Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh

ocopvietnam - Sở hữu kỹ thuật thủ công đặc sắc, tri thức nghề truyền thống và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ, sản phẩm làng nghề Hà Nội có nhiều lợi thế để phát triển thành những thương hiệu có sức cạnh tranh trên thị trường. Tuy nhiên, để chuyển từ sản phẩm mang dấu ấn địa phương thành thương hiệu được người tiêu dùng nhận diện và tin tưởng, các chủ thể cần đầu tư đồng bộ vào chất lượng, thiết kế, nhận diện, bảo hộ sở hữu trí tuệ và năng lực tiếp cận thị trường.

Phát huy giá trị truyền thống, xây dựng bản sắc thương hiệu

Hà Nội là vùng đất hội tụ nhiều làng nghề truyền thống, với những tên tuổi đã tạo dựng dấu ấn trong đời sống kinh tế và văn hóa như gốm sứ Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, mây tre đan Phú Vinh, khảm trai Chuyên Mỹ. Mỗi làng nghề mang một bản sắc riêng, được kết tinh từ nguyên liệu, kỹ thuật chế tác, tư duy thẩm mỹ và tri thức nghề được trao truyền qua nhiều thế hệ. Đây chính là nguồn lực quan trọng để phát triển thương hiệu, tạo sự khác biệt cho sản phẩm trong bối cảnh thị trường ngày càng đa dạng.

Theo thông tin được Cổng thông tin điện tử thành phố Hà Nội đăng tải tháng 10/2025, Thủ đô có hơn 1.350 làng có nghề, trong đó hơn 300 làng nghề truyền thống. Quy mô và sự phong phú ấy mở ra tiềm năng lớn cho phát triển kinh tế làng nghề, song cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh. Trên thực tế, không ít cơ sở vẫn gặp khó khăn về quy mô sản xuất, đổi mới mẫu mã, xây dựng hệ thống nhận diện, quảng bá và bảo hộ thương hiệu.

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
Những sản phẩm nón lá làng Chuông được làm mới về mẫu mã, góp phần quảng bá giá trị nghề truyền thống Hà Nội.

Một sản phẩm có thể thu hút khách hàng nhờ chất lượng tốt, nhưng để được ghi nhớ, lựa chọn lâu dài và giới thiệu rộng rãi, sản phẩm cần có bản sắc thương hiệu rõ ràng. Bản sắc ấy được hình thành từ tên gọi, dấu hiệu nhận diện, thiết kế bao bì, thông tin nguồn gốc, trải nghiệm sử dụng và uy tín của chủ thể sản xuất.

Đối với sản phẩm làng nghề, câu chuyện thương hiệu có thể bắt đầu từ người nghệ nhân, kỹ thuật chế tác đặc trưng hoặc mối liên hệ giữa sản phẩm với văn hóa địa phương. Một sản phẩm gốm có thể tạo dấu ấn qua dòng men, họa tiết và kỹ thuật tạo hình; sản phẩm lụa được nhận diện bằng chất liệu, kỹ thuật dệt và tính ứng dụng. Khi những giá trị này được thể hiện nhất quán trong thiết kế, bao bì và truyền thông, thương hiệu sẽ có cơ sở để tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Tuy nhiên, kể câu chuyện truyền thống không chỉ dừng ở việc nhấn mạnh lịch sử hay nguồn gốc lâu đời. Thông tin giới thiệu cần cụ thể, có căn cứ và gắn với giá trị thực tế của sản phẩm. Truyền thống cần được chuyển hóa thành lợi thế có thể nhận biết, trải nghiệm và đánh giá. Đó cũng là cách để sản phẩm làng nghề vượt khỏi phạm vi tiêu thụ quen thuộc, tiếp cận những nhóm khách hàng mới.

Cùng với xây dựng hình ảnh, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là yếu tố không thể xem nhẹ. Đăng ký nhãn hiệu và lựa chọn hình thức bảo hộ phù hợp giúp chủ thể bảo vệ dấu hiệu nhận diện, hạn chế nguy cơ bị sử dụng trái phép. Với những sản phẩm gắn với địa danh hoặc đặc tính địa lý, việc xem xét các hình thức bảo hộ tương ứng theo quy định pháp luật còn góp phần bảo vệ uy tín chung của cộng đồng sản xuất.

Nâng cao chất lượng, đổi mới thiết kế để tăng sức cạnh tranh

Trong môi trường kinh doanh hiện nay, sức cạnh tranh của sản phẩm làng nghề không chỉ nằm ở giá bán hay giá trị thủ công. Chất lượng ổn định, thiết kế phù hợp, khả năng đáp ứng đơn hàng, thời gian giao hàng, dịch vụ sau bán và mức độ nhận diện thương hiệu đều ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Vì vậy, xây dựng thương hiệu phải đi đôi với nâng cao năng lực sản xuất và quản trị kinh doanh.

Trước hết, các cơ sở cần chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chất lượng và duy trì tính ổn định giữa các lô hàng. Với sản phẩm thủ công, những khác biệt tinh tế do bàn tay nghệ nhân tạo nên có thể trở thành nét riêng. Tuy nhiên, các tiêu chí cơ bản về công năng, độ bền, kích thước, an toàn sử dụng và độ hoàn thiện vẫn cần được kiểm soát.

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
Đa dạng hóa thiết kế, công năng giúp sản phẩm thủ công truyền thống tiếp cận nhiều nhóm khách hàng hơn.

Thiết kế sản phẩm cũng là khâu quan trọng trong chiến lược cạnh tranh. Tùy theo nhu cầu của từng nhóm khách hàng, cơ sở làng nghề có thể phát triển sản phẩm phục vụ sinh hoạt, trang trí nội thất, quà tặng hoặc trải nghiệm văn hóa. Đổi mới không đồng nghĩa với từ bỏ kỹ thuật truyền thống. Việc cải tiến công năng, điều chỉnh kích thước, phát triển bộ sản phẩm đồng nhất hay nâng cấp bao bì cũng có thể giúp sản phẩm phù hợp hơn với thị hiếu và khả năng chi trả của người tiêu dùng.

Trong quá trình đó, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tạo điều kiện để các chủ thể hoàn thiện chất lượng, phát triển sản phẩm đặc trưng, xây dựng thương hiệu và tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại. Định hướng phát triển OCOP Hà Nội năm 2026 gắn sản phẩm với bản sắc văn hóa, làng nghề truyền thống, du lịch và quà tặng văn hóa, đồng thời thúc đẩy kết nối tiêu thụ qua các kênh phân phối truyền thống, hiện đại và thương mại điện tử. Đây là cơ hội để các cơ sở chủ động xây dựng chiến lược phát triển phù hợp với lợi thế địa phương và nhu cầu thị trường.

Dẫu vậy, được công nhận OCOP không đồng nghĩa với việc đã sở hữu một thương hiệu mạnh. Kết quả đánh giá, phân hạng góp phần cung cấp thông tin nhận diện sản phẩm theo chương trình, nhưng sức cạnh tranh thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng, khả năng đáp ứng nhu cầu, hiệu quả kinh doanh và uy tín được duy trì theo thời gian. Vì thế, các chủ thể cần xem kết quả phân hạng là động lực tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, thay vì đích đến cuối cùng.

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh

Không gian trưng bày gốm sứ Bát Tràng góp phần giới thiệu sự đa dạng về kiểu dáng, chất liệu và phong cách thiết kế, đồng thời tạo điều kiện để khách hàng trực tiếp trải nghiệm sản phẩm.

Mở rộng thị trường, khẳng định vị thế sản phẩm làng nghề

Mở rộng thị trường đòi hỏi các chủ thể lựa chọn kênh phân phối phù hợp. Bên cạnh cửa hàng truyền thống, điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP, hội chợ, triển lãm và các chương trình kết nối cung – cầu, thương mại điện tử mở ra cơ hội tiếp cận khách hàng ngoài địa bàn sản xuất. Để khai thác hiệu quả các kênh này, cơ sở cần đầu tư hình ảnh sản phẩm, cung cấp thông tin minh bạch, xây dựng nội dung giới thiệu nhất quán và bảo đảm quy trình xử lý đơn hàng, giao nhận, chăm sóc khách hàng.

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh
Điểm giới thiệu và bán sản phẩm OCOP góp phần kết nối sản phẩm làng nghề với người tiêu dùng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Với những làng nghề gắn với du lịch, kết hợp trưng bày, trải nghiệm chế tác và bán sản phẩm sẽ tạo thêm cơ hội quảng bá thương hiệu. Du khách không chỉ mua một món đồ mà còn được tìm hiểu câu chuyện về nghệ nhân, kỹ thuật sản xuất và văn hóa địa phương. Trải nghiệm tích cực có thể gia tăng khả năng ghi nhớ thương hiệu, đồng thời mở ra cơ hội tiêu thụ sau chuyến đi thông qua các kênh trực tuyến.

Về lâu dài, phát triển thương hiệu làng nghề cần sự liên kết giữa nghệ nhân, hộ sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp, đơn vị thiết kế và hệ thống phân phối. Liên kết giúp chia sẻ nguồn lực, nâng cao năng lực tiếp thị, tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường và xây dựng các dòng sản phẩm có nhận diện thống nhất. Cùng với đó, cơ quan quản lý, hiệp hội và các đơn vị hỗ trợ cần tăng cường tư vấn sở hữu trí tuệ, cung cấp thông tin thị trường, đào tạo kỹ năng kinh doanh số và kết nối giao thương.

Từ sản phẩm làng nghề đến thương hiệu có sức cạnh tranh là hành trình chuyển hóa lợi thế truyền thống thành năng lực kinh doanh hiện đại. Khi chất lượng được bảo đảm, bản sắc được nhận diện rõ, quyền sở hữu trí tuệ được chú trọng và hoạt động tiếp thị gắn với nhu cầu thực tế, sản phẩm làng nghề Hà Nội sẽ có thêm cơ hội khẳng định vị thế trên thị trường. Khi ấy, bảo tồn nghề truyền thống không chỉ là gìn giữ kỹ thuật và giá trị văn hóa, mà còn là tạo dựng sinh kế bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh cho kinh tế làng nghề Thủ đô.

Hoài Thanh

Tin liên quan

Tin khác

Thúa Ố, hương vị nếp nhà người Thái ở Sơn La
Thúa Ố, hương vị nếp nhà người Thái ở Sơn La
ocopvietnam - Từ món tương dân dã trong bữa cơm của đồng bào Thái, tương Thúa Ố ở xã Chiềng Sung (Sơn La) đã trở thành sản phẩm OCOP 3 sao. Sản phẩm mở thêm hướng phát triển kinh tế cho người dân, đồng thời góp phần gìn giữ hương vị truyền thống.
Thổ cẩm Pa Thơm: Từ của hồi môn truyền thống đến sản phẩm OCOP 3 sao
Thổ cẩm Pa Thơm: Từ của hồi môn truyền thống đến sản phẩm OCOP 3 sao
ocopvietnam - Từng là món quà hồi môn gắn với đời sống của phụ nữ dân tộc Lào ở Điện Biên, những tấm thổ cẩm Pa Thơm nay đang tìm được hướng phát triển mới. Từ việc thành lập hợp tác xã đến xây dựng sản phẩm OCOP 3 sao, nghề dệt truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân vùng biên giới.
HÀ NỘI NGÀN NĂM VĂN HIẾN: KỂ CHUYỆN DI SẢN QUA MÓN QUÀ OCOP
HÀ NỘI NGÀN NĂM VĂN HIẾN: KỂ CHUYỆN DI SẢN QUA MÓN QUÀ OCOP
ocopvietnam - Không chỉ hiện diện trong những công trình lịch sử hay di tích nghìn năm tuổi, văn hiến Thăng Long – Hà Nội còn kết tinh trong bàn tay nghệ nhân, sản phẩm làng nghề và hương vị những thức quà truyền thống. Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), những giá trị ấy đang được chuyển hóa thành các món quà mang bản sắc Thủ đô, góp phần kết nối di sản với du lịch và mở rộng cơ hội phát triển thị trường.
Cuộc thi Đại sứ OCOP TP.HCM: Mỗi thí sinh một câu chuyện sản phẩm
Cuộc thi Đại sứ OCOP TP.HCM: Mỗi thí sinh một câu chuyện sản phẩm
ocopvietnam - Từ giáo viên, ca sĩ, MC, diễn viên đến người nội trợ, nghệ nhân…, cuộc thi “Đi tìm Đại sứ OCOP TP.HCM - Hành trình lan tỏa giá trị OCOP TP.HCM năm 2026” đang thu hút nhiều người tham gia với các clip dự thi sáng tạo, giàu cảm xúc.
Hương cốm non OCOP đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón
Hương cốm non OCOP đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón
ocopvietnam - Từ giống nếp bản địa trước đây chỉ trồng để ăn, anh Đinh Xuân Công cùng 250 hộ dân xã Dương Quỳ (Lào Cai) đã liên kết xây dựng vùng nguyên liệu 60 ha. Hạt nếp Khẩu Tan Đón được chế biến thành cốm non, bánh chưng cốm đạt OCOP 3 sao, mở ra hướng làm giàu cho nông dân vùng cao. Hay nói cách khác, hương cốm non OCOP đã đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón
Hàu Thái Bình Dương đầm Nha Phu đạt OCOP 3 sao
Hàu Thái Bình Dương đầm Nha Phu đạt OCOP 3 sao
ocopvietnam - Từ bỏ công việc ở thành phố về với nghề biển của gia đình, anh Võ Thanh Tài (xã Nam Ninh Hòa, Khánh Hòa) đã xây dựng vùng nuôi hàu Thái Bình Dương quy mô 40-50 bè tre, mỗi năm cung ứng khoảng 90 tấn hàu thương phẩm. Sản phẩm hàu của anh đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Rau má Quảng Điền làm nên thương hiệu nông sản xứ Huế
Rau má Quảng Điền làm nên thương hiệu nông sản xứ Huế
ocopvietnam - Từ những thửa ruộng lúa kém hiệu quả, người dân xã Quảng Điền (TP Huế) chuyển sang trồng rau má theo quy trình VietGAP, hình thành vùng chuyên canh lớn nhất thành phố. Cây rau má không chỉ mang lại thu nhập ổn định, tạo việc làm cho hàng trăm lao động mà còn được chế biến thành sản phẩm OCOP, mở ra hướng phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp.
Vườn trái viết độc lạ bên chùa Xiêm Cán
Vườn trái viết độc lạ bên chùa Xiêm Cán
ocopvietnam - Từ lần được vị sư chùa Xiêm Cán cho vài trái viết ăn thử trong dịp lễ Sene Dolta năm 1978, ông Trần Ngọc Chiến ấp ủ ước mơ trồng loại cây này. Gần 10 năm qua, ông đã gây dựng vườn viết hơn 200 cây ở phường Hiệp Thành (Cà Mau) và đang làm hồ sơ để sản phẩm “Trái Viết Xiêm Cán” được công nhận OCOP 3 sao.
Cô gái Khmer giữ nghề thốt nốt ở Tri Tôn
Cô gái Khmer giữ nghề thốt nốt ở Tri Tôn
ocopvietnam - Rời công việc ngân hàng ở TPHCM về quê năm 2017, chị Chau Ngọc Dịu, người dân tộc Khmer ở xã Tri Tôn (An Giang), thành lập Công ty CP Palmania để nâng giá trị mật hoa thốt nốt. Sau hơn 9 năm, doanh nghiệp đã có 3 sản phẩm đạt OCOP 5 sao, xuất khẩu sang nhiều nước và giúp người leo thốt nốt có thu nhập ổn định hơn.
Kỹ sư xây dựng làm mỹ phẩm OCOP từ xương rồng
Kỹ sư xây dựng làm mỹ phẩm OCOP từ xương rồng
ocopvietnam - Bỏ nghề xây dựng ở TPHCM về quê, anh Trần Văn Vũ (phường Hòa Hiệp) kiên trì phát triển sản phẩm từ cây xương rồng mọc trên vùng cát biển. Sau 8 năm, doanh nghiệp của anh đã có 8 sản phẩm mỹ phẩm đạt OCOP 3 sao và đang hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu liên kết với người dân.
Miến dong làng So: Từ nghề truyền thống đến OCOP 5 sao
Miến dong làng So: Từ nghề truyền thống đến OCOP 5 sao
ocopvietnam - Kết hợp bí quyết gia truyền với dây chuyền sản xuất khép kín, các cơ sở làm miến ở làng So (xã Hưng Đạo, Hà Nội) đang đưa sợi miến dong vào siêu thị trong nước và xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc). Trong đó, miến dong Dương Kiên đã đạt chứng nhận OCOP 5 sao.
Người nông dân đánh thức "vàng lạnh" Pác Bó
ocopvietnam- Khước từ tư duy canh tác quảng canh truyền thống, người nông dân dân tộc Nùng tại xã Trường Hà (Cao Bằng) mạnh dạn vay vốn đầu tư mô hình nuôi cá tầm tuần hoàn nước và hệ thống nhà màng tự động hóa. Khát vọng làm giàu từ tài nguyên bản địa đưa ông trở thành "Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025", kiến tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng vùng cao.
Người phụ nữ đưa sản phẩm truyền thống “bắt trend” cùng Gen Z
Người phụ nữ đưa sản phẩm truyền thống “bắt trend” cùng Gen Z
LNV - Hơn 30 năm gắn bó với nghề làm cốm, bà Ngô Thị Thức không chỉ tìm cách gìn giữ hương vị truyền thống của cốm Mễ Trì mà còn từng bước đổi mới cách quảng bá sản phẩm qua nhiều phương thức.
Trồng xáo tam phân, nông dân Khánh Hòa có thêm hướng làm giàu từ cây dược liệu
Trồng xáo tam phân, nông dân Khánh Hòa có thêm hướng làm giàu từ cây dược liệu
ocopvietnam - Từ những cây xáo tam phân con thu mua của người dân khai thác trên núi Hòn Hèo, Công ty CP Sản xuất thương mại dịch vụ Pom Group đã nhân giống thành công, phát triển vùng trồng hàng trăm héc-ta cùng nông dân và làm ra nhiều sản phẩm đạt OCOP 4 sao.
Hảo Đạt: Giữ hồn chè Tân Cương bằng cách làm hiện đại
Hảo Đạt: Giữ hồn chè Tân Cương bằng cách làm hiện đại
ocopvietnam - Giữa vùng chè Tân Cương nổi tiếng, Hợp tác xã Chè Hảo Đạt đang từng bước nâng tầm giá trị cây chè bằng quy trình sản xuất hiện đại, phương thức canh tác an toàn, đồng thời giữ gìn hương vị truyền thống. Từ những đồi chè xanh mướt đến các sản phẩm đạt OCOP 5 sao, Hảo Đạt không chỉ tạo dựng thương hiệu chè đặc sản mà còn trở thành điểm đến trải nghiệm hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước.
Tin mới Đọc nhiều
13 sản phẩm OCOP từ đông trùng hạ thảo

13 sản phẩm OCOP từ đông trùng hạ thảo

13:51
160 sản phẩm OCOP Quảng Ngãi “trình làng” bên lề hội thảo kinh tế nông nghiệp, kinh tế biển

160 sản phẩm OCOP Quảng Ngãi “trình làng” bên lề hội thảo kinh tế nông nghiệp, kinh tế biển

19:02
Á hậu Khánh Linh, KOL Quỷ Cốc Tử: Kể câu chuyện thật để sản phẩm OCOP chạm tới người tiêu dùng

Á hậu Khánh Linh, KOL Quỷ Cốc Tử: Kể câu chuyện thật để sản phẩm OCOP chạm tới người tiêu dùng

14:32
AgroViet 2026: 250 gian hàng hướng tới nông nghiệp xanh

AgroViet 2026: 250 gian hàng hướng tới nông nghiệp xanh

14:41
AgroViet 2026: Kết nối giao thương, mở rộng thị trường cho nông sản Việt

AgroViet 2026: Kết nối giao thương, mở rộng thị trường cho nông sản Việt

16:41
An Giang gấp rút chuẩn bị Festival “Dòng xanh An Giang” lần thứ I

An Giang gấp rút chuẩn bị Festival “Dòng xanh An Giang” lần thứ I

21:08
APEC 2027: Việt Nam đặt trọng tâm nông nghiệp xanh và an ninh lương thực

APEC 2027: Việt Nam đặt trọng tâm nông nghiệp xanh và an ninh lương thực

22:33
Bà Dương Thị Luyện và hành trình hồi sinh măng lục trúc Ngọc Châu

Bà Dương Thị Luyện và hành trình hồi sinh măng lục trúc Ngọc Châu

21:26
Ba Vì: Liên kết phát triển dược liệu bản địa, mở hướng xây dựng sản phẩm OCOP

Ba Vì: Liên kết phát triển dược liệu bản địa, mở hướng xây dựng sản phẩm OCOP

20:42
Bắc Ninh tổ chức Lễ hội trái cây từ ngày 4 đến 7-12

Bắc Ninh tổ chức Lễ hội trái cây từ ngày 4 đến 7-12

22:22
Bắc Ninh: Biến đất hoang thành vườn nho công nghệ cao, thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm

Bắc Ninh: Biến đất hoang thành vườn nho công nghệ cao, thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm

16:06
Bắc Ninh: Nâng chất sản phẩm OCOP, mở hướng cho kinh tế nông thôn

Bắc Ninh: Nâng chất sản phẩm OCOP, mở hướng cho kinh tế nông thôn

22:33
Bắc Ninh: Những mẻ bồ kết đầu tiên đến hành trình xây dựng thương hiệu OCOP

Bắc Ninh: Những mẻ bồ kết đầu tiên đến hành trình xây dựng thương hiệu OCOP

16:14
Bảo Minh – Từ thương hiệu gạo đặc sản đến định vị ‘Ấn tín Nông sản Việt’

Bảo Minh – Từ thương hiệu gạo đặc sản đến định vị ‘Ấn tín Nông sản Việt’

22:18
Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật

Bát Tràng: Khi đất hóa thành nghệ thuật

09:38
Giao diện di động