Miến dong làng So tiến xa nhờ cách chế biến

Ở làng So, nghề làm miến dong đã gắn với đời sống người dân qua nhiều thế hệ. Trong những gia đình theo nghề, ông Dương Đình Khôi tiếp quản công việc từ cha ông, đồng thời tìm cách thay đổi phương thức sản xuất để sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Miến dong Dương Kiên được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia năm 2026.

Gia đình ông Khôi có 4 thế hệ làm miến dong. Những kỹ thuật cơ bản như xay bột, tráng bánh, phơi miến được truyền lại qua kinh nghiệm thực tế. Khi quy mô sản xuất tăng, ông bắt đầu đưa máy móc vào một số công đoạn, xây dựng quy trình khép kín để kiểm soát chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo thông tin của Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, Công ty TNHH Sản xuất, Thương mại và Xuất nhập khẩu Dương Kiên đặt tại xã Hưng Đạo, Hà Nội. Công ty sản xuất miến dong theo quy trình khép kín với nguyên tắc không phẩm màu, không hóa chất và không chất bảo quản.

Với ông Khôi, máy móc giúp giảm sức lao động và ổn định sản xuất, nhưng không thay thế kinh nghiệm của người làm nghề. Từ khâu lựa chọn nguyên liệu đến xử lý bột, tráng bánh, sấy và hoàn thiện sản phẩm, mỗi công đoạn đều ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sợi miến.

Miến dong bắt đầu từ củ dong riềng. Vì vậy, chất lượng nguyên liệu trở thành một trong những khâu ông Khôi chú trọng khi phát triển sản phẩm.

Cơ sở sản xuất miến Dương Kiên lựa chọn nguyên liệu, kiểm soát quá trình chế biến và kết hợp phương pháp sản xuất truyền thống với thiết bị hiện đại. Hệ thống sấy giúp chủ động hơn trong sản xuất, giảm sự phụ thuộc vào điều kiện thời tiết so với cách phơi hoàn toàn thủ công.

Cách làm này cũng tạo điều kiện để cơ sở duy trì chất lượng sản phẩm ổn định khi sản lượng tăng. Đây là thay đổi đáng chú ý của một nghề vốn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của người thợ và điều kiện tự nhiên.

Nghề miến tại làng So không chỉ còn nằm trong phạm vi từng hộ gia đình. Sản phẩm mang tên làng nghề đã được Hà Nội cho phép sử dụng địa danh “Làng So” để đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể. Quyết định của thành phố năm 2025 xác định phạm vi sử dụng địa danh cho sản phẩm và dịch vụ mua bán miến dong của Hội làng nghề miến Làng So.

Năm 2025, miến dong Dương Kiên được Hà Nội đưa vào nhóm sản phẩm tiềm năng 5 sao trong kết quả đánh giá, phân hạng OCOP cấp thành phố.

Đến tháng 4/2026, sản phẩm được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia trong đợt đánh giá, phân hạng OCOP cấp quốc gia năm 2025. Miến dong Dương Kiên là một trong 9 sản phẩm của Hà Nội được công nhận 5 sao trong đợt này.

Việc phân hạng không làm thay đổi bản chất của sản phẩm làng nghề, nhưng tạo thêm một cơ sở để cơ sở sản xuất chuẩn hóa sản phẩm, hoàn thiện bao bì, quy trình và mở rộng kênh tiêu thụ.

Theo Trung tâm Khuyến nông Hà Nội, sản phẩm miến dong Dương Kiên đã được xuất khẩu tới một số thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Thái Lan.

Sự thay đổi của miến dong Dương Kiên không nằm ở việc thay thế hoàn toàn cách làm truyền thống bằng máy móc. Cơ sở vẫn dựa trên kỹ thuật của nghề cũ, đồng thời bổ sung thiết bị và quy trình kiểm soát phù hợp với sản xuất hiện nay.

Đây cũng là hướng đi mà nhiều cơ sở làng nghề phải đối mặt khi muốn mở rộng thị trường: sản phẩm phải giữ được đặc trưng vốn có, nhưng quy trình sản xuất, vệ sinh, đóng gói và chất lượng cần đáp ứng những yêu cầu mới.

Với gia đình ông Dương Đình Khôi, việc tiếp tục làm miến sau 4 thế hệ vì thế không đơn thuần là duy trì một nghề gia đình. Đó còn là quá trình điều chỉnh cách sản xuất để sản phẩm làng So có thể bước vào những thị trường đòi hỏi cao hơn.

Từ những củ dong riềng, người làm nghề tạo ra sợi miến quen thuộc của làng So. Khi sản phẩm được chuẩn hóa và công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia, câu chuyện của sợi miến không còn dừng ở thị trường trong nước. Chặng đường tiếp theo phụ thuộc vào khả năng duy trì chất lượng, kiểm soát nguyên liệu và đáp ứng ổn định yêu cầu của từng thị trường.