Sau khi đạt sao, OCOP Lai Châu tiếp tục bài toán giữ chất lượng

Trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Bình Lư có 13 sản phẩm OCOP. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, xã tiếp nhận và quản lý 15 sản phẩm. Tuy nhiên, đến thời điểm báo cáo, chỉ còn 10 sản phẩm đang trong thời hạn được công nhận, 5 sản phẩm đã hết hiệu lực.

Những con số này đặt ra một vấn đề khá rõ với chương trình OCOP ở cơ sở: sản phẩm sau khi được công nhận cần tiếp tục được duy trì như thế nào để giữ chất lượng, thị trường và giá trị thương hiệu.

Tại Bình Lư, chính quyền địa phương đã tuyên truyền, hướng dẫn các chủ thể tiếp tục phát triển sản phẩm, đồng thời triển khai xúc tiến thương mại, quảng bá và từng bước hỗ trợ đưa hàng hóa lên các kênh bán hàng trực tuyến.

Nhưng với những sản phẩm đã hết thời hạn công nhận, việc rà soát hồ sơ và hướng dẫn chủ thể thực hiện công nhận lại là phần việc cần được chú trọng. Cùng với đó là kiểm tra quá trình sản xuất, hậu kiểm, quản lý nhãn mác và việc sử dụng logo OCOP.

Đây cũng là những nội dung được Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu đặt ra trong buổi giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về Chương trình OCOP giai đoạn 2021 - 2026 tại xã Bình Lư ngày 21/9.

Đoàn giám sát khảo sát thực tế tại Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Bình Lư.

Trong quá trình khảo sát, vấn đề vùng nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc được đoàn giám sát lưu ý.

Một sản phẩm muốn duy trì ổn định cần có nguồn nguyên liệu phù hợp với hồ sơ đã đăng ký. Khi quy mô sản xuất được mở rộng, việc kiểm soát nguyên liệu cũng trở thành một phần quan trọng để bảo đảm chất lượng sản phẩm.

Đoàn giám sát đề nghị địa phương quản lý chặt vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc; đồng thời rà soát việc sử dụng bao bì, nhãn mác và logo OCOP theo quy định.

Với những sản phẩm có lợi thế, địa phương được đề nghị lựa chọn để tiếp tục đầu tư, ổn định vùng nguyên liệu, nâng chất lượng và hướng tới nâng hạng trong giai đoạn 2026 - 2030.

Cách đặt vấn đề này cho thấy câu chuyện OCOP không kết thúc khi sản phẩm nhận được chứng nhận. Sau dấu sao trên bao bì vẫn còn nhiều phần việc liên quan đến nguyên liệu, quy trình sản xuất, hình thức sản phẩm và khả năng tiêu thụ.

Bên cạnh chất lượng, thị trường cũng là một phần trong quá trình duy trì sản phẩm OCOP.Tại Bình Lư, xã đã triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ quảng bá, giới thiệu sản phẩm và từng bước ứng dụng thương mại điện tử trong tiêu thụ.

Đoàn giám sát cũng đề nghị địa phương bổ sung số liệu về các hoạt động xúc tiến thương mại, số điểm trưng bày, giới thiệu sản phẩm và việc hỗ trợ chủ thể đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử.

Đây là những kênh giúp sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận người mua thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường tại địa phương.

Tại buổi làm việc, đại diện UBND xã Bình Lư cho biết địa phương đã ban hành kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP năm 2026 và giai đoạn sau sắp xếp. Xã cũng trao đổi về công tác kiểm tra, xúc tiến thương mại và hỗ trợ các chủ thể trong tiêu thụ sản phẩm.

Bên cạnh đó, địa phương kiến nghị một số vấn đề liên quan đến thời hạn công nhận sản phẩm, vùng nguyên liệu và hỗ trợ phát triển sản phẩm.

Từ câu chuyện tại Bình Lư, yêu cầu đặt ra với các sản phẩm OCOP không chỉ là duy trì số lượng đã được công nhận. Điều quan trọng hơn là những sản phẩm còn khả năng phát triển phải tiếp tục được đầu tư về nguyên liệu, chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc và thị trường.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, việc lựa chọn sản phẩm có lợi thế để tập trung nguồn lực cũng được đặt ra nhằm tránh tình trạng phát triển dàn trải.

Với những sản phẩm đã hết hạn chứng nhận, việc hướng dẫn chủ thể hoàn thiện hồ sơ và thực hiện công nhận lại sẽ quyết định khả năng tiếp tục sử dụng danh hiệu OCOP theo quy định.

Còn với những sản phẩm đang có thị trường, bài toán đặt ra là giữ được chất lượng ổn định và mở thêm kênh tiêu thụ.

OCOP vì thế cần được nhìn như một hành trình dài hơn một lần đánh giá. Một sản phẩm có thể bắt đầu bằng lợi thế của địa phương, được hoàn thiện để đạt sao, rồi tiếp tục đi qua những chặng đường khác: giữ chất lượng, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và nâng hạng. Với Bình Lư, những phần việc ấy đang được đặt ra trong quá trình tiếp tục phát triển các sản phẩm OCOP trên địa bàn.