Lai Châu tổ chức hội thảo khoa học về phát triển Sâm Lai Châu

Sâm Lai Châu

Hội thảo khoa học “Sâm Lai Châu - Tinh hoa đại ngàn Tây Bắc” do UBND tỉnh Lai Châu tổ chức trong hai ngày 19 - 20/9/2026. Phiên hội thảo khoa học diễn ra ngày 19/9 tại Trung tâm Hội nghị - Văn hóa tỉnh, với sự tham gia của lãnh đạo Trung ương, các nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực dược liệu.

Các tham luận và trao đổi tại hội thảo tập trung vào tiềm năng, kết quả nghiên cứu, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng thị trường Sâm Lai Châu.

Sâm Lai Châu có tên khoa học Panax vietnamensis var. fuscidiscus K. Komatsu, S. Zhu & S.Q.Cai, thuộc loài Sâm Việt Nam, chi Nhân sâm, họ Ngũ gia bì. Tại Việt Nam, cây phân bố tự nhiên ở khu vực núi cao của tỉnh Lai Châu và được xác định là một trong những loài dược liệu quý, có giá trị kinh tế cao.

Vùng trồng Sâm Lai Châu tại các khu vực có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp.

Năm 2024, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lai Châu ban hành Nghị quyết số 17-NQ/TU về phát triển Sâm Lai Châu giai đoạn 2024 - 2030, định hướng đến năm 2035. Tỉnh đặt mục tiêu phát triển Sâm Lai Châu thành ngành hàng có giá trị kinh tế cao, sản phẩm chủ lực và hướng tới xây dựng thương hiệu sản phẩm quốc gia.

Theo số liệu cập nhật đến tháng 8/2026, Lai Châu có trên 146ha Sâm Lai Châu trồng tập trung, với 45 doanh nghiệp, hợp tác xã và 136 hộ gia đình, cá nhân tham gia. Tỉnh đã cấp 120 mã số cơ sở trồng, quản lý gần 6 triệu cây.

Tại các xã biên giới, diện tích Sâm Lai Châu đã trồng khoảng 71ha, với 23 doanh nghiệp, hợp tác xã và 70 cá nhân tham gia.

Lai Châu xác định khoảng 30.000ha đất, đất rừng phù hợp với đặc tính sinh trưởng của Sâm Lai Châu, trong đó khoảng 17.000ha được đánh giá rất phù hợp. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh xác định vùng phát triển khoảng 3.000ha tại 21 xã, trong đó 9 xã biên giới có khoảng 1.350ha.

Cùng với mở rộng vùng trồng, Lai Châu đang quản lý nguồn giống, cấp mã số cơ sở trồng và kiểm soát vùng nguyên liệu. Đây là những yêu cầu quan trọng khi Sâm Lai Châu được phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa.

Tỉnh cũng triển khai các nghiên cứu về bảo tồn, nhân giống, kỹ thuật trồng, thành phần hóa học và chất lượng Sâm Lai Châu.

Sâm Lai Châu là một trong những cây dược liệu được Lai Châu định hướng phát triển thành ngành hàng có giá trị kinh tế cao.

Mới đây, ngày 11/9/2026, Hội đồng Dược điển Việt Nam tổ chức cuộc họp về các chỉ tiêu chất lượng cần nghiên cứu, đánh giá đối với Sâm Lai Châu. Nội dung này phục vụ việc bổ sung, mở rộng Tiêu chuẩn quốc gia về Sâm Việt Nam trong Dược điển Việt Nam VI.

Cuộc họp có đại diện Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Viện Dược liệu, Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương, Viện Kiểm nghiệm thuốc TP Hồ Chí Minh, Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam, Viện Nghiên cứu Sâm và Dược liệu Việt Nam cùng các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực dược liệu và y học cổ truyền.

Việc đưa Sâm Lai Châu vào quá trình nghiên cứu, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng giúp làm rõ hơn các yêu cầu đối với nguyên liệu và sản phẩm, phục vụ công tác kiểm soát chất lượng trong quá trình phát triển.

Từ vùng nguyên liệu Sâm Lai Châu, một số sản phẩm đã được đưa ra thị trường như trà lá Sâm, rượu lá Sâm, mật ong Sâm, nước Sâm và Hồng Sâm. Trong đó, 2 sản phẩm Trà lá Sâm Lai Châu đã được công nhận OCOP 3 sao.

Một số sản phẩm được chế biến từ Sâm Lai Châu đã được đưa ra thị trường.

Tuy nhiên, số lượng sản phẩm chế biến vẫn chưa nhiều, trong khi chế biến sâu là một trong những nội dung được tỉnh đặt ra để nâng giá trị Sâm Lai Châu. Tại hội thảo, các đại biểu sẽ trao đổi về công nghệ chế biến, chuyển giao công nghệ, xúc tiến đầu tư, mở rộng thị trường và hướng tới xuất khẩu.

Để phát triển sản phẩm, việc kiểm soát nguồn nguyên liệu cũng được đặt ra cùng với tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Khi diện tích trồng tăng, yêu cầu quản lý giống, vùng trồng và chất lượng sản phẩm cũng trở nên quan trọng hơn.

Việc liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã, người trồng và các đơn vị nghiên cứu được tỉnh xác định là một hướng để đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, đồng thời phát triển thêm các sản phẩm từ Sâm Lai Châu.

Hội thảo “Sâm Lai Châu - Tinh hoa đại ngàn Tây Bắc” diễn ra trong thời điểm tỉnh đang mở rộng vùng trồng và triển khai các nghiên cứu về chất lượng dược liệu. Nội dung thảo luận vì vậy tập trung vào những khâu tiếp theo như chế biến, tiêu chuẩn sản phẩm, công nghệ và thị trường.

Hội thảo “Sâm Lai Châu - Tinh hoa đại ngàn Tây Bắc”

Trong khuôn khổ chương trình, Triển lãm Sâm Lai Châu, sản phẩm dược liệu và sản phẩm OCOP diễn ra ngày 19 - 20/9 tại Quảng trường Nhân dân tỉnh với 50 gian hàng. Trong đó có 10 gian hàng giới thiệu các sản phẩm, giải pháp về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Tối 19/9, chương trình nghệ thuật tổng hợp chào mừng được tổ chức tại Quảng trường Nhân dân tỉnh. Ngày 20/9, Lai Châu tổ chức sự kiện hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026.

Với Sâm Lai Châu, việc mở rộng diện tích trồng đang đi cùng yêu cầu kiểm soát chất lượng, hoàn thiện sản phẩm và tìm đầu ra. Đây cũng là những nội dung được Lai Châu đưa ra tại hội thảo lần này.