Lạc sen Diễn Châu - Tinh hoa ẩm thực xứ Nghệ
14:41 | 03/03/2025
OVN - Bao năm qua cây lạc là cây quan trọng ở vùng đất Diễn Châu, Nghệ An. Mùa xuân đi qua đây cánh đồng lạc phủ trắng ni lông với muôn triệu mầm lạc vươn đón nắng. Nhà nhà trồng lạc, tới mùa gọi nhau mua bán lạc.
 |
| Cánh đồng lạc ở Diễn Thịnh - Diễn Châu. |
Trong các giống lạc thì lạc sen Nghệ An là giống lạc quý, đủ sức chống chọi với thời tiết khắc nghiệt ở Nghệ An. Còn nhớ, trong đợt lũ tháng 10/2023, ở xã Diễn Thành, nơi có diện tích lạc lớn của Diễn Châu, dù ngô, rau bị ngập hỏng hết, nhưng cây lạc vụ đông phủ nilon giữa bãi đất thấp vẫn tốt xanh, cho sản lượng củ cao với gần 30 củ/bụi. Lạc sen cũng là giống lạc chất lượng cao. Theo nghiên cứu, hàm lượng chất béo đạt 45,79%, protein đạt 27,99%, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, có hương vị thơm ngon rất đặc trưng: Củ to, đều, vỏ mỏng, tỷ lệ nhân rất khá (>72%), năng suất cao và ổn định.
 |
| Sản xuất lạc xuất khẩu ở huyện Diễn Châu. |
Lạc sen Diễn Châu đã có hàng trăm năm qua. Người Hàn Quốc cũng đã tìm đến vùng đất Diễn Thịnh (Diễn Châu) để hướng dẫn người dân cách kể câu chuyện về lạc sen ở đây, với những cách làm giản dị nhất để giữ nguyên hương vị hạt lạc. Đó là cách họ canh tác truyền thống, sử dụng phân bón hữu cơ, phủ ni lông phòng trừ cỏ dại và chuột, rồi thu hoạch lạc ngay vào lúc lạc vừa đủ chất dinh dưỡng, không để lạc quá già, quá căng vỏ lụa. Đó chính là cách giúp cho hạt lạc khi phơi, sấy không chảy dầu, lạc có vị ngọt tự nhiên. Khi mô hình kết thúc, người dân Diễn Châu cùng với kinh nghiệm sản xuất cả trăm năm qua đã biết yêu quý sản vật trên đồng đất của mình hơn, biết kể câu chuyện về cây lạc, củ lạc quê hương, tạo ra một giá trị mới cho hạt lạc Diễn Châu.
 |
| Lạc sen Nghệ An đạt năng suất khoảng 26 tạ/ha. |
Lạc sen Diễn Châu sản phẩm riêng có trên đồng đất cát ven biển Nghệ An, ăn vào vừa thơm, vừa bùi, vị rất riêng và hấp dẫn, hạt lạc mẩy, giòn, trở thành một thực phẩm quen thuộc ngày Tết và dùng cho nhiều quán bia, nhà hàng, người ăn chay... mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng. Hơn hết trở thành thức quà biếu giản dị và ý nghĩa đối với du khách khi về Nghệ An. Lạc sen Diễn Châu chứa nhiều protein, chất béo không bão hòa, vitamin và khoáng chất, rất tốt cho sức khỏe.
Lạc sen Diễn Châu đã được định danh là nông sản nổi tiếng của Nghệ An, không chỉ là một sản phẩm nông sản đơn thuần mà còn là một biểu tượng văn hóa, tinh hoa của vùng đất xứ Nghệ. Với chất lượng tuyệt hảo và hương vị độc đáo, lạc sen Diễn Châu đã và đang khẳng định vị thế của mình trên thị trường, không chỉ trong nước mà còn vươn ra quốc tế.
 |
| Lạc sen Diễn Châu được tuyển chọn kỹ lưỡng từng hạt. |
Lạc sen Diễn Châu đã được chứng nhận sản phẩm OCOP 4 sao. Với sự quan tâm của các cấp, anh Anh Nguyễn Sỹ Thắng, chủ doanh nghiệp chế biến lạc Nghệ An ở Diễn Châu đang quyết tâm xây dựng thương hiệu lạc Nghệ An ngày một chất lượng và tiến tới đạt OCOP 5 sao.
Tin mới hơn
Từ những nguyên liệu bình dị của núi rừng Tây Bắc, đồng bào Thái ở Điện Biên đã tạo nên những món ăn mang hương vị riêng không thể trộn lẫn. Qua thời gian, những đặc sản từng chỉ hiện diện trong mâm cơm gia đình nay được chuẩn hóa, xây dựng thương hiệu và khoác lên mình "tấm hộ chiếu" OCOP. Đó không chỉ là câu chuyện nâng tầm sản phẩm địa phương, mà còn là hành trình đưa bản sắc văn hóa dân tộc bước ra thị trường rộng lớn hơn.
Từ cây lanh trên nương đến những bộ trang phục rực rỡ sắc màu, nghề làm thổ cẩm của người Mông Đu ở xã Lao Chải đang được gìn giữ và phát huy theo hướng hàng hóa. Khi văn hóa trở thành tài nguyên phát triển, những sản phẩm thủ công truyền thống không chỉ giúp người dân tăng thu nhập mà còn mở ra cơ hội xây dựng sản phẩm OCOP gắn với du lịch cộng đồng và bản sắc vùng cao.
Không còn dừng ở vai trò cây trồng truyền thống, chè Shan tuyết Hồng Thái đang trở thành câu chuyện thành công về nâng tầm giá trị nông sản địa phương. Từ vùng nguyên liệu trên núi cao đến sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia, hành trình ấy cho thấy khi chất lượng, bản sắc và tư duy thị trường gặp nhau, một đặc sản vùng cao hoàn toàn có thể chinh phục những phân khúc khách hàng khắt khe nhất.
Gắn bó với đời sống đồng bào Mường ở phía Nam tỉnh Phú Thọ từ bao đời nay, cây măng không chỉ là sản vật của núi rừng mà còn là một phần trong văn hóa ẩm thực địa phương. Từ những cách chế biến truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ, thương hiệu măng Kim Bôi hôm nay đã được nâng tầm thành sản phẩm OCOP 5 sao Quốc gia, góp phần đưa đặc sản bản địa vươn xa trên thị trường trong và ngoài nước.
OVN - Lư trà quán ở phố Nguyễn Quý Đức (Hà Nội) - hay "quán trà ông già" như người địa phương vẫn gọi - đã hai mươi năm nay vẫn chỉ có tấm biển gỗ nhỏ xíu, phai màu đến mức tôi phải đi ngang ba lần mới nhận ra. Đó là cách của văn hóa trà: quán cũ, chỗ cũ, khách quen. Biết thì ghé, không cần quảng cáo.
Chiều đông, ngồi nhấm nháp ở góc quen, tôi nhìn ông chủ rót trà im lặng. "Trà sen Tây Hồ" - dòng chữ mờ nhạt trên mặt bàn gỗ. Rồi tôi nghĩ đến quán vỉa hè cuối ngõ, nơi mấy bác thợ xây uống "chè" sau giờ tan ca. Cùng là lá, cùng là nước. Nhưng một bên gọi "trà" - thanh tao, một bên gọi "chè" - dân dã. Tại sao vậy? Câu trả lời nằm ở tận vùng núi Tứ Xuyên, cách đây hơn hai nghìn năm.
OVN - Có những ngày Hà Nội bừng dậy trong làn sương mịn, tiếng xe rì rầm chưa kịp thành dòng. Tôi bước ra phố, nghe đâu đó tiếng nước sôi “thở” trong chiếc ấm nhôm đã mòn vành, mùi trà xanh tỏa dịu như một lời chào cũ. Trà đối với người Việt chưa bao giờ chỉ là một thức uống. Nó như cái bóng mát của cây cổ thụ giữa trưa, như chút hơi ấm nơi hiên nhà mùa đông, và như lời mời mộc mạc của một dân tộc trọng nghĩa tình.
Càng về sau càng nhận ra: cách người Việt uống trà chính là một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho sự phóng khoáng, rộng mở mà vẫn thâm trầm của bản sắc văn hóa Việt. Trà ở Việt Nam cũng không buộc người ta phải ngồi ngay ngắn, không đòi hỏi một bộ trà cụ đúng chuẩn, cũng không ép ai phải tuân theo một quy tắc bất di bất dịch.
Tại đây, người ta không cần “rào đón” nhiều, ấm trà đã nói hộ chủ nhà. Đặt ấm xuống bàn, rót chén đầu tiên, câu chuyện tự khắc tìm được lối đi. Người Việt uống trà theo cách tự nhiên nhất như họ sống, như họ đối xử với nhau vừa hồn hậu, vừa linh hoạt...
Tin khác
OVN - Ở xã Gia Phú (huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai), có một con ngõ nhỏ mà chỉ cần đi ngang qua, người ta đã thấy… đói. Không phải mùi cao lương mỹ vị, mà là hương nếp nương dẻo thơm quyện cùng sắc lá rừng, mùi bánh chưng gù vừa nhấc khỏi nồi, mùi xôi ngũ sắc còn vương hơi ấm.
Từ những món ăn quen thuộc của đồng bào Tày, chị Vũ Thị Thủy Tiên đã từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất, ứng dụng công nghệ bảo quản hiện đại, đưa ẩm thực mộc mạc vùng cao trở thành sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Không chỉ tạo sinh kế ổn định cho gia đình và người dân địa phương, mô hình này còn góp phần lan tỏa giá trị ẩm thực truyền thống của vùng đất Lào Cai.
Từng là sản vật dâng tiến nhà vua, dòng bưởi Luận Văn nay được người dân xã Lam Sơn gìn giữ, phát triển thành đặc sản có tiếng của xứ Thanh, theo chân thương lái vươn ra thị trường trong nước và quốc tế. Năm 2021, bưởi Luận Văn chính thức được công nhận OCOP 4 sao, khẳng định vị thế của một sản phẩm đặc sản quý hiếm.
OVN - Ở xóm Sưng, xã Cao Sơn, những tấm thổ cẩm Dao Tiền không chỉ là bản sắc văn hóa mà còn là nguồn sinh kế ổn định cho 12 phụ nữ, trong đó có người khuyết tật và hoàn cảnh khó khăn. Từ nghề truyền thống từng đối mặt nguy cơ mai một, Tổ hợp tác (THT) thổ cẩm Dao Tiền đã "hồi sinh" nhờ gắn kết với du lịch cộng đồng, mang về doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
OVN - Thịt chua vốn là món ăn dân dã của đồng bào dân tộc Mường, được làm từ những nguyên liệu quen thuộc và cách chế biến truyền thống. Ở Phú Thọ, bằng việc giữ vững hương vị bản địa và từng bước đầu tư sản xuất, thịt chua Suối Sỏi của Hợp tác xã (HTX) Thực phẩm Chiển Hướng, xã Cao Dương đã được công nhận OCOP 3 sao tháng 11/2024, mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế địa phương.
OVN - Những ngày xuân ở miền núi phía Tây của Phú Thọ, trong những ngôi nhà sàn nép mình bên triền đồi, không khí ấm cúng, vui tươi hơn hẳn. Con đường nhỏ uốn lượn qua nương lúa, nương ngô dẫn vào bản làng người Mường như lối quay về với ký ức xa xăm của núi rừng. Dưới tiết trời đầu xuân, tiếng chiêng Mường vang lên trầm hùng, lan qua thung lũng, dội vào vách đá rồi ngân dài như lời gọi từ quá khứ. Âm thanh ấy không chỉ đánh thức một buổi sáng miền sơn cước mà còn đánh thức cả những tầng sâu của ký ức văn hóa xứ Mường.
OVN - Những ngày hè oi bức, khi du khách từ miền xuôi đổ về Mộc Châu thưởng ngoạn cao nguyên xanh mát và tìm kiếm những món snack tự nhiên, xưởng chế biến hoa quả sấy của HTX Nông nghiệp Quyết Thanh ở phường Thảo Nguyên, Mộc Châu tất bật từ sáng đến tối. Bước vào khu nhà xưởng tại tiểu khu Khí tượng, dễ nhận ra nhịp sản xuất khẩn trương nhưng gọn gàng, đâu ra đấy. Hơn chục công nhân có mặt từ sáng sớm, mỗi người một việc: từ lựa quả, đóng hộp, dán nhãn đến kiểm tra lần cuối trước khi xuất kho.
Những khay mận đỏ sẫm, khay xoài vàng óng được xếp ngay ngắn, ánh lên sắc màu tự nhiên - thứ màu chỉ có thể có khi quả chín đúng độ và được sấy bằng công nghệ phù hợp. Không hương liệu, không chất bảo quản, vị ngọt ở đây đến từ chính nắng gió Mộc Châu và dây chuyền sấy hiện đại của một HTX đã tạo ra 7 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3-4 sao.
OVN - Trên những con phố Hà Nội từ tờ mờ sáng, hình ảnh thúng xôi bốc khói thơm ngậy đã trở thành một phần không thể tách rời của ký ức người dân thủ đô. Đằng sau gánh xôi giản dị ấy là cả một làng nghề trăm năm tuổi đang chuyển mình mạnh mẽ. Năm 2025, bốn sản phẩm xôi đặc trưng của phường Phú Thượng chính thức đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Đây là cột mốc quan trọng khẳng định vị thế của một di sản ẩm thực đang sống và phát triển ngay giữa lòng Thủ đô.
OVN - Không chọn con đường quen thuộc của nhiều phụ nữvùng cao, Lò Chúc Chi - cô gái người dân tộc Thái ở phường Mường Lay (Điện Biên) đã bắt đầu hành trìnhkhởi nghiệp từ chính những chiếc bánh truyền thốngcủa dân tộc mình. Từ gian bếp nhỏ của bản Thái, khẩu xén, chí chọp từng bước trở thành sản phẩm OCOP, mở ra sinh kế mới cho phụ nữ địa phương và giữ lại mộtphần hồn cốt văn hóa Tây Bắc.
Đầu hè, không khí tại những vùng quế Lào Cai vẫn không giảm đi sự nhộn nhịp. Từ sáng sớm, người dân đã tất bật vào rừng bóc vỏ, vận chuyển quế xuống núi để kịp các chuyến thu mua. Với nhiều gia đình, đây không chỉ là mùa lao động nhộn nhịp mà còn là thời điểm hái ra tiền từ loại cây được ví như “vàng xanh” của miền sơn cước.
Giữa cái nắng đầu hè, xã Mai Hạ (tỉnh Phú Thọ) hiện ra không phải bằng sự choáng ngợp, mà bằng một thứ quyến rũ rất chậm. Đồi núi xanh rì, những nếp nhà sàn nép mình bên sườn núi, và đâu đó trong không khí, một mùi hương dìu dịu vừa ấm, vừa sâu, như gọi người ta dừng lại lâu hơn. Đó là hương của rượu Láu Siêu, thứ “men rừng” đã theo chân người Thái ở xóm Chiềng Hạ đi qua bao mùa nương rẫy, bao biến thiên của thời gian.
Những cây chè Shan tuyết cổ thụ ở Tà Xùa không phải mới xuất hiện trong vài thập kỷ gần đây. Chúng đã đứng đó hàng trăm năm, bám rễ vào sườn núi đá, lặng lẽ hút sương mù và gió lạnh của vùng cao Tây Bắc. Nhiều thế hệ người Mông vẫn quen gọi chúng bằng một cái tên giản dị: “chè rừng”. Nhưng trong mắt những người làm trà, đó là một kho báu thiên nhiên hiếm có - thứ “vàng xanh” của núi cao.
Từ tiềm năng của vùng chè di sản ấy, những năm gần đây, việc chế biến và xây dựng thương hiệu đã bắt đầu mở ra con đường mới cho loại trà đặc biệt này. Khi doanh nghiệp vào cuộc, những búp chè Shan tuyết không còn chỉ là nguyên liệu thô bán cho thương lái, mà dần trở thành sản phẩm mang giá trị cao mang theo hương vị và câu chuyện của núi rừng Tà Xùa.
Có những vườn vừa lấp lánh quả, vừa thấp thoáng hoa, như thể mùa mận đang được “chia ca” thay vì ùa về trong chốc lát. Bằng tay nghề và kỹ thuật, người nông dân kéo dài vị ngọt để cả cao nguyên có thêm mùa đón khách. Trên cao nguyên Mộc Châu, cây mận hậu từ lâu không chỉ là loài cây đặc trưng của vùng đất sương mờ mà còn là nguồn sinh kế quan trọng của hàng nghìn hộ dân. Với gần 3.500 ha mận hậu, đây là một trong những cây trồng chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Nhưng thay vì chỉ trông chờ vào vụ thu hoạch truyền thống diễn ra trong tháng 5 và tháng 6, nhiều nông dân Mộc Châu đang chủ động “điều khiển mùa vụ”, đưa mận chín sớm và kéo dài thời gian thu hoạch đến tận tháng 8. Nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác, những vườn mận trái vụ hôm nay không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn mở ra thêm sức hút mới cho du lịch trải nghiệm trên cao nguyên xanh.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi thị trường may mặc công nghiệp ngày càng phát triển với vô vàn mẫu mã, sắc màu và chất liệu, ở nhiều bản làng của tỉnh Điện Biên, phụ nữ dân tộc Lào vẫn đều đặn ngồi bên khung cửi mỗi ngày. Tiếng thoi đưa vang lên trong những ngôi nhà sàn không chỉ là âm thanh của lao động, mà còn là nhịp giữ gìn bản sắc văn hóa đã được truyền qua nhiều thế hệ.
Ở vùng núi Cao Sơn, khi mùa mướp đi qua, trên những hàng rào gỗ và mái hiên nhà sàn thường còn sót lại vài quả mướp già khô quắt. Bao năm nay, người dân chỉ giữ lại để làm giống, hoặc tước xơ đem rửa bát. Chẳng ai nghĩ thứ nguyên liệu thô ráp như xơ mướp ấy có ngày trở thành tranh nghệ thuật, túi xách hay quà lưu niệm cho du khách.
Vào hè, trên lòng hồ Hòa Bình, phường Hoà Bình mặt nước xanh màu ngọc bích. Những chiếc thuyền nhỏ lặng lẽ rẽ sóng giữa các dãy lồng cá nối nhau ven núi. Người dân vùng hồ vẫn quen gọi nơi đây là “biển trên núi”, bởi đây là nơi con sông Đà sau khi bị ngăn dòng đã để lại một vùng nước mênh mang, nuôi lớn bao phận người bằng nghề nuôi cá lồng.
Từ những con cá nuôi giữa lòng hồ, giờ đây đã có những sản phẩm OCOP mang theo cả hương vị sông nước Tây Bắc đi xa. Trong đó, ruốc cá sông Đà của Công ty TNHH Hải Đăng Group, phường Hòa Bình (Phú Thọ), không chỉ là một món ăn, mà giống như thứ quà mang theo ký ức vùng hồ dành cho du khách sau mỗi chuyến đi.
