyển cao là những bất lợi của nông sản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Theo ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thay vì cạnh tranh bằng số lượng, sản phẩm vùng cao cần đi vào phân khúc giá trị cao, dựa trên công nghệ chế biến, câu chuyện văn hóa và liên kết thị trường bền vững.

Nhiều năm qua, các chương trình giảm nghèo đã hỗ trợ đồng bào vùng cao phát triển sinh kế với cây giống, con giống, kỹ thuật canh tác. Nhưng theo ông Nguyễn Minh Tiến, mô hình hỗ trợ chỉ thực sự bền vững khi sản phẩm làm ra bán được, người dân có thu nhập ổn định.

Trao đổi với báo điện tử VietnamPlus, ông Tiến cho rằng với điều kiện sản xuất manh mún, sản lượng nhỏ, vùng cao không nên đặt trọng tâm vào hàng hóa đại trà. Hướng đi phù hợp hơn là chọn những sản phẩm đặc trưng, có giá trị cao, nhắm tới nhóm khách hàng sẵn sàng trả tiền cho sự khác biệt.

Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao

Đặc sản vùng cao, sản phẩm OCOP của các địa phương được giới thiệu tại Hội chợ AgroViet 2026.

Con số của Chương trình OCOP cho thấy vùng khó khăn không thiếu tiềm năng. Sau hơn 8 năm triển khai, cả nước có trên 21.000 sản phẩm OCOP, nhiều địa phương miền núi như Lai Châu, Lâm Đồng đã có sản phẩm 4 sao, 5 sao.

Theo ông Tiến, yếu tố đầu tiên để nâng giá trị là công nghệ chế biến. Ông dẫn ví dụ cây nghệ ở khu vực Na Rì (Bắc Kạn cũ, nay thuộc Thái Nguyên). Bán nghệ tươi hay nghệ sấy lát, người trồng chỉ thu khoảng 25.000-30.000 đồng/kg. Khi một số doanh nghiệp đầu tư máy móc chế biến sâu, sản phẩm từ nghệ có thể bán với giá 500.000-700.000 đồng, thậm chí 1,5-2 triệu đồng tùy loại. Một số sản phẩm nghệ của khu vực này từng xuất khẩu sang thị trường EU.

Cà phê Arabica Sơn La là một ví dụ khác. Quy mô không lớn như vùng cà phê Robusta Tây Nguyên, nhưng Arabica có hương vị đặc trưng, hợp với khách hàng cao cấp ở châu Âu, Mỹ. Nhờ công nghệ sơ chế, chế biến mới, chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt.

Cùng với công nghệ, sản phẩm cần được định vị lại, hướng tới phân khúc quà tặng, quà biếu, nơi giá trị không chỉ nằm ở công dụng mà còn ở ý nghĩa văn hóa và câu chuyện phía sau. Điều đó đòi hỏi đầu tư tương xứng cho bao bì, mẫu mã. Người sản xuất cũng phải bảo đảm chất lượng ổn định, minh bạch nguồn gốc, vì khách hàng cao cấp luôn tìm hiểu kỹ thành phần, quy trình và xuất xứ.

Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao

Nghệ nhân truyền dạy nghề đan lát truyền thống cho thế hệ trẻ. Nghề thủ công, tri thức bản địa có thể trở thành sản phẩm du lịch trải nghiệm hấp dẫn.

Lợi thế lớn của vùng cao là kho tàng văn hóa bản địa. Theo ông Tiến, người sản xuất cần chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, tích hợp nhiều giá trị vào một sản phẩm.

Mua thịt bò H’Mông, người tiêu dùng không chỉ quan tâm dinh dưỡng mà còn quan tâm giống bò, cách chăn thả và truyền thống của cộng đồng người H’Mông. Tấm vải lanh của đồng bào Mông ở Tuyên Quang không đơn thuần là hàng thủ công; mỗi họa tiết, mỗi công đoạn se sợi, dệt vải phản ánh lịch sử và tập quán của cộng đồng. Hình ảnh những người phụ nữ cao tuổi miệt mài quay sợi đã trở thành câu chuyện hấp dẫn với du khách, nhất là khách quốc tế.

Từ đó, sản phẩm OCOP có thể gắn với du lịch trải nghiệm. Người dân không chỉ bán nông sản, hàng thủ công mà còn có thu nhập từ dịch vụ lưu trú, ẩm thực, trải nghiệm nghề truyền thống. Mùa lúa chín, vùng mận, đào Sơn La hay những vườn sâm Ngọc Linh dưới tán rừng đều là không gian du lịch có thể khai thác.

Dù sản phẩm tốt đến đâu, theo ông Tiến, nếu không giữ được khách hàng, không có đầu ra ổn định thì khó giúp người dân phát triển lâu dài. Ngoài hội chợ, triển lãm, Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp đang tổ chức các hội nghị kết nối cung cầu, giúp HTX tiếp cận hệ thống phân phối và doanh nghiệp tiêu thụ. Điều quan trọng là chuỗi liên kết phải bảo đảm lợi ích tương xứng cho người sản xuất, không chỉ cho doanh nghiệp.

Cú nhảy giá trị của nông sản vùng cao
Giá trị bản địa hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực kinh tế quan trọng.

Thương mại điện tử mở ra kênh bán hàng mới, nhưng cũng đặt ra bài toán vốn. Một phiên livestream có thể bán 500-700 đơn, nhưng nếu nền tảng mất 3-4 tuần mới chuyển tiền, người sản xuất sẽ thiếu vốn mua nguyên liệu cho đơn hàng tiếp theo. Trung tâm đang thúc đẩy phối hợp giữa nền tảng thương mại điện tử, ngân hàng và cơ quan quản lý để hỗ trợ vốn dựa trên đơn hàng.

Thời gian tới, Trung tâm tập trung vào chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, hỗ trợ sản phẩm đáp ứng yêu cầu giảm phát thải của thị trường châu Âu, Mỹ; xây dựng dữ liệu vùng trồng, vùng chăn nuôi đầy đủ, chính xác để dự báo nguồn cung và truy xuất nguồn gốc đến từng thửa đất; ứng dụng trí tuệ nhân tạo để quảng bá đa ngôn ngữ câu chuyện sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số.

“Sản phẩm OCOP đạt 4 sao, 5 sao là rất đáng ghi nhận, nhưng điều quan trọng hơn là phải đạt được những ngôi sao trong lòng người tiêu dùng”, ông Tiến nói. Theo ông, sự hài lòng, tin tưởng và quay lại của khách hàng mới là thước đo thực chất cho sức sống của sản phẩm.

Ngọc Ánh

Tin liên quan

Tin khác

Gỡ điểm nghẽn vốn, đất đai để HTX nông nghiệp lớn mạnh
Gỡ điểm nghẽn vốn, đất đai để HTX nông nghiệp lớn mạnh
ocopvietnam - Cả nước có hơn 23.000 HTX nông nghiệp, nhưng nhiều đơn vị vẫn chỉ làm khâu thu gom hàng, chưa đủ sức dẫn dắt chuỗi giá trị. Doanh thu, lợi nhuận của khu vực HTX còn giảm. Giai đoạn 2026-2030, HTX cần chuyển mạnh từ tăng số lượng sang nâng năng lực tổ chức sản xuất, làm chủ vùng nguyên liệu và tăng thu nhập cho thành viên.
Nếp Tú Lệ bén rễ trên đồng đất Hưng Khánh
Nếp Tú Lệ bén rễ trên đồng đất Hưng Khánh
ocopvietnam - Từ thung lũng Tú Lệ, nơi nổi tiếng với giống nếp dẻo thơm, những hạt giống đã được đưa về gieo trồng trên đồng đất Hưng Khánh (Lào Cai). Trải qua hai vụ thử nghiệm, giống lúa đặc sản bước đầu cho thấy khả năng thích nghi tốt, năng suất và chất lượng khả quan, mở ra triển vọng đa dạng hóa cơ cấu cây trồng, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
Hương cốm nếp tan Quỳnh Nhai: Gìn giữ nghề truyền thống
ocopvietnam - Từ thức quà quê gắn với mùa lúa mới, cốm nếp tan bản Hán, xã Quỳnh Nhai (Sơn La) đang dần trở thành sản phẩm hàng hóa được người tiêu dùng đón nhận. Việc duy trì giống lúa bản địa, gìn giữ phương thức chế biến truyền thống và mở rộng thị trường tiêu thụ không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo tiền đề phát triển sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương.
Ba Vì: Liên kết phát triển dược liệu bản địa, mở hướng xây dựng sản phẩm OCOP
Ba Vì: Liên kết phát triển dược liệu bản địa, mở hướng xây dựng sản phẩm OCOP
ocopvietnam - Từ nguồn dược liệu phong phú và tri thức truyền thống của đồng bào Dao, các hợp tác xã tại Ba Vì đang tìm hướng liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ. Việc kết nối người dân, nhà khoa học, doanh nghiệp và du lịch được kỳ vọng nâng cao giá trị dược liệu bản địa, tạo nền tảng phát triển sản phẩm OCOP bền vững.
Giữ gìn dược liệu bản địa để nâng giá trị nông sản vùng cao
Giữ gìn dược liệu bản địa để nâng giá trị nông sản vùng cao
ocopvietnam - Từ những cây sâm mọc hoang trên núi Thái Nguyên, một hợp tác xã đã bảo tồn, nhân giống thành công và mở rộng vùng trồng sang Yên Bái, Sơn La. Tại hội thảo kết nối thị trường OCOP chiều 13/11 ở Hà Nội, đại diện các đơn vị gửi gắm thông điệp về sự quý giá của dược liệu Việt Nam.
Mật ong Phương Di: Từ đồi núi Gia Lai đến sản phẩm OCOP 5 sao
Mật ong Phương Di: Từ đồi núi Gia Lai đến sản phẩm OCOP 5 sao
ocopvietnam - Từ những tổ ong rừng nhỏ lẻ, bà con xã Gào (Gia Lai) đã cùng nhau xây dựng Hợp tác xã (HTX) Mật ong Phương Di Bee và gây dựng một thương hiệu vươn ra thị trường quốc tế. Năm 2026, sản phẩm Mật ong Phương Di tiếp tục được chọn vào Danh sách 50 sản phẩm tiêu biểu của hợp tác xã và nhận Giải Mai An Tiêm. Đây là sự ghi nhận cho một mô hình kinh tế tập thể biết đặt chất lượng lên hàng đầu.
Người trẻ viết tiếp câu chuyện OCOP Hà Nội: Làm mới nghề mây tre đan Phú Vinh
Người trẻ viết tiếp câu chuyện OCOP Hà Nội: Làm mới nghề mây tre đan Phú Vinh
ocopvietnam - Từ những sợi mây, nan tre quen thuộc, người trẻ làng nghề Phú Vinh đang tìm cách đưa sản phẩm thủ công truyền thống đến gần hơn với đời sống hiện đại. Lựa chọn gắn bó với nghề quê, chị Ngô Thị Liên cho thấy hành trình kế thừa di sản không chỉ là giữ gìn kỹ thuật của cha ông mà còn đòi hỏi tư duy đổi mới sản phẩm, phát triển thị trường và tạo dựng sinh kế bền vững.
Khát vọng nâng tầm dược liệu Việt
Khát vọng nâng tầm dược liệu Việt
ocopvietnam - Mang trong mình ước muốn vun đắp sức khỏe Việt, chị Nguyễn Thị Ngọc Huyền - Giám đốc Công ty TNHH Nấm Dược liệu VNCORDY đã nghiên cứu và phát triển thành công các sản phẩm được bào chế từ nấm dược liệu đông trùng hạ thảo. Trong đó, sản phẩm đông trùng hạ thảo khô của chị đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Quảng Ngãi có thêm 46 sản phẩm OCOP mới, 4 sản phẩm yến sào đạt 4 sao
Quảng Ngãi có thêm 46 sản phẩm OCOP mới, 4 sản phẩm yến sào đạt 4 sao
ocopvietnam - Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tỉnh Quảng Ngãi vừa công bố kết quả đợt 1 năm 2026. Có 46 sản phẩm mới đạt chuẩn, gồm 42 sản phẩm 3 sao và 4 sản phẩm 4 sao. Danh sách có nhiều đặc sản địa phương như mật dừa nước, dầu mè, dầu đậu phộng và yến sào.
Nữ giám đốc người Tày đưa tinh dầu quế bản địa thành sản phẩm OCOP 4 sao
Nữ giám đốc người Tày đưa tinh dầu quế bản địa thành sản phẩm OCOP 4 sao
ocopvietnam - Từ những ngày thu mua nông sản nhỏ lẻ, chị Lò Thị Liên, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dịch vụ Vĩnh Yên, xã Nghĩa Đô (Lào Cai), đã từng bước xây dựng thương hiệu tinh dầu quế, sả đạt chuẩn OCOP 4 sao. Không chỉ nâng cao giá trị cây trồng bản địa, mô hình còn mở rộng đầu ra cho nông sản, tạo việc làm và góp phần cải thiện sinh kế cho người dân vùng cao.
Nghệ nhân Lê Thị Thiết: Giữ nghệ thuật bằng tâm, phát triển nghề bằng tầm
Nghệ nhân Lê Thị Thiết: Giữ nghệ thuật bằng tâm, phát triển nghề bằng tầm
ocopvietnam - Từ nỗi nhớ hương vị phở thuở ấu thơ, nghệ nhân Lê Thị Thiết dành hơn 30 năm tìm tòi, chắt lọc tinh hoa ẩm thực truyền thống để xây dựng thương hiệu Phở Xưa. Bằng sự kiên trì với nghề và tư duy phát triển hiện đại, chị từng bước đưa hương vị phở Nam Định đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.
Mở hướng phát triển du lịch vùng cao Thành Công
Mở hướng phát triển du lịch vùng cao Thành Công
ocopvietnam - Với 13 sản phẩm OCOP được xếp hạng, xã Thành Công (Cao Bằng) hiện đứng thứ hai toàn tỉnh về số lượng sản phẩm, chỉ sau phường Thục Phán. Từ lợi thế nông sản đặc trưng, nghề truyền thống đến cảnh quan thiên nhiên, địa phương đang từng bước gắn kết sản phẩm OCOP với du lịch, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
Quảng Trị: Tiếp sức nghề làm nước mắm truyền thống, mở lối phát triển sản phẩm OCOP
Quảng Trị: Tiếp sức nghề làm nước mắm truyền thống, mở lối phát triển sản phẩm OCOP
ocopvietnam - Từ những chum nước mắm được gìn giữ qua nhiều thế hệ, phụ nữ xã Phú Trạch (Quảng Trị) đang từng bước nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Sự đồng hành của nguồn vốn tín dụng chính sách cùng các hoạt động hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP không chỉ góp phần gìn giữ nghề truyền thống mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, cải thiện sinh kế cho người dân nông thôn.
Bắc Ninh: Những mẻ bồ kết đầu tiên đến hành trình xây dựng thương hiệu OCOP
Bắc Ninh: Những mẻ bồ kết đầu tiên đến hành trình xây dựng thương hiệu OCOP
ocopvietnam - Từ số vốn khởi nghiệp chưa đầy 10 triệu đồng, vượt qua khó khăn về nguyên liệu, công nghệ và thị trường, chị Vũ Thị Thu cùng những người đồng hành đã từng bước phát triển thương hiệu Dược liệu Việt Kết. Hành trình đưa sản phẩm thảo dược truyền thống đạt OCOP 4 sao không chỉ cho thấy nỗ lực của người làm nghề mà còn phản ánh vai trò của chương trình trong phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm và cải thiện sinh kế cho người dân Bắc Ninh.
Lâm Đồng: Từ măng tre, cà phê đến mắc ca, OCOP nâng tầm nông sản phía Tây
Lâm Đồng: Từ măng tre, cà phê đến mắc ca, OCOP nâng tầm nông sản phía Tây
ocopvietnam - Từ măng tre, cà phê đến mắc ca, nhiều hợp tác xã và hộ sản xuất tại khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng đang tận dụng lợi thế vùng nguyên liệu, đẩy mạnh chế biến và phát triển sản phẩm OCOP. Hướng đi này không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn thúc đẩy liên kết sản xuất, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Tin mới Đọc nhiều
Giao diện di động