Tìm đặc sản Việt trên bản đồ số OCOP
Trước đây, muốn mua đặc sản của một địa phương, người tiêu dùng thường phải biết trước tên sản phẩm, rồi tìm qua từng cửa hàng, sàn thương mại điện tử hay trang thông tin của địa phương. Bản đồ số thay đổi cách tìm kiếm này: người dùng bắt đầu từ một vùng đất trên bản đồ.
Bản đồ số sản phẩm Việt Nam (bandoso.checkvn.vn) được giới thiệu tại Festival “Tự hào hàng Việt Nam trong kỷ nguyên mới” tổ chức ở Hà Nội. Theo đơn vị phát triển, người dùng có thể khám phá sản phẩm theo từng vùng miền và tìm hiểu thông tin cơ sở sản xuất. Tại Festival, khu trải nghiệm “Bản đồ số sản phẩm Việt Nam” dùng màn hình LED cảm ứng, công nghệ thực tế ảo (VR/AR) và mã QR để giới thiệu vùng sản xuất, làng nghề, quy trình làm ra sản phẩm và nguồn gốc xuất xứ.
Điểm đáng chú ý là bản đồ không chỉ trả lời câu hỏi “mua gì”, mà trước hết là “sản phẩm đến từ đâu”. Với sản phẩm OCOP, nơi sản xuất là một phần giá trị của sản phẩm, gắn với vùng nguyên liệu, nghề truyền thống, điều kiện tự nhiên và câu chuyện cộng đồng. Một người ở Hà Nội có thể tìm hiểu đặc sản Tây Bắc, miền Trung, Tây Nguyên hay Nam Bộ mà không cần chờ đến hội chợ hay một chuyến đi.
Số hóa sản phẩm OCOP không phải xu hướng nhất thời. Thông tư 23/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong xây dựng hồ sơ, quản lý dữ liệu sản phẩm OCOP; số hóa việc tiếp nhận hồ sơ, chấm điểm, phân hạng; xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc theo chuỗi giá trị; phát triển thương mại điện tử và từng bước xây dựng bản đồ số OCOP Việt Nam để quản lý, kết nối thương mại và phát triển du lịch nông thôn.
Định hướng này càng cần thiết khi quy mô chương trình ngày càng lớn. Theo thông tin tại họp báo Festival OCOP Việt Nam 2026 ngày 16-11, đến tháng 10-2026, cả nước có hơn 21.000 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, trong đó 166 sản phẩm 5 sao. Riêng Hà Nội có 3.531 sản phẩm OCOP, TP.HCM có 1.037 sản phẩm của 408 chủ thể.
![]() |
| Ảnh minh hoạ |
Với số lượng lớn như vậy, bài toán đặt ra là làm sao để người tiêu dùng biết sản phẩm đến từ đâu, ai sản xuất và mua ở đâu. Thay vì mỗi địa phương giới thiệu sản phẩm trên một kênh riêng, dữ liệu được số hóa có thể kết nối chủ thể sản xuất với người tiêu dùng, nhà phân phối và hoạt động du lịch.
Khi sản phẩm OCOP được đặt lên bản đồ, khoảng cách giữa mua một món đặc sản và trải nghiệm một vùng đất được rút ngắn. Một gói trà có thể dẫn người dùng đến vùng chè, một sản phẩm thủ công gắn với làng nghề, một món đặc sản mở đầu cho hành trình tìm hiểu cách chế biến và đời sống cộng đồng.
Một số địa phương đã đi theo hướng này. Khánh Hòa đang xây dựng dự thảo đề án phát triển sản phẩm OCOP thành “đại sứ du lịch” giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 50 sản phẩm OCOP gắn với du lịch, tối thiểu 30 điểm giới thiệu, trải nghiệm, kèm bản đồ số OCOP. Đắk Lắk đã ra mắt bản đồ số nông sản, sản phẩm OCOP và du lịch thôn buôn từ tháng 8-2026, đồng thời số hóa, chuẩn hóa dữ liệu để kết nối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản.
Tuy nhiên, hiệu quả của bản đồ số phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu. Một bản đồ nhiều sản phẩm nhưng thông tin sơ sài, chậm cập nhật, thiếu địa chỉ mua hàng hay không liên hệ được với chủ thể sẽ khó trở thành công cụ người tiêu dùng dùng thường xuyên.
Vì vậy, yêu cầu thời gian tới không phải là số hóa càng nhiều sản phẩm càng tốt, mà là xây dựng dữ liệu có giá trị sử dụng. Mỗi sản phẩm cần có thông tin rõ ràng về chủ thể, nguồn gốc, tiêu chuẩn, câu chuyện, địa điểm và kênh mua bán. Khi đó, bản đồ số có thể giúp OCOP trở thành một phần của hệ sinh thái kinh tế nông thôn, thương mại số và du lịch trải nghiệm.
Tin khác
