Từ bục giảng đến giấc mơ nâng tầm vị cay nồng của gừng sẻ Quảng Nam

Khát vọng biến nông sản bản địa thành sản phẩm giá trị cao

Bà Nguyễn Thị Tiến, chủ Hộ kinh doanh Cô Một (tổ 7, thôn bình An, xã Đồng Dương, thành phố Đà Nẵng)

Rời bục giảng sau hàng chục năm gắn bó, bà Nguyễn Thị Tiến (SN 1966) chọn một hành trình nghỉ hưu không hề lặng lẽ. Bắt nguồn từ tình thương dành cho con cái học xa nhà, bà đã tự tay chế biến ngũ cốc dinh dưỡng sạch cho con mang theo bồi bổ, dùng làm bữa sáng nhanh nơi phố thị. Chẳng ngờ, hương vị đậm đà, thơm ngon ấy không chỉ chinh phục người thân mà còn khiến xóm giềng đón nhận nồng nhiệt, trở thành tiền đề để bà dấn thân vào con đường khởi nghiệp ở tuổi ngoài 50.

Sự khích lệ từ chính quyền địa phương đã tiếp thêm động lực cho người giáo viên tự nhận “chưa biết gì về kinh doanh” dấn thân vào hành trình nâng tầm nông sản bản địa

Sau bước đệm từ những mẻ ngũ cốc gia đình, bà Tiến tâm niệm, muốn đi xa trên hành trình khởi nghiệp, sản phẩm phải sở hữu bản sắc riêng, đồng thời kết tinh được những giá trị tinh túy, mang đậm bản sắc vùng miền. Bước ngoặt thực sự đến vào thời điểm phong trào “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) bắt đầu nhen nhóm. Lúc bấy giờ, Phó Chủ tịch xã Bình Định Bắc (thời điểm đó) đã trực tiếp đến nhà, động viên người giáo viên tiểu học đăng ký sản phẩm tham gia chương trình. Chính sự khích lệ bởi chính quyền địa phương đã tiếp thêm động lực cho người giáo viên “chưa biết gì về kinh doanh” ấy dấn thân vào hành trình nâng tầm nông sản, để rồi nhận ra giá trị tiềm năng của cây gừng sẻ bản địa.

Sản phẩm từ cay nồng từ Hộ kinh doanh Cô Một kết hợp tinh túy giữa ba vùng nguyên liệu: gừng sẻ già Quảng Nam; đắng thanh bởi nấm linh chi Tiên Phước; ngọt dịu nhờ đường phèn Quảng Ngãi

Từ đó, bà dồn toàn bộ tâm huyết vào nghiên cứu, phát triển, tạo nên phẩm trà gừng hòa tan mang thương hiệu “Cô Một”. Trao đổi cùng PV chuyên trang OCOP Việt Nam, bà Tiến chia sẻ: “Thổ nhưỡng Quảng Nam đặc biệt lắm, cây gừng sẻ nơi đây có vị cay đằm, mùi thơm nồng nàn, ít loại gừng ở đâu sánh bằng”. Nhìn cảnh nông dân trồng gừng quanh năm chỉ biết bán thô giá rẻ, bà Tiến càng thêm phần quyết tâm phải “thay áo mới” cho loại nông sản bản địa. Suốt một năm trời thử nghiệm, tẻ trà gừng hòa tan đầu tiên chính thức ra đời, kết hợp tinh túy giữa ba vùng nguyên liệu: cay nồng từ gừng sẻ già Quảng Nam; đắng thanh bởi nấm linh chi Tiên Phước; ngọt dịu nhờ đường phèn Quảng Ngãi.

Với bà Tiến, mỗi gói trà trao đi không chỉ là thức uống bổ dưỡng giúp làm ấm cơ thể, chống cảm lạnh, mà còn thể hiện tâm huyết từ người làm nghề, nông dân trồng gừng muốn chứng minh giá trị tinh hoa bản địa

Nhằm hiện thực hóa giấc mơ nâng tầm nông sản, bà Tiến thành lập Hộ kinh doanh (HKD) Cô Một, không ngần ngại đầu tư hàng trăm triệu đồng vào dây chuyền máy móc hiện đại, từ khâu rang xay đến đóng gói khép kín. Thành phẩm sau chế biến vẫn giữ trọn tinh dầu gừng tự nhiên, đạt chứng nhận OCOP 3 sao vào năm 2021 (tái công nhận năm 2024), trở thành niềm tự hào của vùng đất Thăng Bình. Với bà Tiến, mỗi gói trà trao đi không chỉ là thức uống bổ dưỡng giúp làm ấm cơ thể, chống cảm lạnh, mà còn thể hiện tâm huyết từ người làm nghề, nông dân trồng gừng muốn chứng minh giá trị tinh hoa bản địa.

Hộ kinh doanh truyền thống tìm lời giải bài toán “thương mại điện tử”

Trà gừng thương hiệu “Cô Một” được đánh giá cao nhờ chế biến từ cây gừng sẻ Quảng Nam, vốn sở hữu vị cay đằm, mùi thơm nồng nàn, ít loại gừng ở đâu sánh bằng

Dẫu vậy, khi đã khẳng định chất lượng sản phẩm, bà Tiến lại đối một cuộc khủng hoảng mới mang tên “thương mại điện tử” (TMĐT). Đây trở thành trăn trở chung mà những HKD truyền thống đang gặp phải: Sở hữu sản phẩm tốt, giàu tiềm năng nhưng lại “mắc kẹt” trong việc tìm kiếm đầu ra, tiếp cận khách hàng trên không gian số.

Chủ HKD Cô Một thành thật chia sẻ, dù con cái chung tay hỗ trợ đưa trà gừng lên các sàn TMĐT, lập thêm Fanpage hoặc gian hàng online, song mọi thứ vẫn chỉ dừng lại ở mức duy trì, đơn hàng đến chậm, chưa thể tạo doanh thu ổn định. Khoảng cách về tư duy quản trị, tốc độ thay đổi chóng mặt bởi thuật toán, áp lực cạnh tranh từ những thương hiệu khác hay kỹ năng xử lý dữ liệu khách hàng, khiến việc vận hành gian hàng số dường như trở nên quá sức với một nhà khởi nghiệp vốn chỉ quen phấn trắng, bảng đen.

Trà gừng Cô Một cùng một số sản phẩm OCOP khác của tỉnh được giới thiệu đến đại biểu, khách tham quan

Trà gừng Cô Một cùng một số sản phẩm OCOP khác của tỉnh được giới thiệu đến đại biểu, khách tham quan

Thực tế thậm chí khắc nghiệt hơn khi những “vệ tinh” phân phối trà gừng “Cô Một” - từng rất ổn định tại TP. HCM cùng một số tỉnh thành khác cũng đang chao đảo, phải đóng cửa vì áp lực thuế phí, chuỗi cung ứng trà bị đứt gãy. Ít ai biết, đằng sau đôi bàn tay vẫn mẫn cán, tỉ mỉ bên từng mẻ gừng ấy là nỗi lo canh cánh, lẫn áp lực thầm lặng về khoản nợ vay ngân hàng đầu tư máy móc vẫn còn đó, đè nặng lên vai người cựu giáo chức.

Bạn bè quốc tế thích thú trải nghiệm trải nghiệm sản phẩm của Hộ kinh doanh Cô Một

Bước sang năm 2026, bà Tiến đặt mục tiêu tìm nhà phân phối mới tại hai miền Nam - Bắc, phấn đấu đạt ngưỡng tiêu thụ 2.000 - 5.000 sản phẩm/tháng. Song, mục tiêu ấy vẫn đang đứng trước “điểm nghẽn” cần tìm lời giải đáp thỏa đáng: Làm sao để những HKD truyền thống, những người làm “thật”, sản phẩm “chất” có thể phá kén, vươn xa trên thị trường số giàu tiềm năng, thay vì chỉ quanh quẩn ở những điểm bán nhỏ lẻ, manh mún, thiếu liên kết. Dù gập ghềnh trắc trở, nhưng người giáo viên Nguyễn Thị Tiến tin rằng vị cay nồng bởi gừng sẻ Quảng Nam, cái tâm cần mẫn và sự đồng hành tháo gỡ từ các ngành chức năng sẽ sớm khơi mở một lối đi mới cho HKD giữa dòng chảy số hóa.

Tuy phải chật vật tìm lời giải bài toán “thương mại điện tử”, nhưng bà Tiến tin rằng, chất lượng sản phẩm cùng cái tâm người làm nghề và sự đồng hành tháo gỡ từ các ngành chức năng sẽ sớm giúp các Hộ kinh doanh vượt khó