Đặc sắc hương vị cà phê xứ lạnh Kon Tum
14:00 | 06/12/2023
OVN - Với chất lượng được người tiêu dùng đánh giá cao do hợp thổ nhưỡng, cà phê xứ lạnh (cà phê dòng Arabica) đang được tỉnh Kon Tum hướng đến xây dựng thương hiệu, trở thành mặt hàng nông sản chủ lực tại vùng trồng và đặc sản của địa phương.
Do hợp thổ nhưỡng, cà phê dòng Arabica phát triển tốt (Ảnh minh họa)
Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, diện tích cà phê Arabica trên địa bàn phát triển tốt, sản lượng và năng suất ổn định, tạo ra giá trị kinh tế cao hơn so với dòng cà phê Robusta. Cà phê xứ lạnh đang được tỉnh Kon Tum hướng đến xây dựng thương hiệu, trở thành mặt hàng nông sản chủ lực tại vùng trồng và đặc sản của địa phương.
Kon Plông là vùng trồng cà phê xứ lạnh trọng điểm của tỉnh Kon Tum với lợi thế địa hình cao, nhiệt độ quanh năm luôn ở mức thấp, nhất là khu vực thị trấn Măng Đen và vùng lân cận. Đến nay, toàn huyện có trên 1.020 ha cà phê Arabica; trong đó, có hơn 400 ha thuộc Đề án cà phê xứ lạnh của tỉnh.
Cây cà phê dòng Arabica tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân ở Kon Tum (Ảnh minh họa)
Diện tích cà phê thuộc Đề án được giao cho các hộ gia đình là người đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn. Mục tiêu nhằm giúp bà con thay đổi phương thức sản xuất, biết cách trồng, chăm sóc cà phê, đặc biệt tạo nguồn thu nhập ổn định và tham gia thoát nghèo.
Ngoài những hộ dân tham gia Đề án cà phê xứ lạnh của tỉnh Kon Tum, nhiều hộ dân cũng chủ động canh tác loại cà phê này vì phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng. Nhờ áp dụng quy trình trồng hoàn toàn khép kín, các hộ đều có sản phẩm đạt trên 80% quả chín trở lên và được các đơn vị tại tỉnh Đăk Lăk thu mua, xuất khẩu ra thị trường ngoài nước.
Với giá thu mua hiện tại là 23.000 đồng/kg quả tươi, mỗi ha cà phê đang thu hoạch sẽ mang về cho các gia đình gần 170 triệu đồng, trừ hết chi phí vẫn còn trên 140 triệu đồng. Cà phê xứ lạnh dễ trồng, dễ chăm sóc nên hầu hết các gia đình đều tiếp tục mở rộng diện tích để nâng cao giá trị kinh tế.
Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Kon Tum, đến cuối năm 2021, toàn tỉnh trồng được gần 4.500 ha cà phê xứ lạnh Arabica; trong đó, huyện Đăk Glei trồng được 1.674 ha, huyện Tu Mơ Rông 1.802 ha và huyện Kon Plông trên 1.020 ha. Các giống cà phê Arabica được trồng chủ yếu tại Kon Tum là Catimor và các giống mới như TN1, TN2, THA1. Dù diện tích trồng ít, song cà phê xứ lạnh được trồng tại huyện Kon Plông cho năng suất cao hơn hai địa phương, đạt trung bình 13,8 tạ nhân khô/ha.
Nhiều gia đình ở Kon Tum tiếp tục mở rộng diện tích trồng cà phê dòng Arabica (Ảnh minh họa)
Bên cạnh đó, UBND tỉnh Kon Tum cũng quyết định ban hành Quy chế quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận cà phê xứ lạnh Kon Tum vào năm 2020. Đây là cơ sở để ngành nông nghiệp tỉnh xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu Cà phê xứ lạnh Kon Tum.
Chất lượng cà phê Arabica được người tiêu dùng đánh giá cao hơn cà phê Robusta vì có hương vị thơm ngon và chứa ít hàm lượng caffein hơn. Đặc biệt, theo phân tích mới đây của Công ty TNHH Dịch vụ nông nghiệp Lộc Trời, cà phê Arabica của tỉnh Kon Tum có hàm lượng caffeine chỉ bằng 50% so với cà phê Robusta, rất phù hợp với khẩu vị của đa số người dân tại châu Âu. Vì vậy, giá của loại cà phê này cũng được mua cao hơn, mang đến nguồn thu nhập tốt hơn cho người trồng - ông Rường cho hay.
Cũng theo ông Đoàn Năng Rường, để nâng cao năng suất, chất lượng và thương hiệu cà phê xứ lạnh tại Kon Tum, trong thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt quy trình sản xuất nhằm tăng năng suất cà phê xứ lạnh. Bên cạnh đó, xây dựng các chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp.
Tỉnh Kon Tum sẽ đồng thời, triển khai xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu cà phê xứ lạnh trên cơ sở truy xuất nguồn gốc; thu hoạch đúng kỹ thuật, độ chín; hình thành các vùng sản xuất cà phê xứ lạnh tập trung, quy mô đủ lớn để làm cơ sở xây dựng chuỗi liên kết giá trị; từng bước nâng cao giá trị hạt cà phê Arabica, đưa thương hiệu “cà phê xứ lạnh Kon Tum” bay xa.
Tin mới hơn
OVN - Giữa miền Trung nắng gió, nơi đất đai khắc nghiệt nhưng con người lại giàu nghị lực và sự tinh tế, kẹo cu đơ ra đời như một minh chứng cho cách người Hà Tĩnh chắt chiu từng nguyên liệu giản dị để tạo nên một hương vị không thể trộn lẫn. Từ món quà quê mộc mạc, cu đơ ngày nay đang bước ra khỏi không gian làng xóm, trở thành sản phẩm OCOP mang đậm dấu ấn văn hóa và tiềm năng kinh tế rõ nét.
OVN - Từ những món ăn dân dã gắn bó với bữa cơm thường nhật của người dân, nhiều đặc sản của Thanh Hóa như mắm tép, tương làng Ái, măng rừng, bánh gai hay chè lam… đang từng bước bước ra khỏi không gian làng quê để trở thành những sản phẩm hàng hóa có giá trị cao.
Từ những nguyên liệu bình dị của núi rừng Tây Bắc, đồng bào Thái ở Điện Biên đã tạo nên những món ăn mang hương vị riêng không thể trộn lẫn. Qua thời gian, những đặc sản từng chỉ hiện diện trong mâm cơm gia đình nay được chuẩn hóa, xây dựng thương hiệu và khoác lên mình "tấm hộ chiếu" OCOP. Đó không chỉ là câu chuyện nâng tầm sản phẩm địa phương, mà còn là hành trình đưa bản sắc văn hóa dân tộc bước ra thị trường rộng lớn hơn.
Từ cây lanh trên nương đến những bộ trang phục rực rỡ sắc màu, nghề làm thổ cẩm của người Mông Đu ở xã Lao Chải đang được gìn giữ và phát huy theo hướng hàng hóa. Khi văn hóa trở thành tài nguyên phát triển, những sản phẩm thủ công truyền thống không chỉ giúp người dân tăng thu nhập mà còn mở ra cơ hội xây dựng sản phẩm OCOP gắn với du lịch cộng đồng và bản sắc vùng cao.
Không còn dừng ở vai trò cây trồng truyền thống, chè Shan tuyết Hồng Thái đang trở thành câu chuyện thành công về nâng tầm giá trị nông sản địa phương. Từ vùng nguyên liệu trên núi cao đến sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia, hành trình ấy cho thấy khi chất lượng, bản sắc và tư duy thị trường gặp nhau, một đặc sản vùng cao hoàn toàn có thể chinh phục những phân khúc khách hàng khắt khe nhất.
Gắn bó với đời sống đồng bào Mường ở phía Nam tỉnh Phú Thọ từ bao đời nay, cây măng không chỉ là sản vật của núi rừng mà còn là một phần trong văn hóa ẩm thực địa phương. Từ những cách chế biến truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ, thương hiệu măng Kim Bôi hôm nay đã được nâng tầm thành sản phẩm OCOP 5 sao Quốc gia, góp phần đưa đặc sản bản địa vươn xa trên thị trường trong và ngoài nước.
Tin khác
OVN - Lư trà quán ở phố Nguyễn Quý Đức (Hà Nội) - hay "quán trà ông già" như người địa phương vẫn gọi - đã hai mươi năm nay vẫn chỉ có tấm biển gỗ nhỏ xíu, phai màu đến mức tôi phải đi ngang ba lần mới nhận ra. Đó là cách của văn hóa trà: quán cũ, chỗ cũ, khách quen. Biết thì ghé, không cần quảng cáo.
Chiều đông, ngồi nhấm nháp ở góc quen, tôi nhìn ông chủ rót trà im lặng. "Trà sen Tây Hồ" - dòng chữ mờ nhạt trên mặt bàn gỗ. Rồi tôi nghĩ đến quán vỉa hè cuối ngõ, nơi mấy bác thợ xây uống "chè" sau giờ tan ca. Cùng là lá, cùng là nước. Nhưng một bên gọi "trà" - thanh tao, một bên gọi "chè" - dân dã. Tại sao vậy? Câu trả lời nằm ở tận vùng núi Tứ Xuyên, cách đây hơn hai nghìn năm.
OVN - Có những ngày Hà Nội bừng dậy trong làn sương mịn, tiếng xe rì rầm chưa kịp thành dòng. Tôi bước ra phố, nghe đâu đó tiếng nước sôi “thở” trong chiếc ấm nhôm đã mòn vành, mùi trà xanh tỏa dịu như một lời chào cũ. Trà đối với người Việt chưa bao giờ chỉ là một thức uống. Nó như cái bóng mát của cây cổ thụ giữa trưa, như chút hơi ấm nơi hiên nhà mùa đông, và như lời mời mộc mạc của một dân tộc trọng nghĩa tình.
Càng về sau càng nhận ra: cách người Việt uống trà chính là một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho sự phóng khoáng, rộng mở mà vẫn thâm trầm của bản sắc văn hóa Việt. Trà ở Việt Nam cũng không buộc người ta phải ngồi ngay ngắn, không đòi hỏi một bộ trà cụ đúng chuẩn, cũng không ép ai phải tuân theo một quy tắc bất di bất dịch.
Tại đây, người ta không cần “rào đón” nhiều, ấm trà đã nói hộ chủ nhà. Đặt ấm xuống bàn, rót chén đầu tiên, câu chuyện tự khắc tìm được lối đi. Người Việt uống trà theo cách tự nhiên nhất như họ sống, như họ đối xử với nhau vừa hồn hậu, vừa linh hoạt...
OVN - Ở xã Gia Phú (huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai), có một con ngõ nhỏ mà chỉ cần đi ngang qua, người ta đã thấy… đói. Không phải mùi cao lương mỹ vị, mà là hương nếp nương dẻo thơm quyện cùng sắc lá rừng, mùi bánh chưng gù vừa nhấc khỏi nồi, mùi xôi ngũ sắc còn vương hơi ấm.
Từ những món ăn quen thuộc của đồng bào Tày, chị Vũ Thị Thủy Tiên đã từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất, ứng dụng công nghệ bảo quản hiện đại, đưa ẩm thực mộc mạc vùng cao trở thành sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Không chỉ tạo sinh kế ổn định cho gia đình và người dân địa phương, mô hình này còn góp phần lan tỏa giá trị ẩm thực truyền thống của vùng đất Lào Cai.
Từng là sản vật dâng tiến nhà vua, dòng bưởi Luận Văn nay được người dân xã Lam Sơn gìn giữ, phát triển thành đặc sản có tiếng của xứ Thanh, theo chân thương lái vươn ra thị trường trong nước và quốc tế. Năm 2021, bưởi Luận Văn chính thức được công nhận OCOP 4 sao, khẳng định vị thế của một sản phẩm đặc sản quý hiếm.
OVN - Ở xóm Sưng, xã Cao Sơn, những tấm thổ cẩm Dao Tiền không chỉ là bản sắc văn hóa mà còn là nguồn sinh kế ổn định cho 12 phụ nữ, trong đó có người khuyết tật và hoàn cảnh khó khăn. Từ nghề truyền thống từng đối mặt nguy cơ mai một, Tổ hợp tác (THT) thổ cẩm Dao Tiền đã "hồi sinh" nhờ gắn kết với du lịch cộng đồng, mang về doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
OVN - Thịt chua vốn là món ăn dân dã của đồng bào dân tộc Mường, được làm từ những nguyên liệu quen thuộc và cách chế biến truyền thống. Ở Phú Thọ, bằng việc giữ vững hương vị bản địa và từng bước đầu tư sản xuất, thịt chua Suối Sỏi của Hợp tác xã (HTX) Thực phẩm Chiển Hướng, xã Cao Dương đã được công nhận OCOP 3 sao tháng 11/2024, mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế địa phương.
OVN - Những ngày xuân ở miền núi phía Tây của Phú Thọ, trong những ngôi nhà sàn nép mình bên triền đồi, không khí ấm cúng, vui tươi hơn hẳn. Con đường nhỏ uốn lượn qua nương lúa, nương ngô dẫn vào bản làng người Mường như lối quay về với ký ức xa xăm của núi rừng. Dưới tiết trời đầu xuân, tiếng chiêng Mường vang lên trầm hùng, lan qua thung lũng, dội vào vách đá rồi ngân dài như lời gọi từ quá khứ. Âm thanh ấy không chỉ đánh thức một buổi sáng miền sơn cước mà còn đánh thức cả những tầng sâu của ký ức văn hóa xứ Mường.
OVN - Những ngày hè oi bức, khi du khách từ miền xuôi đổ về Mộc Châu thưởng ngoạn cao nguyên xanh mát và tìm kiếm những món snack tự nhiên, xưởng chế biến hoa quả sấy của HTX Nông nghiệp Quyết Thanh ở phường Thảo Nguyên, Mộc Châu tất bật từ sáng đến tối. Bước vào khu nhà xưởng tại tiểu khu Khí tượng, dễ nhận ra nhịp sản xuất khẩn trương nhưng gọn gàng, đâu ra đấy. Hơn chục công nhân có mặt từ sáng sớm, mỗi người một việc: từ lựa quả, đóng hộp, dán nhãn đến kiểm tra lần cuối trước khi xuất kho.
Những khay mận đỏ sẫm, khay xoài vàng óng được xếp ngay ngắn, ánh lên sắc màu tự nhiên - thứ màu chỉ có thể có khi quả chín đúng độ và được sấy bằng công nghệ phù hợp. Không hương liệu, không chất bảo quản, vị ngọt ở đây đến từ chính nắng gió Mộc Châu và dây chuyền sấy hiện đại của một HTX đã tạo ra 7 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3-4 sao.
OVN - Trên những con phố Hà Nội từ tờ mờ sáng, hình ảnh thúng xôi bốc khói thơm ngậy đã trở thành một phần không thể tách rời của ký ức người dân thủ đô. Đằng sau gánh xôi giản dị ấy là cả một làng nghề trăm năm tuổi đang chuyển mình mạnh mẽ. Năm 2025, bốn sản phẩm xôi đặc trưng của phường Phú Thượng chính thức đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Đây là cột mốc quan trọng khẳng định vị thế của một di sản ẩm thực đang sống và phát triển ngay giữa lòng Thủ đô.
OVN - Không chọn con đường quen thuộc của nhiều phụ nữvùng cao, Lò Chúc Chi - cô gái người dân tộc Thái ở phường Mường Lay (Điện Biên) đã bắt đầu hành trìnhkhởi nghiệp từ chính những chiếc bánh truyền thốngcủa dân tộc mình. Từ gian bếp nhỏ của bản Thái, khẩu xén, chí chọp từng bước trở thành sản phẩm OCOP, mở ra sinh kế mới cho phụ nữ địa phương và giữ lại mộtphần hồn cốt văn hóa Tây Bắc.
Đầu hè, không khí tại những vùng quế Lào Cai vẫn không giảm đi sự nhộn nhịp. Từ sáng sớm, người dân đã tất bật vào rừng bóc vỏ, vận chuyển quế xuống núi để kịp các chuyến thu mua. Với nhiều gia đình, đây không chỉ là mùa lao động nhộn nhịp mà còn là thời điểm hái ra tiền từ loại cây được ví như “vàng xanh” của miền sơn cước.
Giữa cái nắng đầu hè, xã Mai Hạ (tỉnh Phú Thọ) hiện ra không phải bằng sự choáng ngợp, mà bằng một thứ quyến rũ rất chậm. Đồi núi xanh rì, những nếp nhà sàn nép mình bên sườn núi, và đâu đó trong không khí, một mùi hương dìu dịu vừa ấm, vừa sâu, như gọi người ta dừng lại lâu hơn. Đó là hương của rượu Láu Siêu, thứ “men rừng” đã theo chân người Thái ở xóm Chiềng Hạ đi qua bao mùa nương rẫy, bao biến thiên của thời gian.
Những cây chè Shan tuyết cổ thụ ở Tà Xùa không phải mới xuất hiện trong vài thập kỷ gần đây. Chúng đã đứng đó hàng trăm năm, bám rễ vào sườn núi đá, lặng lẽ hút sương mù và gió lạnh của vùng cao Tây Bắc. Nhiều thế hệ người Mông vẫn quen gọi chúng bằng một cái tên giản dị: “chè rừng”. Nhưng trong mắt những người làm trà, đó là một kho báu thiên nhiên hiếm có - thứ “vàng xanh” của núi cao.
Từ tiềm năng của vùng chè di sản ấy, những năm gần đây, việc chế biến và xây dựng thương hiệu đã bắt đầu mở ra con đường mới cho loại trà đặc biệt này. Khi doanh nghiệp vào cuộc, những búp chè Shan tuyết không còn chỉ là nguyên liệu thô bán cho thương lái, mà dần trở thành sản phẩm mang giá trị cao mang theo hương vị và câu chuyện của núi rừng Tà Xùa.
Có những vườn vừa lấp lánh quả, vừa thấp thoáng hoa, như thể mùa mận đang được “chia ca” thay vì ùa về trong chốc lát. Bằng tay nghề và kỹ thuật, người nông dân kéo dài vị ngọt để cả cao nguyên có thêm mùa đón khách. Trên cao nguyên Mộc Châu, cây mận hậu từ lâu không chỉ là loài cây đặc trưng của vùng đất sương mờ mà còn là nguồn sinh kế quan trọng của hàng nghìn hộ dân. Với gần 3.500 ha mận hậu, đây là một trong những cây trồng chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho người dân địa phương. Nhưng thay vì chỉ trông chờ vào vụ thu hoạch truyền thống diễn ra trong tháng 5 và tháng 6, nhiều nông dân Mộc Châu đang chủ động “điều khiển mùa vụ”, đưa mận chín sớm và kéo dài thời gian thu hoạch đến tận tháng 8. Nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác, những vườn mận trái vụ hôm nay không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn mở ra thêm sức hút mới cho du lịch trải nghiệm trên cao nguyên xanh.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi thị trường may mặc công nghiệp ngày càng phát triển với vô vàn mẫu mã, sắc màu và chất liệu, ở nhiều bản làng của tỉnh Điện Biên, phụ nữ dân tộc Lào vẫn đều đặn ngồi bên khung cửi mỗi ngày. Tiếng thoi đưa vang lên trong những ngôi nhà sàn không chỉ là âm thanh của lao động, mà còn là nhịp giữ gìn bản sắc văn hóa đã được truyền qua nhiều thế hệ.
