Sợi tơ kể chuyện: Mang Hà Nội đến với bạn bè quốc tế

Bà Bà Văn Hằng nhà sáng lập thương hiệu lụa tơ tằm cao cấp DeSilk.

Từ những huyền tích về nghề trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa thời Hùng Vương đến câu chuyện công chúa Từ Hoa gắn với nghề dệt ở Nghi Tàm, lịch sử tơ lụa phản chiếu mối liên hệ bền chặt giữa nghề thủ công với đời sống văn hóa người Việt. Qua nhiều thế kỷ, lụa hiện diện trong trang phục, nghi lễ và những sự kiện trọng đại, trở thành biểu tượng của vẻ đẹp tinh tế cùng bàn tay khéo léo của người thợ.

Thời trang đương đại không thiếu những kiểu dáng mới, nhưng điều khiến một thiết kế trở nên đáng nhớ chính là câu chuyện phía sau. Bởi vậy, DeSilk lựa chọn cách tiếp cận bắt đầu từ văn hóa, lấy thiên nhiên, di sản và nghề thủ công Việt Nam làm ba nguồn cảm hứng chủ đạo.

Từ bộ sưu tập họa tiết sen năm 2019 đến “Vũ điệu thiên nhiên” năm 2023, vẻ đẹp của đất trời được chuyển tải bằng những đường nét mềm mại trên lụa. Tháng 11/2024, DeSilk phối hợp với Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ra mắt bộ sưu tập “Khơi dậy tinh hoa – Nối dài di sản”, lấy cảm hứng từ chín bảo vật quốc gia, kết nối những giá trị mỹ thuật truyền thống với tư duy sáng tạo hiện đại.

Tiếp nối hành trình ấy, năm 2025, bộ sưu tập “Thăng Long – Dấu thời gian” khai thác cảm hứng từ di sản nghìn năm văn hiến của Hoàng thành Thăng Long, chuyển hóa những họa tiết cổ thành ngôn ngữ thiết kế trên lụa. Bộ sưu tập được trình diễn tại Lễ hội Văn hóa Thế giới ở Hà Nội, trước đại diện 48 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Bà Bà Văn Hằng tại Lễ hội Văn hóa Thế giới tổ chức tại Hà Nội năm 2025.

Đằng sau mỗi thiết kế là quá trình nghiên cứu, thử nghiệm công phu. Từ bối cảnh lịch sử, ý nghĩa biểu tượng đến đường nét, màu sắc và kỹ thuật thể hiện, tất cả đều phải được cân nhắc để bảo đảm sự hài hòa giữa giá trị nguyên bản và tinh thần đương đại. Với DeSilk, làm mới hình thức không đồng nghĩa với việc làm mất đi câu chuyện gốc.

Một trong những dấu ấn của DeSilk là sự kết hợp giữa cảm hứng văn hóa Việt Nam và tư duy thiết kế Thụy Sĩ. Giám đốc Nghệ thuật Minh Phạm, nhà thiết kế Thụy Sĩ gốc Việt, mang đến cách tiếp cận chặt chẽ, tinh giản và nhạy cảm về đồ họa. Trong khi đó, văn hóa Việt Nam cung cấp chiều sâu cảm hứng từ cảnh sắc, kiến trúc, lịch sử đến những kỹ nghệ thủ công lâu đời.

Qua tám năm đồng hành, hai nguồn ảnh hưởng dần tạo nên ngôn ngữ sáng tạo riêng, gìn giữ bản sắc Việt bằng tư duy thiết kế hiện đại, đề cao tính hệ thống và sự chỉn chu trong từng chi tiết. Bộ sưu tập Sen là một ví dụ. Hình tượng quen thuộc trong văn hóa Việt được đặt vào bố cục tiết chế, hiện đại, vừa giữ vẻ thanh khiết vừa tạo sự gần gũi với công chúng quốc tế. Với bộ sưu tập “Xuân Thì”, những loài hoa người Hà Nội thường chơi mỗi dịp Tết như đào, lan, thược dược trở thành nguồn cảm hứng cho các thiết kế mang sắc thái mùa xuân đất Bắc.

Cách kể chuyện ấy không đưa toàn bộ hình ảnh Hà Nội lên mặt vải, mà chắt lọc những chi tiết giàu sức gợi. Một nhành hoa, một họa tiết cổ hay sắc sen thanh tao có thể khơi mở trí tò mò, giúp người xem tìm hiểu sâu hơn về vùng đất và con người phía sau sản phẩm.

Khăn Julia thuộc bộ sưu tập Sen từng được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lựa chọn trưng bày tại Nhà triển lãm Việt Nam – EXPO Dubai 2020. Đây là minh chứng cho khả năng đưa hình tượng văn hóa Việt đến không gian giới thiệu quốc gia thông qua một sản phẩm thời trang.

Tháng 10/2026, dấu ấn ngoại giao tiếp tục được ghi nhận khi Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng lựa chọn tà áo dài sen của DeSilk trong lễ đón Tổng thống Liên bang Thụy Sĩ Guy Parmelin và Phu nhân ngày 17/10. Ngày 18/10, DeSilk đón Phu nhân Tổng thống Caroline Parmelin, Phu nhân Đại sứ Thụy Sĩ Nathalie Gass-Lussi cùng đoàn lãnh đạo cấp cao đến trải nghiệm lụa tơ tằm tại showroom ở Hà Nội.

Bà Bà Văn Hằng và khách mời quốc tế trải nghiệm văn hoá tơ lụa tại Hà Nội.

Những cuộc gặp gỡ này gợi mở vai trò của sản phẩm văn hóa trong kết nối ngoại giao. Một tà áo lụa không chỉ thể hiện thẩm mỹ, mà còn chuyển tải sự hiếu khách, tinh tế và bản sắc Việt Nam bằng ngôn ngữ nhẹ nhàng, giàu cảm xúc. Từ góc nhìn của nhà sáng lập DeSilk Văn Hằng; “ Chương trình OCOP và ngành thời trang có điểm gặp gỡ quan trọng, cùng phát huy giá trị riêng của từng vùng đất. Hà Nội sở hữu nguồn lực phong phú từ các làng nghề như Vạn Phúc, Phùng Xá đến làng nghề dát vàng Kiêu Kỵ. Mỗi nơi lưu giữ những kỹ thuật, tri thức và kinh nghiệm được tích lũy qua nhiều thế hệ”.

Khi kết hợp với tư duy thiết kế đương đại, những giá trị ấy có thể mở ra các dòng sản phẩm mới, đáp ứng nhu cầu thị trường mà vẫn giữ dấu ấn văn hóa địa phương. DeSilk đã ứng dụng kỹ thuật dát vàng truyền thống của Kiêu Kỵ lên lụa, tạo nên sự giao thoa giữa ánh vàng của nghề cổ và vẻ mềm mại của tơ tằm.

Bà Bà Văn Hằng và khách mời quốc tế trải nghiệm văn hoá tơ lụa tại Hà Nội.

Qua đó có thể thấy, quà tặng văn hóa, quà tặng ngoại giao và sản phẩm lưu niệm cao cấp là những hướng đi giàu tiềm năng đối với OCOP Hà Nội. Đây là những phân khúc đề cao bản sắc, nguồn gốc, câu chuyện sản phẩm và sự chỉn chu trong thiết kế. Mô hình hợp tác giữa DeSilk và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cũng gợi mở cách kết nối giữa đơn vị nắm giữ di sản với doanh nghiệp sáng tạo, đưa giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng.

Tuy nhiên, để sản phẩm làng nghề có sức cạnh tranh bền vững, cần sự phối hợp đồng bộ giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các chương trình hỗ trợ. Nghệ nhân giữ gìn kỹ thuật và chất lượng, nhà thiết kế làm mới mẫu mã, doanh nghiệp đầu tư thương hiệu, sản xuất và phân phối; còn OCOP góp phần chuẩn hóa sản phẩm, kết nối thị trường và thúc đẩy xúc tiến thương mại.

Một yếu tố không thể thiếu là minh bạch về nguồn gốc và chất liệu. Tình trạng sản phẩm giả lụa, pha sợi tổng hợp nhưng được giới thiệu như lụa tơ tằm ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng và uy tín hàng hóa Việt Nam. Vì vậy, chất lượng ổn định, thông tin rõ ràng và khả năng truy xuất nguồn gốc cần trở thành nền tảng để xây dựng thương hiệu.

DeSilk sử dụng lụa tơ tằm tự nhiên và đũi tơ tằm, lựa chọn nguyên liệu từ vùng Bảo Lộc, Lâm Đồng, đồng thời chú trọng các đối tác và quy trình sản xuất phù hợp với định hướng phát triển bền vững. Với doanh nghiệp, phát triển bền vững còn gắn với việc duy trì sinh kế cho người thợ, bảo tồn kỹ năng thủ công và tạo thêm cơ hội việc làm tại các vùng nghề.

Bà Bà Văn Hằng tại Hội thảo APEC “On empowering MSMEs through Digital Transformation in the AI-Driven World” do Bộ Ngoại giao chủ trì, Hà Nội, tháng 7/2026.

Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng quan tâm đến bản sắc, tính bền vững và nguồn gốc sản phẩm, lợi thế của lụa Việt không chỉ nằm ở chất liệu mà còn ở chiều sâu văn hóa được gửi gắm trong từng thiết kế. Một sản phẩm có thể được sao chép về hình thức, nhưng câu chuyện chân thực về vùng đất, con người và kỹ nghệ tạo nên nó luôn có giá trị riêng.

Với DeSilk, hành trình đưa lụa Việt đi xa không dừng ở việc tạo ra những sản phẩm đẹp, mà còn hướng tới lưu giữ bí quyết thủ công, làm mới kỹ năng người thợ và kết nối di sản với đời sống hôm nay. Đây cũng là hướng đi có ý nghĩa đối với các chủ thể OCOP Hà Nội trong quá trình chuyển từ sản xuất sản phẩm đơn thuần sang phát triển sản phẩm mang bản sắc, có câu chuyện và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Một sợi tơ tằm mảnh mai khi được dệt lại có thể theo người mặc qua nhiều năm tháng. Văn hóa Hà Nội cũng vậy, lặng lẽ, mềm mại nhưng không dễ phai. Và khi một chiếc khăn lụa được mang từ Hà Nội đến một thành phố xa xôi, câu chuyện về đất kinh kỳ cũng theo đó lan tỏa. Khi ấy, mỗi sản phẩm không chỉ là kết tinh của nghề thủ công, mà còn trở thành một sứ giả văn hóa, góp phần đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế.