Cẩm Giàng nâng giá trị sản vật bản địa

Chị Đinh Thị Diệp (thôn Tân Xuân) giới thiệu các sản phẩm trà búp tía tô, trà túi lọc tía tô đã được công nhận OCOP.

Chuyển từ ngô, lúa sang tía tô

Cẩm Giàng là địa bàn có thế mạnh nông, lâm nghiệp. Thay vì chỉ trồng ngô, lúa với giá trị thấp, một số hộ dân đã chuyển sang các cây trồng, sản phẩm có giá trị cao hơn.

Tại thôn Tân Xuân, chị Đinh Thị Diệp là người tiên phong trồng và chế biến tía tô. Chị tự trồng nguyên liệu, đồng thời vận động phụ nữ trong vùng cùng tham gia, liên kết cung cấp nguyên liệu. Sau hơn 4 năm, từ cây tía tô, chị đã làm ra trà búp tía tô, cao tía tô, trà túi lọc tía tô, trà búp ổi tía tô, cùng sản phẩm trà hoa đu đủ đực. Riêng hai năm 2024 và 2025, cơ sở có 5 sản phẩm được công nhận OCOP.

Hiện chị Diệp duy trì khoảng 0,5 ha tía tô, liên kết với 5-6 phụ nữ trong vùng cung cấp nguyên liệu. Mỗi năm, các sản phẩm mang lại doanh thu khoảng 300 triệu đồng, tạo việc làm cho 8 lao động địa phương. Theo chị, trên cùng diện tích, tía tô cho thu nhập cao gấp khoảng 5 lần một số cây trồng khác.

“Tôi chọn tía tô, hoa đu đủ đực làm sản phẩm OCOP vì đây là những loại cây gắn bó với bà con. Tôi muốn đưa giá trị của địa phương đến với mọi người”, chị Diệp chia sẻ.

Công đoạn đồ cơm rượu để ủ men, nấu rượu men lá theo phương pháp truyền thống.

Không chỉ từ cây trồng, người dân còn khai thác nguyên liệu tự nhiên. Ở thôn Nà Cù, chị Nông Thị Mậu làm rượu men lá, dùng các loại cây dược liệu trong rừng để làm men theo phương pháp truyền thống. Chị mong qua Chương trình OCOP, sản phẩm sẽ được nhiều người biết đến, tin dùng, tạo thêm cơ hội mở rộng sản xuất.

Cũng tại Nà Cù, hộ kinh doanh Nguyễn Văn Chiến đã đầu tư nhà xưởng 100 m² cùng máy móc sơ chế, chế biến dược liệu làm men lá, với kinh phí khoảng 300 triệu đồng, doanh thu khoảng 200 triệu đồng mỗi năm. Công ty TNHH Phja Food thì phát triển sản phẩm trà bí thơm, đầu tư nhà xưởng 60 m² và hệ thống máy sơ chế, chế biến với kinh phí khoảng 100 triệu đồng.

Đàn tính bán ra nước ngoài

Bên cạnh nông sản, nghề chế tác đàn tính đang trở thành hướng phát triển kinh tế ở Cẩm Giàng. Tại thôn Bản Luông, cơ sở của chị Mã Thị Dạy làm đủ các công đoạn từ đơn giản đến phức tạp như khoan, cắt quả bầu, đánh bóng. Để chủ động nguyên liệu, cơ sở liên kết với các hộ dân trồng khoảng 1 ha bầu. Từ chọn giống, trồng, chăm sóc đến chọn quả và chế tác đều được làm cẩn thận để bảo đảm chất lượng.

Chị Mã Thị Dạy (thôn Bản Luông) hoàn thiện những chiếc đàn tính, sản phẩm OCOP đã được bán ra thị trường nước ngoài.

Theo chị Dạy, việc đưa đàn tính thành sản phẩm OCOP xuất phát từ tiềm năng của nghề truyền thống và nhu cầu thị trường ngày càng tăng. Mỗi năm, cơ sở bán ra khoảng 4.000-5.000 chiếc đàn, tạo việc làm thường xuyên cho 6-7 lao động và khoảng 20 lao động thời vụ. Nhờ quảng bá, bán hàng qua các nền tảng số, sản phẩm không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn bán được ra nước ngoài. Có thời điểm, cơ sở không đủ hàng đáp ứng nhu cầu khách.

Còn nhỏ lẻ, khó đáp ứng đơn hàng lớn

Hiện Cẩm Giàng có 10 sản phẩm OCOP thuộc các nhóm nông, lâm nghiệp, đồ uống và thủ công truyền thống. Các sản phẩm có tiềm năng gồm trà bí thơm, trà tía tô, cao tía tô, trà hoa đu đủ đực và đàn tính.

Ông Phùng Đình Vinh, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết các sản phẩm OCOP đã góp phần khai thác lợi thế địa phương, tạo việc làm và nâng thu nhập cho người dân. Thời gian tới, xã sẽ đẩy mạnh quảng bá sản phẩm trên nền tảng số, tạo điều kiện để các chủ thể tham gia hội chợ, xúc tiến thương mại. Theo kế hoạch giai đoạn 2026-2030, xã phấn đấu duy trì, nâng chất lượng các sản phẩm đã công nhận, phát triển thêm sản phẩm mới, mở rộng vùng nguyên liệu chuối tiêu hồng, chè, tía tô gắn với chế biến và tiêu thụ.

Tuy nhiên, sản xuất ở Cẩm Giàng vẫn nhỏ lẻ, khó đáp ứng đơn hàng lớn, việc quảng bá và tiếp cận thị trường còn hạn chế. Vì vậy, cùng với phát triển sản phẩm mới, địa phương cần ổn định vùng nguyên liệu, tăng liên kết sản xuất, nâng năng lực chế biến và mở rộng kênh tiêu thụ.