Ba sản phẩm chè 5 sao nâng giá trị trà Thái Nguyên

Tháng 4/2026, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương công nhận 3 sản phẩm của Thái Nguyên đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. Hai sản phẩm Ngọc Xuân Trà Hương Vân và Tam Phúc Trà Hương Vân thuộc Hợp tác xã Hương Vân Trà. Sản phẩm Thanh Hải Trà - Trà Tôm Nõn Thượng hạng thuộc Hợp tác xã Chè La Bằng.

Ba sản phẩm trước đó đều đạt OCOP 4 sao. Việc nâng hạng phản ánh quá trình hoàn thiện sản phẩm theo những yêu cầu cao hơn về chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, bao bì, nhãn hiệu và khả năng phát triển thị trường.

Với kết quả này, Thái Nguyên có 13 sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đến tháng 6/2026, toàn tỉnh có 598 sản phẩm OCOP, gồm 13 sản phẩm 5 sao, 118 sản phẩm 4 sao và 467 sản phẩm 3 sao.

Trong nhóm sản phẩm mới, Thanh Hải Trà - Trà Tôm Nõn Thượng hạng mang câu chuyện riêng của vùng chè La Bằng. Sản phẩm được tỉnh xác định là dấu mốc đối với vùng chè này khi lần đầu có một sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Thanh Hải Trà - Trà Tôm Nõn Thượng Hạng của Hợp tác xã Chè La Bằng đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Để nâng một sản phẩm chè lên 5 sao, các HTX phải kiểm soát nhiều khâu thay vì chỉ tập trung vào công đoạn chế biến.

Tại HTX Hương Vân Trà, hai sản phẩm Ngọc Xuân Trà Hương Vân và Tam Phúc Trà Hương Vân được nâng từ 4 sao lên 5 sao sau quá trình đầu tư vùng nguyên liệu, nhà xưởng, hệ thống quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc. HTX cũng ứng dụng chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý và xây dựng thương hiệu.

Câu chuyện của HTX Chè La Bằng cũng cho thấy vai trò của vùng nguyên liệu. Đơn vị tập trung xây dựng vùng chè theo hướng an toàn, kiểm soát chất lượng trong sản xuất và minh bạch thông tin qua bao bì, tem truy xuất nguồn gốc. Thanh Hải Trà kết hợp kinh nghiệm làm chè truyền thống với quy trình sản xuất hiện đại.

Tại vùng chè Tân Cương, HTX Chè Hảo Đạt hiện có 2 sản phẩm OCOP 5 sao. HTX duy trì vùng nguyên liệu khoảng 62ha, đầu tư nhà xưởng, dây chuyền sản xuất và ứng dụng công nghệ trong quản lý vùng trồng, chế biến, truy xuất nguồn gốc.

Theo bà Đào Thanh Hảo, Giám đốc HTX Chè Hảo Đạt, chất lượng sản phẩm phải được kiểm soát ngay từ vùng nguyên liệu. Quy trình sản xuất an toàn, công nghệ chế biến, bao bì, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu cần được tổ chức đồng bộ.

Vùng chè Tân Cương, nơi Hợp tác xã Chè Hảo Đạt phát triển vùng nguyên liệu và sản xuất chè OCOP 5 sao.

Cách làm này cho thấy tiêu chí 5 sao không chỉ đặt yêu cầu ở sản phẩm cuối cùng. Chủ thể phải tổ chức lại cả chuỗi sản xuất để kiểm soát chất lượng ổn định hơn.

Thái Nguyên đặt phát triển sản phẩm chè trong chiến lược dài hạn của ngành. Theo mục tiêu đến năm 2030, tỉnh phấn đấu duy trì khoảng 24.500ha chè, sản lượng chè búp tươi trên 300.000 tấn. Tỉnh đặt mục tiêu 70% diện tích chè được chứng nhận GAP hoặc hữu cơ, đồng thời được cấp mã số vùng trồng.

Tỉnh cũng đặt mục tiêu có ít nhất 250 sản phẩm trà đạt OCOP từ 3 đến 5 sao và ít nhất 6 sản phẩm trà đạt 5 sao. Toàn bộ sản phẩm trà và sản phẩm từ chè được định hướng kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử.

Những mục tiêu này cho thấy trọng tâm của ngành chè không còn nằm ở việc tăng sản lượng đơn thuần. Vùng nguyên liệu, tiêu chuẩn sản xuất, công nghệ, truy xuất và thương mại điện tử được đặt vào cùng một chuỗi.

Ở cấp cơ sở, các HTX đang tìm cách đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng. HTX Chè Hảo Đạt tổ chức trải nghiệm vùng chè kết hợp livestream bán hàng trên nền tảng số. Cách làm này đưa người mua từ không gian bán hàng đến tận vùng nguyên liệu, đồng thời tạo thêm kênh quảng bá cho sản phẩm.

Với Hương Vân Trà, việc đạt 5 sao được đặt trong kế hoạch giữ chất lượng và mở rộng thị trường. HTX tiếp tục gắn sản phẩm với văn hóa trà, trải nghiệm và các tiêu chuẩn của thị trường.

Sản phẩm Ngọc Xuân Trà Hương Vân của Hợp tác xã Hương Vân Trà được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia năm 2026.

13 sản phẩm OCOP 5 sao tạo thêm một lớp nhận diện cho ngành chè Thái Nguyên. Nhưng sau chứng nhận, các chủ thể vẫn phải duy trì chất lượng, vùng nguyên liệu và thị trường.

OCOP vì thế trở thành một phần trong quá trình tổ chức lại sản xuất. Các HTX phải kiểm soát nguyên liệu, chuẩn hóa quy trình, đầu tư công nghệ, hoàn thiện bao bì và minh bạch nguồn gốc sản phẩm.

Với ngành chè Thái Nguyên, những yêu cầu này gắn trực tiếp với mục tiêu nâng giá trị sản phẩm. Khi trà được chuẩn hóa từ vùng nguyên liệu đến chế biến, câu chuyện thương hiệu không chỉ nằm ở tên gọi vùng chè mà còn được thể hiện bằng chất lượng và khả năng đáp ứng thị trường.

Ba sản phẩm mới đạt OCOP 5 sao trong năm 2026 vì thế là những trường hợp cụ thể cho quá trình nâng cấp sản phẩm chè. Từ Tân Cương, La Bằng đến những vùng chè khác, hướng đi chung đang tập trung vào chất lượng, công nghệ, truy xuất và thị trường để tăng giá trị cây chè.