Trồng xáo tam phân, nông dân Khánh Hòa có thêm hướng làm giàu từ cây dược liệu

Cây xáo tam phân, loài dược liệu quý vốn mọc tự nhiên trên núi Hòn Hèo, nay được nhân giống, trồng thành vùng nguyên liệu.

Tháng 9-2012, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa gửi mẫu Xáo tam phân để nhờ Bộ Y tế kiểm nghiệm. Hai tháng sau, qua kiểm nghiệm của Viện Dược liệu (Bộ Y tế) đã xác định mẫu cây Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa gửi là cây thuốc Xáo tam phân.

Thí nghiệm trên chuột nhắt cho thấy loại cây này có độc tính thấp, có tác dụng ức chế tốt viêm gan cấp; ức chế, tiêu diệt được 5 dòng tế bào ung thư là ung thư gan, ung thư đại tràng, ung thư vú, ung thư buồng trứng và ung thư cổ tử cung.

Cuối tháng 9, tại nhà máy chế biến xáo tam phân của Pom Group ở thôn Bắc, xã Nam Ninh Hòa (trước là xã Ninh Tân, thị xã Ninh Hòa), tiếng máy chạy liên tục, công nhân tất bật với từng công đoạn sản xuất.

Anh Nguyễn Lê Văn - Giám đốc điều hành công ty cổ phần sản xuất thương mại dịch vụ Pom Group chia sẻ cách làm giàu từ loại cây dược liệu xáo tam phân (ở xã Nam Ninh Hòa, Khánh Hòa).

Theo anh Nguyễn Lê Văn, Giám đốc điều hành Pom Group, xáo tam phân là vị thuốc được dùng trong y học cổ truyền. Trước đây, cây mọc tự nhiên trên núi Hòn Hèo nhưng bị khai thác quá mức đến mức cạn kiệt. Công ty đã thu mua cây con do người dân khai thác ở Hòn Hèo, đưa về trồng trên vùng đất đồi ở xã Diên Điền.

Năm 2017, những cây xáo tam phân ở Diên Điền không chỉ sinh trưởng tốt mà còn ra hoa, kết trái. Công ty chọn hạt để ươm cây giống, từng bước nhân rộng mô hình và chuyển giao cho nông dân.

Hiện Pom Group có 20 ha xáo tam phân 7 năm tuổi. Cành, lá có thể thu hoạch sau khoảng 3 năm trồng, riêng rễ phải sau khoảng 6 năm. Công ty đã chuyển giao giống cho 50 hộ dân với tổng diện tích khoảng 200 ha, nhiều hộ đã có thu nhập ổn định.

Trà thảo mộc xáo tam phân túi lọc của Pom Group, sản phẩm đạt OCOP 4 sao

Từng là hội viên Hội Nông dân nhiều năm, anh Văn cho biết anh hiểu những khó khăn bà con thường gặp, nhất là về cây giống, quy trình chăm sóc và đầu ra khi thu hoạch. Vì vậy, tại các hội thảo, hội nghị hay phiên chợ, anh thường chia sẻ quy trình trồng, chăm sóc xáo tam phân.

Công ty hỗ trợ nông dân cây giống, kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm với giá ổn định. Theo tính toán của doanh nghiệp, mỗi héc-ta trồng bình quân 2.500 cây. Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, sau 6 năm có thể cho doanh thu khoảng 2,5 tỷ đồng, trừ chi phí còn lãi khoảng 1,6 tỷ đồng.

Từ nguyên liệu xáo tam phân, Pom Group đã phát triển nhiều dòng sản phẩm như trà túi lọc, trà pha ấm, trà rễ và nước uống đóng lon. Các sản phẩm này đã được công nhận OCOP 4 sao.

Công ty còn thử nghiệm dùng cành, lá xáo tam phân nấu nước cho đàn gà uống. Theo doanh nghiệp, mô hình bước đầu cho kết quả khả quan, gà lớn nhanh, thịt thơm ngon.