“Điểm hẹn di sản” đưa người trẻ đến gần văn hóa Jrai

Nghệ nhân Rơ Châm Nghị hướng dẫn đại biểu, học viên kỹ thuật dệt thổ cẩm.

Chương trình được tổ chức hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18-11) và Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11), với 5 không gian văn hóa: Đến với cộng đồng, Chạm vào di sản, Vườn tượng kể chuyện, Không gian cồng chiêng và Đêm di sản. Mỗi không gian mang đến một góc nhìn về đời sống, phong tục và nghệ thuật truyền thống của người Jrai.

Tại không gian “Chạm vào di sản”, người tham gia được tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm, tạc tượng, nhạc cụ truyền thống và ý nghĩa hoa văn trên trang phục. Một lớp truyền dạy dệt thổ cẩm được mở cho 20 thanh thiếu niên và phụ nữ địa phương, do nghệ nhân Rơ Châm Nghị (làng Kép 1, xã Ia Ly) hướng dẫn. Các học viên từng bước làm quen với kỹ thuật dệt và cách tạo hoa văn truyền thống.

Học sinh tìm hiểu nghề dệt thổ cẩm của người Jrai tại chương trình “Điểm hẹn di sản”.

Em Lê Bảo Thư, học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm, cho biết trước đây em chỉ được nghe giới thiệu về nghề dệt thổ cẩm, đến nay mới được trực tiếp quan sát, thực hành và hiểu hơn về văn hóa của người Jrai.

Là người Jrai và thường mặc trang phục truyền thống, nhưng em Ksor H’Hanh (tổ dân phố Plei Kép) chưa từng học dệt thổ cẩm. Em mong được tiếp tục tham gia các lớp học để giữ gìn bản sắc dân tộc và truyền lại cho thế hệ sau.

Ở không gian “Vườn tượng kể chuyện”, Nghệ nhân Ưu tú Ksor Hnao giới thiệu ý nghĩa của nghệ thuật tạc tượng gỗ trong đời sống văn hóa Tây Nguyên. Theo ông, tượng nhà mồ gắn với lễ bỏ mả của người Jrai và một số dân tộc Tây Nguyên. Theo thời gian, đề tài tượng ngày càng đa dạng, từ hình tượng tín ngưỡng đến những hình ảnh sinh hoạt như mẹ bồng con, người mang gùi. Mỗi bức tượng không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn lưu giữ câu chuyện về đời sống, phong tục của cộng đồng.

Nghệ nhân Ưu tú Ksor Hnao giới thiệu ý nghĩa nghệ thuật tạc tượng gỗ trong đời sống văn hóa Tây Nguyên tại không gian “Vườn tượng kể chuyện”.

Gắn bó với nghề từ nhỏ, ông Ksor Hnao mong có thêm cơ hội truyền dạy cho lớp trẻ. Tuy nhiên, nghề tạc tượng đòi hỏi nhiều thời gian, công sức, trong khi đầu ra sản phẩm còn hạn chế, nên ít người trẻ theo đuổi. Đưa tượng gỗ vào các không gian trải nghiệm, du lịch được kỳ vọng sẽ giúp quảng bá nghề, tạo thêm động lực để nghệ nhân tiếp tục gìn giữ, trao truyền.

Không gian cồng chiêng có các màn trình diễn của đội cồng chiêng thanh niên, phần giới thiệu của nghệ nhân về vai trò của cồng chiêng trong đời sống cộng đồng, cùng múa xoang và giao lưu văn nghệ dân gian.

Chương trình có 10 gian hàng trưng bày nông sản, đặc sản, sản phẩm OCOP, hàng thủ công và ẩm thực. Nhiều sản phẩm do người dân tự làm như bánh bột lọc, giò chả, đậu khuôn, rượu nếp cẩm, cùng các món đặc trưng như gà nướng, cơm lam, lá mì xào.

Khách tham quan tìm hiểu sản phẩm OCOP tại gian hàng ở chương trình “Điểm hẹn di sản”.

“Tham gia gian hàng là dịp để người dân giới thiệu sản phẩm chế biến từ nguyên liệu địa phương đến khách tham quan. Tôi mong địa phương tiếp tục tổ chức những hoạt động như thế này để các hộ có thêm cơ hội quảng bá, mở rộng đầu ra”, chị Nguyễn Thị Huệ (tổ dân phố 3, phường Thống Nhất) chia sẻ.

Bên cạnh đó, Ngày hội trò chơi dân gian tại nhà rông tổ dân phố Plei Kép thu hút người dân 11 tổ dân phố tham gia với đồng diễn dân vũ, nhảy bao bố, kéo co, đập heo đất, nhảy sạp.

Theo ông Nguyễn Ngọc Long, Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San, chương trình lấy nghệ nhân và cộng đồng tổ dân phố Plei Kép làm chủ thể trong bảo tồn văn hóa. Qua đó, phát huy vai trò của nghệ nhân trong truyền dạy văn hóa Jrai cho thế hệ trẻ, đồng thời gắn bảo tồn di sản với du lịch cộng đồng, để người dân cung cấp sản phẩm, dịch vụ trải nghiệm, có thêm thu nhập.

Hội viên người cao tuổi, cựu chiến binh phường Thống Nhất biểu diễn nhảy sạp tại Ngày hội giao lưu các trò chơi dân gian.

Bà Hoàng Thị Thao, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Thống Nhất, cho biết chương trình do phường phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam phường và Nhà hát Ca múa nhạc tổng hợp Đam San tổ chức. Qua đó, phường mong muốn bảo tồn văn hóa Jrai, đồng thời tăng gắn kết giữa chính quyền và người dân các tổ dân phố sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Thời gian tới, phường dự kiến tổ chức các hoạt động này định kỳ theo quý để người trẻ có thêm cơ hội học, thực hành văn hóa truyền thống. Phường cũng tiếp tục hỗ trợ người dân quảng bá sản phẩm đặc trưng qua giới thiệu trực tiếp, livestream và sàn thương mại điện tử.