Tuân thủ EVFTA – “Chìa khóa” tăng trưởng bền vững tại thị trường châu Âu

Giữa bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh Châu Âu (EVFTA) tuy mang đến nhiều cơ hội ưu đãi thuế quan cho hàng hóa Việt Nam, nhưng cũng đồng thời đặt ra một số yêu cầu khắt khe: Truy xuất nguồn gốc, phân loại mã HS, tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, trách nhiệm xã hội. Trên cơ sở đó, việc hiểu rõ và tuân thủ đúng các quy định sẽ giúp doanh nghiệp nội địa tận dụng ưu đãi, tối ưu chi phí, giảm rủi ro và nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Phát biểu tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Phượng, Giám đốc điều hành Công ty TradeComply cho rằng, Hiệp định EVFTA mang đến nhiều lợi thế cho doanh nghiệp xuất khẩu phía Việt Nam

Chia sẻ tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Phượng, Giám đốc điều hành Công ty TradeComply nhấn mạnh, ưu đãi thuế suất 0% từ cam kết của Hiệp định EVFTA cho phép doanh nghiệp Việt giành lại thị phần, tận dụng dòng tiền chiết khấu từ thuế để tái đầu tư thiết kế, nghiên cứu – phát triển (R&D) và quản trị chất lượng. Những khoản đầu này sẽ giúp hàng hóa nội địa đủ sức chen chân vào phân khúc trung - cao, nơi có biên độ lợi nhuận lớn và giúp khẳng định vị thế thương hiệu.

Cụ thể, theo bà Phượng, với cam kết xóa bỏ gần 99% dòng thuế trong vòng 7 năm, EVFTA tạo ra lợi thế cạnh tranh thúc đẩy nhiều ngành hàng nội địa chủ lực như: Dệt may, da giày, gỗ nội thất, nông sản chế biến và thủy sản,… đặc biệt khi EU hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba tại Việt Nam. Đơn cử, thuế suất áo sơ mi xuất khẩu sang Đức giảm từ 12% xuống 0%, giúp tiết kiệm gần 1 triệu USD/lô hàng (khoảng 1 triệu chiếc áo). Tương tự, thuế suất cà phê rang xay giảm từ 7 - 11% xuống 0%, mang lại lợi thế lớn cho nhà xuất khẩu Việt Nam trước Brazil hay Indonesia. Những lợi ích rõ ràng này khiến EVFTA được ví như “đòn bẩy vàng” cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Dù vậy, lợi thế này chỉ đúng khi biết tận dụng và tuân thủ nghiêm ngặt quy định đầy khắt khe từ EU. Những quy định này rất chặt chẽ, bao gồm thủ tục hải quan, nguồn gốc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định về môi trường, điển hình như chống phá rừng (EUDR) và cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM). Bên cạnh đó, EU coi trọng ngày càng coi trọng các tiêu chuẩn về: lao động; nhân quyền; tính minh bạch chuỗi cung ứng theo chuẩn ESG - đo lường mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp; yếu tố tác động đến môi trường; trách nhiệm xã hội và hiệu quả quản trị.

Để thành công tại thị trường châu Âu nói chung và Đức nói riêng, Bà Phan Thụy My, Trưởng Văn phòng đại diện Thương mại bang Rheinland-Pfalz (Đức) tại Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu thông tin, tìm kiếm hỗ trợ từ các tổ chức chuyên nghiệp

Bà Phan Thụy My, Trưởng Văn phòng đại diện Thương mại bang Rheinland-Pfalz (Đức) tại Việt Nam cho biết, Liên minh đã cập nhật quy tắc xuất xứ linh hoạt hơn, đặc biệt với sản phẩm thuộc lĩnh vực ưu tiên, hiệu lực từ 1/1/2025. Để thành công tại thị trường châu Âu nói chung và Đức nói riêng, bà My khuyến nghị, doanh nghiệp Việt Nam nên chủ động tìm hiểu đầy đủ thông tin, tìm kiếm hỗ trợ từ các tổ chức chuyên nghiệp như Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức (IHK). Việc nắm bắt, tuân thủ quy định mới sẽ giúp đơn vị xuất khẩu “vượt sóng”, đủ sức phát triển bền vững tại một trong những thị trường khó tính nhất thế giới.

Trao đổi với PV bên lề Hội thảo, cố vấn kinh doanh, đại diện Công ty cổ phần Tập đoàn Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu – ông Phạm Văn Thành thông tin thêm:, bên cạnh những tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng khi thâm nhập thị trường châu Âu, doanh nghiệp khu vực này còn đặc biệt chú trọng đến chứng nhận gắn liền với yếu tố phát triển bền vững như BSCI, Fairtrade, Global G.A.P, SMETA,…. Đây không chỉ là tiêu chí được đối tác EU quan tâm mà còn trở thành “chìa khóa” mở ra cơ hội hợp tác lâu dài ở tương lai.

Tuy nhiên, những yêu cầu bổ sung này cũng đang đặt ra không ít thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam, điển hình là Chánh Thu – chủ thể OCOP có nông sản xuất khẩu hơn 20 quốc gia. Ý thức được vấn đề này, Chánh Thu đang từng bước xây dựng, hoàn thiện các tiêu chuẩn, chủ động tích hợp nhiều chứng nhận liên quan đến trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững. Doanh nghiệp kỳ vọng, đây sẽ trở thành nền tảng vững chắc giúp Chánh Thu mở rộng quan hệ hợp tác, khẳng định vị thế tại thị trường EU.