APEC 2027: Việt Nam đặt trọng tâm nông nghiệp xanh và an ninh lương thực

Thông tin được ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chia sẻ khi trả lời phỏng vấn phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về các định hướng của ngành tại APEC 2027.

Trọng tâm Việt Nam đang theo đuổi là định hướng sáng kiến xây dựng Lộ trình APEC về hệ thống nông nghiệp, thực phẩm đổi mới sáng tạo và có khả năng chống chịu vì thịnh vượng chung (Innovative and Resilient Agri-Food Systems for Shared Prosperity). Theo ông Tuấn, mục tiêu của lộ trình là biến các sáng kiến thành hoạt động cụ thể, có kết quả đo đếm được và có thể nhân rộng trong khu vực.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trao đổi với phóng viên về các định hướng hợp tác nông nghiệp tại APEC 2027.

Sáng kiến này kế thừa Lộ trình An ninh lương thực APEC hướng tới năm 2030 và phù hợp với Tuyên bố chung của Hội nghị Bộ trưởng An ninh lương thực APEC lần thứ 11, tổ chức tại Hàng Châu (Trung Quốc) hồi tháng 8-2026.

Nội dung được nhấn mạnh gồm ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và đứt gãy chuỗi cung ứng, sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Theo kế hoạch, Tuần lễ An ninh lương thực APEC dự kiến diễn ra từ ngày 14 đến 20-8-2027, trong đó Hội nghị Bộ trưởng An ninh lương thực APEC lần thứ 12 dự kiến tổ chức ngày 20-8.

Tại hội nghị này, Việt Nam phấn đấu đạt được hai văn kiện: Tuyên bố chung và một lộ trình hoặc văn kiện sáng kiến về hệ thống nông nghiệp, thực phẩm. Ông Tuấn lưu ý đây mới là kết quả dự kiến, còn phụ thuộc vào quá trình tham vấn và sự đồng thuận của các nền kinh tế thành viên.

Thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp. Phát triển vùng lúa chất lượng cao, phát thải thấp là một trong những kinh nghiệm Việt Nam sẽ chia sẻ tại APEC 2027.

Theo Vụ trưởng Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, khái niệm an ninh lương thực hiện nay đã rộng hơn nhiều. Bên cạnh bảo đảm sản lượng, thực phẩm còn phải an toàn, đủ dinh dưỡng, có giá hợp lý và nguồn cung phải ổn định trước các cú sốc về thời tiết, thiên tai, thị trường hay chuỗi cung ứng.

Từ thực tiễn của một nước có nền nông nghiệp phát triển và đã bảo đảm vững chắc an ninh lương thực, Việt Nam muốn đóng góp những giải pháp phù hợp với điều kiện đa dạng của các nền kinh tế APEC.

Các lĩnh vực hợp tác dự kiến thúc đẩy gồm: đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nông nghiệp, thực phẩm; sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải; giảm tổn thất, lãng phí thực phẩm; nâng cao năng lực quản lý rủi ro, cảnh báo sớm; mở rộng hợp tác công - tư và hỗ trợ người sản xuất nhỏ.

Để các định hướng này đi vào thực chất, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tăng cường kết nối giữa các cơ chế hợp tác chuyên ngành, đẩy mạnh nghiên cứu chung, chuyển giao công nghệ, đào tạo chuyên gia và hợp tác công - tư.

Đoàn Việt Nam phát biểu tại hội nghị APEC về an ninh lương thực.

Bên lề Hội nghị Quan chức cao cấp lần thứ nhất (SOM 1), Việt Nam dự kiến phối hợp với Ban Thư ký APEC tổ chức Đối thoại chính sách về đổi mới sáng tạo trong ngành lúa gạo và hội thảo về hợp tác công - tư thúc đẩy nông nghiệp tái sinh. Đây sẽ là dịp để các nền kinh tế trao đổi bài học thực tiễn về nông nghiệp xanh, phát thải thấp.

Ông Tuấn cho biết, những năm qua Việt Nam đã từng bước chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo ông, đây không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là điều kiện để nông sản Việt nâng giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.

Dấu ấn rõ nét là Đề án phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, nhằm thay đổi phương thức canh tác, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tăng thu nhập cho nông dân. Ở lĩnh vực lâm nghiệp, ngành thúc đẩy quản lý rừng bền vững và phát triển dịch vụ hệ sinh thái rừng; với thủy sản, trọng tâm là khai thác có trách nhiệm, nuôi trồng bền vững và bảo vệ hệ sinh thái biển.

Công nhân đóng bao, xếp gạo tại một doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu gạo. Ảnh minh họa.

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế về môi trường và phát thải, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, hướng dẫn kỹ thuật; thúc đẩy ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và nâng cao năng lực đo đạc, báo cáo, thẩm định phát thải (MRV). Cùng với đó là đào tạo, liên kết chuỗi giá trị, cung cấp thông tin thị trường và hỗ trợ tiếp cận công nghệ, tài chính, đặc biệt cho các hộ sản xuất nhỏ.

“Chúng tôi kỳ vọng APEC 2027 sẽ tạo nền tảng cho các chương trình hợp tác lâu dài”, ông Tuấn nói. Theo ông, các chương trình này sẽ giúp nâng cao năng suất, khả năng chống chịu và tính bền vững của hệ thống lương thực, thực phẩm khu vực, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân và người tiêu dùng.