Nông sản Việt vươn xa từ ẩm thực, văn hóa, trải nghiệm du lịch

Ẩm thực - “Ngôn ngữ” kết nối nông sản ra thế giới

Trong phiên đề dẫn, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam khẳng định, ẩm thực đại diện ngôn ngữ dễ hiểu nhất giúp Việt Nam truyền tải câu chuyện bản sắc ra thế giới, trong đó nông sản đóng vai trò những chữ cái khởi đầu. Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, hạt cà phê, trái chanh dây hay bát phở truyền thống đều chứa đựng sinh khí đất, nước, con người, ký ức vùng miền. Việc chủ động sáng tạo nội dung, tổ chức quy chuẩn và phục vụ chuyên nghiệp, chuyển hóa giá trị này thành sản phẩm du lịch thu hút, phát sinh đơn hàng thương mại và gia tăng thu nhập cộng đồng.

Hội thảo “Nông sản Việt: Từ trang trại lên bàn ăn thế giới”, diễn ra chiều ngày 16/10 ở tỉnh Gia Lai

Nhận định trên xuất phát từ bối cảnh Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đặt mục tiêu đóng góp 10-12% GDP đến năm 2030 và thu hút 45-50 triệu lượt khách quốc tế. Bên cạnh đó, Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa nhấn mạnh sức mạnh nội sinh văn hóa cùng vai trò chủ thể sáng tạo, thụ hưởng của nhân dân.

Giải thích lý do lựa chọn Gia Lai làm điểm khởi đầu chuỗi hội thảo, ông Nguyễn Quốc Kỳ đánh giá, địa phương hội tụ đầy đủ điều kiện thử nghiệm. Đăng cai Năm Du lịch quốc gia mang chủ đề “Đại ngàn chạm biển xanh”, 6 tháng đầu năm 2026, Gia Lai đón 8,75 triệu lượt khách (tăng 19%), hướng tới cột mốc 15 triệu lượt cả năm. Muốn hoàn thành mục tiêu này, địa phương cần xây dựng chuỗi dịch vụ khác biệt, lấy ẩm thực gắn liền nông sản bản địa làm mũi nhọn đột phá.

Hội thảo đã đưa nông sản Việt nói chung và nông sản Gia Lai nói riêng vào chuỗi liên kết toàn diện: nguồn nông sản cung ứng nguyên liệu chất lượng; món ăn cùng nghệ thuật chế biến tạo dựng bản sắc; truyền thông và điện ảnh hỗ trợ tiếp cận công chúng; qua đó kích thích nhu cầu trải nghiệm, lưu trú và tiêu dùng.

Kiến tạo hệ sinh thái để cộng đồng cùng hưởng lợi

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đánh giá, tỉnh sở hữu nguồn tài nguyên nông nghiệp đa dạng như cà phê, hồ tiêu, trái cây vùng cao nguyên tới dừa, hải sản ven biển. Mỗi sản vật hay món ăn truyền thống đều ẩn chứa câu chuyện lịch sử cùng phong tục tập quán - nguồn lực vô giá phục vụ phát triển du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng, trải nghiệm ẩm thực.

Sản phẩm bánh canh cá lóc đóng gói đạt OCOP 3 sao của Công ty TNHH Sản Xuất Thực Phẩm Vĩnh Phú được giới thiệu bên lề Hội thảo

Ở phiên tham luận chủ đề “Từ một mùa vụ đến một miền thương nhớ”, ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường), mở ra góc nhìn mới rằng, nông sản cần mang nhiều giá trị sử dụng khác nhau. Ông Hoan phân tích, trái chanh dây vừa bán tươi, vừa dùng chế biến đồ uống, làm món tráng miệng hoặc đóng gói thành quà tặng cao cấp. Bản thân khu vườn vừa giữ chức năng thu hoạch, vừa biến thành điểm đến cho du khách tham quan.

Dẫn chứng bài học thành công từ phim Nàng Dae Jang Geum (Hàn Quốc) hay Chương trình Thai SELECT (Thái Lan), ông Hoan khuyến khích các địa phương khai thác tri thức bản địa, góp phần tối ưu hóa giá trị sản phẩm. Ông Hoan còn gợi ý Gia Lai thử nghiệm mô hình trong 90 ngày với một vùng nguyên liệu tập trung, nhóm sản phẩm OCOP, các hộ gia đình sáng tạo, kết hợp hợp tác xã và doanh nghiệp đồng hành đánh thức tiềm năng ẩn chứa bên trong từng gian bếp, khu vườn.

Tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu nâng cao chất lượng, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ góp phần chuẩn hóa nông sản cùng sản phẩm OCOP

Nhằm cụ thể hóa định hướng của tỉnh, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đề xuất tập trung vào 5 nhóm giải pháp, bao gồm: (1) Nâng cao chất lượng, chuẩn hóa nông sản cùng các sản phẩm OCOP, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ; (2) Xây dựng mô hình kết nối vùng nguyên liệu, sản phẩm OCOP, ẩm thực và du lịch để nhân rộng trên toàn tỉnh; (3) Thiết kế các tour du lịch trải nghiệm nông nghiệp, ẩm thực và mùa vụ; (4) Kết nối sản phẩm vào hệ thống nhà hàng, khách sạn, đơn vị lữ hành và các kênh phân phối giúp du khách duy trì sức mua sau chuyến đi; (5) Thúc đẩy mô hình sản xuất xanh, tái sử dụng phụ phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: “Tỉnh mong muốn các đề xuất hợp tác nhanh chóng cụ thể hóa bằng đối tác rõ ràng, sản phẩm thực tế, lộ trình khả thi cùng thị trường mục tiêu cụ thể”.