Ninh Bình: HTX Sinh Dược bảo tồn dược liệu gắn với phát triển kinh tế
19:16 | 31/05/2022
OVN - Nhằm giữ gìn và phát huy giá trị tuyệt vời từ nguồn thảo dược địa phương, người dân vùng núi Bái Đính (xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình) đã cùng nhau thành lập HTX Sinh Dược, đồng thời tạo ra những sản phẩm đặc trưng mang đậm dấu ấn lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng
HTX Sinh Dược – Phát huy vai trò y học dân tộc
HTX Sinh Dược chỉ mới thành lập từ năm 2014, nhưng nhờ biết khai thác giá trị của nền y học dân tộc và các thế mạnh của địa phương đã góp phần thúc đẩy phát triển ngành nông nghiệp tại Ninh Bình một cách bền vững.
Vườn thảo dược thiên nhiên của HTX Sinh Dược tại vùng núi Bái Đính
Hiện nay, mặc dù Tây y ngày càng trở nên phổ biến, người dân thuộc xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn vẫn truyền nhau liệu pháp sử dụng thảo dược thiên nhiên nhằm hỗ trợ phòng chống, điều trị hiệu quả một số bệnh lành tính. Chị Trịnh Thị Lý, Phó Giám đốc HTX Sinh Dược tiết lộ, huyện Gia Viễn không chỉ quy tụ nhiều danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa mang đậm dấu ấn lịch sử như Quần thể danh thắng Tràng An, Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng, Miếu thờ Ngọc Quang Công chúa,… mà còn nổi tiếng với núi Bái Đính, vùng tồn tại vô số thảo dược thiên nhiên, được mệnh danh là đất “Sinh Dược” (nơi cây thuốc sinh sống).
Sản phẩm trà thảo dược An Thái của HTX Sinh Dược
Thông tin từ Ban Quản lý Quần thể danh thắng Tràng An cho biết, tương truyền thiền sư Nguyễn Minh Không - bậc danh y được nhân dân ca tụng là Đức Thánh Nguyễn từng dùng nhiều thảo dược mọc tự nhiên trên núi để chữa bệnh “hóa hổ” cho vua Lý Thần Tông. Trong Đại Việt Sử Ký toàn thư (Bản Kỷ - Quyển III, trang 132) cũng chép rằng, “Vua bệnh nặng, chữa thuốc không khỏi. Nhà sư Minh Không chữa khỏi, phong làm quốc sư. Tha thuế dịch cho vài trăm hộ…” nhằm ghi lại sự kiện này. Ngoài ra, Minh Không đại sư còn dừng chân tại đây hành lễ, lập nên địa danh Chùa Bái Đính nổi tiếng và trực tiếp truyền thụ kinh nghiệm dùng thuốc cho người dân.
Sử dụng muối ngâm chân của HTX Sinh Dược giúp giảm đau nhức xương khớp, thoải mái tinh thần, cải thiện giấc ngủ
Là một phụ nữ sống tại vùng núi thiêng, chị Lý cùng bà con xã Gia Sinh, huyện Gia Viễn luôn trăn trở với trách nhiệm phải bảo tồn nguồn dược liệu thiên nhiên quý hiếm. Vì thế, chị cùng chồng là anh Vũ Trung Đức đã tập trung nhiều hộ dân lập nên HTX Sinh Dược nhằm tổ chức trồng, thu hoạch và sản xuất những sản phẩm tiện dụng, an toàn, có lợi cho sức khỏe.
Nổi bật trong số đó phải kể đến muối ngâm chân, trà An Thái, tranh lá Bồ Đề. Với 3 nhóm hàng tiêu biểu, HTX mong muốn hướng đến: Dược mỹ phẩm, thực phẩm, thủ công mỹ nghệ. Đây đều là các mặt hàng chất lượng từng đạt chứng nhận OCOP 4 sao từ Chương trình mỗi xã một sản phẩm tại tỉnh Ninh Bình trong năm 2021.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đến thăm các thành viên HTX Sinh Dược
HTX Sinh Dược – Hướng đi mới mẻ
Nguyên liệu chế biến trà An Thái của HTX Sinh Dược bao gồm cả lá, hoa và cành cây kim ngân. Theo dân gian, kim ngân được xem là thần dược Đông y giúp hỗ trợ điều trị bệnh ngoài da, làm tiêu độc, giảm mẩn ngứa. Đặc biệt, hầu hết người dân xã Gia Sinh đều tin rằng, kim ngân có trong bài thuốc chữa bệnh “hóa hổ” của thiền sư Nguyễn Minh Không. Ngoài ra, nhằm gia tăng tính tối ưu từ dược liệu, HTX còn kết hợp cùng nhiều loại thảo dược thiên nhiên khác như bạc hà, cỏ ngọt.Không chỉ riêng mặt hàng trà, đối với sản phẩm muối ngâm chân, ngoài thành phần chính là muối khoáng có nguồn gốc Nam Định, HTX Sinh Dược còn tiến hành ngâm kèm hỗn hợp chiết xuất của cây sài đất, tầm bóp, cúc tần, xả và cả kim ngân trong vòng 7 đến 14 ngày. Phần cao cô đặc sau khi ngâm đem lại công dụng hỗ trợ điều trị chứng lạnh chân, đau nhức xương khớp, giúp tinh thần sảng khoái, êm dịu thần kinh.
Người thợ của HTX Sinh Dược chế tác tranh từ lá bồ đề
Tại xã Gia Sinh, cây bồ đề mọc dọc khắp những con đường từ Bái Đính đến tận Tràng An, gần như có thể nói, không nơi nào tại mảnh đất này là không thấy bồ đề. Chính nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào và tình yêu mãnh liệt với Phật Giáo khiến người dân nghĩ đến việc tận dụng lá cây thiêng trong sáng tạo nghệ thuật, biến đó trở thành mặt hàng đặc trưng tại địa phương.
Để làm tranh, người thợ ngâm lá tươi đã chọn lọc cẩn thận vào nước vôi, dùng bàn chải lông mềm loại bỏ phần thịt, chỉ giữ lại khung xương phục vụ tạo hình. Thời gian ghép tranh có thể dao động khoảng 4 - 5 ngày hoặc kéo dài vài tháng tùy thuộc kích thước, màu sắc, nội dung tổng thể.
Các sản phẩm tranh lá bồ đề từ HTX Sinh Dược
Thời điểm vừa thành lập (2014), HTX Sinh Dược chỉ có khoảng 10 thành viên, đến nay con số trên tăng gấp 6 lần, đồng thời quy mô lao động tại các vườn nguyên liệu, xưởng chế biến cũng gần 25 người/đơn vị. Nhờ mở rộng hoạt động kinh doanh, HTX đã đem lại thu nhập ổn định cho người dân địa phương với mức lương trung bình tương đối cao với mặt bằng chung tại khu vực nông thôn (5,5 triệu/ tháng). Vào tháng 11/2021, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cũng chọn HTX Sinh Dược là một trong hai mô hình kinh doanh tập thể tiêu biểu khi đến tham quan tại tỉnh Ninh Bình.
Không chỉ phát huy tốt tiềm năng nguyên liệu sẵn có, HTX Sinh Dược còn thúc đẩy phát triển ngành nông nghiệp tại Ninh Bình, góp phần tạo việc làm ổn định cho nhiều hộ dân trên địa bàn. Vừa qua, trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp, hầu hết lao động địa phương đều lần lượt trở về quê hương khiến nhân lực thiếu hụt trầm trọng. HTX Sinh Dược vẫn đảm bảo thu nhập ổn định cho các thành viên, giúp bà con tránh nỗi lo làm ăn xa xứ, yên tâm làm việc và cải thiện thu nhập.
Bài và ảnh: Quốc Hưng
Tin mới hơn
ocopvietnam - Từ nghề làm miến được truyền qua nhiều thế hệ, ông Dương Đình Khôi phát triển sản phẩm theo hướng kiểm soát nguyên liệu, quy trình sản xuất và chất lượng. Miến dong Dương Kiên sau đó được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia và đã tiếp cận một số thị trường nước ngoài.
ocopvietnam - Một sản phẩm giờ đây có thể mang theo nhiều thông tin hơn những gì in trên bao bì. Từ nguồn gốc, đơn vị sản xuất đến chứng nhận chất lượng và dữ liệu truy xuất, các thông tin này đang được số hóa để phục vụ quản lý, tiêu dùng và kết nối thị trường.
ocopvietnam - Mắc ca Điện Biên vừa được đưa lên các chuyến bay Vietnam Airlines, mở thêm một kênh quảng bá sản phẩm địa phương. Trước đó, tỉnh kết nối OCOP với hệ thống phân phối, thương mại điện tử, livestream, từng bước mở rộng đường đưa đặc sản vùng cao đến người tiêu dùng.
ocopvietnam - Với lợi thế phù hợp đất đồi và giá trị kinh tế cao, cây trám đen đang được xã Minh Tâm, tỉnh Cao Bằng, duy trì và mở rộng diện tích theo hướng sản xuất hàng hóa. Địa phương hiện có 56 ha trám đen, trong khi 333 hộ đã đăng ký trồng mới hơn 24 ha.
ocopvietnam - Hơn nửa thế kỷ qua, nghề làm bún bánh ở Đông Quang, thôn Hà Hải, xã Lĩnh Toại, tỉnh Thanh Hóa đã trở thành sinh kế của nhiều hộ dân. Người làm nghề đưa máy móc vào sản xuất, xây dựng thương hiệu nhưng vẫn giữ vị gạo quen thuộc của sợi bún truyền thống.
ocopvietnam - Xã Chợ Đồn, tỉnh Thái Nguyên hiện có 10 sản phẩm OCOP. Trà hoa vàng, chè Shan tuyết cùng các sản phẩm nông sản khác đang được địa phương phát triển theo hướng gắn vùng nguyên liệu với chế biến, tiêu thụ.
Tin khác
ocopvietnam - Gạo rẫy gắn với đời sống của đồng bào Cơ Tu ở Sông Kôn, Đà Nẵng từ nhiều thế hệ. Hợp tác xã Nông nghiệp và Xây dựng Jơ Ngây đang tổ chức lại vùng trồng, hoàn thiện sản phẩm để đưa hạt gạo từ nương rẫy thành hàng hóa.
ocopvietnam - Lai Châu hiện có 191 sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận, nhưng 104 sản phẩm đã hết hạn chưa được đánh giá lại. Từ kết quả giám sát mới đây, tỉnh đang đặt yêu cầu cao hơn với chất lượng, khả năng duy trì sản xuất và hiệu quả thị trường sau khi sản phẩm được công nhận.
ocopvietnam - Những phiên livestream, video ngắn và gian hàng trực tuyến đang trở thành thêm một cách để nông sản, đặc sản và sản phẩm OCOP ở Gia Lai tìm đến người mua. Đằng sau hoạt động này là lực lượng thanh niên tham gia từ giới thiệu sản phẩm, xây dựng nội dung đến hỗ trợ chốt đơn, giao hàng.
ocopvietnam - Với các sản phẩm OCOP, được công nhận mới là một chặng trong quá trình phát triển. Tại xã Bình Lư, Lai Châu, việc rà soát sản phẩm còn hiệu lực, quản lý vùng nguyên liệu, hoàn thiện bao bì và tìm đầu ra đang được đặt ra cùng với yêu cầu duy trì chất lượng sau công nhận.
ocopvietnam - Từng chủ yếu bán chanh tươi, Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Long ở xã Mỹ Hiệp, tỉnh Đồng Tháp đang chuyển sang chế biến sâu và tận dụng phụ phẩm. Từ chanh không hạt OCOP 3 sao, hợp tác xã đã phát triển thêm sản phẩm OCOP 4 sao và xây dựng quy trình sản xuất khép kín.
ocopvietnam - Gần 50 sản phẩm OCOP Thanh Hóa đang được bày bán tại Cảng Hàng không Thọ Xuân. Gian hàng đặt ngay tại sân bay giúp hành khách có thêm lựa chọn mua đặc sản địa phương trước mỗi chuyến đi.
ocopvietnam - Nông sản Mộc Châu (thuộc tỉnh Sơn La) từng được biết đến bởi sự phong phú và những lợi thế mà thiên nhiên ban tặng. Nhưng lợi thế ấy chỉ thực sự trở thành giá trị khi người làm nông biết giữ chất lượng, kéo dài vòng đời sản phẩm và đưa nông sản đến đúng thị trường. Những hợp tác xã (HTX) đang là nơi diễn ra quá trình chuyển đổi ấy, từ một nền sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang cách làm bài bản hơn.
ocopvietnam - Lào Cai yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP sau khi được công nhận, tập trung vào việc duy trì tiêu chí, chất lượng và trách nhiệm của các chủ thể.
ocopvietnam - Mã số vùng trồng ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để nông sản đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chất lượng và thị trường. Sau khi 189 mã số vùng trồng thạch đen xuất khẩu bị thu hồi, Cao Bằng đang rà soát lại cách tổ chức sản xuất, ưu tiên vùng nguyên liệu tập trung và gắn mã số với đầu ra.
ocopvietnam - Phường Tân Phong hiện có 43 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao. Sau khi được phân hạng, bài toán đặt ra với các chủ thể không dừng ở việc giữ sao mà còn phải duy trì chất lượng, mở rộng sản xuất và tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm.
ocopvietnam - Lượng khách đến Cao Bằng tăng nhanh, kéo theo nhu cầu về sản phẩm lưu niệm và quà tặng mang dấu ấn địa phương. Tỉnh đang tìm cách nâng chất lượng, mẫu mã và khả năng cung ứng để những sản phẩm thủ công bản địa có thêm đầu ra từ du lịch.
ocopvietnam - Ở Cần Thơ, nhiều chủ thể OCOP đang thay đổi cách làm để nâng giá trị sản phẩm. Với Gạo sạch Minh Quân, đó là quá trình xây dựng vùng nguyên liệu và thương hiệu từ sản xuất lúa. Còn với Lão Tửu Đông Trùng Hạ Thảo Út Tây, nghề rượu truyền thống được giữ lại nhưng quy trình, mẫu mã và sản phẩm liên tục được cải tiến.
ocopvietnam - Nhiều sản phẩm đặc trưng của các địa phương đang được đầu tư vùng nguyên liệu, nâng tiêu chuẩn sản xuất và xây dựng thương hiệu để tiếp cận thị trường nước ngoài. Hà Nội cũng đẩy mạnh liên kết với các vùng sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp tìm đầu ra và đưa nông sản vào các kênh phân phối quốc tế.
OVN - Nhắc đến xứ Thái Nguyên, người ta nhớ ngay hương vị mộc mạc mà tinh tế của những đồi chè xanh mướt quanh năm, nơi thổ nhưỡng, khí hậu ban tặng cây chè chất vị đậm đà khó trộn lẫn. Kế thừa tinh hoa ấy, Hợp tác xã (HTX) Hương Vân Trà đã kết hợp thành công bí quyết sao chè truyền thống với tư duy quản trị thực tế, góp phần đưa 02 dòng sản phẩm “Ngọc Xuân Trà Hương Vân” và “Tam Phúc Trà Hương Vân” đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.
ocopvietnam - Sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM đang rà soát, đánh giá lại các sản phẩm OCOP đã hết hoặc sắp hết thời hạn công nhận, đồng thời đặt mục tiêu mỗi xã, phường, đặc khu có ít nhất một sản phẩm mới đăng ký tham gia chương trình trong năm 2026.
