Cà Mau đưa sản phẩm OCOP vào trải nghiệm du lịch

Cà Mau có hệ sinh thái rừng ngập mặn, ngập ngọt, vùng biển rộng cùng đời sống sản xuất gắn với sông nước. Đây là nguồn nguyên liệu để hình thành nhiều sản phẩm OCOP như mật ong rừng tràm, ba khía muối, cua sinh thái, bánh phồng tôm, khô cá bổi, cá kèo...

Thay vì chỉ bán sản phẩm hoàn chỉnh, địa phương đang tính đến việc đưa chính quá trình làm ra sản phẩm vào hoạt động du lịch.

Sản phẩm OCOP Cà Mau được định hướng gắn với các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Quốc Thanh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, tại các điểm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du khách có thể tham gia những hoạt động gắn với đời sống người dân như ăn ong, đặt lọp, soi ba khía.

Từ khâu thu hoạch, sơ chế đến chế biến và thưởng thức, mỗi công đoạn đều có thể trở thành một trải nghiệm. Du khách được trực tiếp tham gia sẽ hiểu rõ hơn về sản vật, cách làm và đời sống của cư dân địa phương.

PGS.TS Ngô Thị Thu Trang, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học, Xã hội và Nhân văn, cho rằng Cà Mau có nhiều sản phẩm OCOP đặc trưng nhưng cần tiếp tục chuẩn hóa nhóm sản phẩm thuộc lĩnh vực dịch vụ du lịch cộng đồng và điểm du lịch.

Theo bà Trang, địa phương có thể rà soát các điểm du lịch hiện có, đối chiếu với bộ tiêu chí OCOP để xác định những nội dung còn thiếu, từ đó hỗ trợ chuẩn hóa dịch vụ. Khi điểm đến được hoàn thiện, sản phẩm OCOP có thể được bố trí tại các điểm bán, điểm giới thiệu và khu vực trải nghiệm.

Cách làm này tạo sự gắn kết giữa điểm đến và sản phẩm. Du khách vừa tham quan, trải nghiệm, vừa có thêm cơ hội tìm hiểu và mua đặc sản địa phương.

Trong định hướng phát triển du lịch Cà Mau giai đoạn 2026-2030, Làng Văn hóa - Du lịch Đất Mũi được xác định là một trong những mô hình trọng điểm. Tỉnh định hướng phát triển nơi đây thành sản phẩm OCOP tiêu biểu, phấn đấu đạt từ 4 sao trở lên.

Lợi thế của Đất Mũi nằm ở hệ sinh thái rừng ngập mặn và đời sống cộng đồng ven biển. Những nghề, sản vật quen thuộc như làm cá khô, tôm khô, nước mắm cùng các món ăn, phong tục và tập quán địa phương có thể được xây dựng thành những trải nghiệm dành cho du khách.

Đồng chí Kiều Minh Tiếng, Bí thư Đảng ủy xã Đất Mũi, cho biết địa phương đang phối hợp với các đơn vị chức năng quy hoạch, khai thác những ngành nghề nông thôn tiêu biểu gắn với du lịch sinh thái.

Mục tiêu đặt ra là tạo không gian để du khách tìm hiểu đời sống địa phương, trực tiếp quan sát và tham gia vào một số công đoạn lao động, sản xuất của người dân thay vì chỉ tham quan các điểm đến.

Để mô hình hoạt động hiệu quả, chất lượng nhân lực tại chỗ là một trong những vấn đề được đặt ra. PGS.TS Ngô Thị Thu Trang cho rằng người dân cần được đào tạo về nghiệp vụ du lịch, kỹ năng hướng dẫn, giao tiếp và giới thiệu sản phẩm.

Các chương trình khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo dành cho thanh niên cũng có thể tạo thêm ý tưởng để phát triển sản phẩm mới, nhưng vẫn phải giữ được những giá trị vốn có của địa phương.

Phát triển OCOP gắn với du lịch cũng đặt ra yêu cầu liên kết giữa các địa phương. Một sản phẩm nếu chỉ tiêu thụ tại nơi sản xuất sẽ khó mở rộng thị trường; khi được đưa vào các tuyến du lịch, điểm bán và chương trình xúc tiến ở nhiều địa phương, cơ hội tiếp cận khách hàng sẽ rộng hơn.

Sản vật địa phương được đưa vào các hoạt động trải nghiệm, góp phần tạo thêm giá trị cho sản phẩm OCOP.

PGS.TS Ngô Thị Thu Trang cho rằng sản phẩm Cà Mau cần được kết nối với các chuỗi du lịch, điểm bán hàng và sự kiện xúc tiến thương mại trong vùng và cả nước. Ngược lại, đặc sản của các địa phương khác có thể được đưa về Cà Mau, tạo thêm lựa chọn cho du khách.

Hướng đi này cũng phù hợp với định hướng phát triển du lịch nông thôn của tỉnh. Trước đó, Cà Mau đã đặt mục tiêu phát triển, chuẩn hóa các điểm đến và sản phẩm du lịch nông thôn; gắn du lịch với nông nghiệp, văn hóa, làng nghề và môi trường sinh thái.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử, tỉnh phấn đấu có ít nhất một điểm du lịch nông thôn được công nhận là sản phẩm OCOP du lịch; tối thiểu 50% cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch nông thôn đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch.

Cà Mau cũng định hướng phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch làng nghề và du lịch xanh, gắn với đào tạo nhân lực và bảo tồn thiên nhiên.

Sản phẩm OCOP được đưa vào các khu, điểm du lịch, khách sạn, nhà hàng, trung tâm thương mại và nền tảng thương mại điện tử cũng là một hướng mở rộng đầu ra. Qua đó, các đặc sản địa phương có thêm cơ hội trở thành sản phẩm quà tặng, quà biếu mang dấu ấn Cà Mau.

Tại Cà Mau, việc phát triển OCOP đang được đặt trong mối liên hệ rộng hơn với du lịch và kinh tế nông thôn. Khi sản phẩm được gắn với vùng nguyên liệu, câu chuyện văn hóa và trải nghiệm tại điểm đến, giá trị của hàng hóa địa phương có thể được mở rộng ra ngoài hoạt động mua bán thông thường.

Với Đất Mũi là một mô hình được định hướng phát triển, cách làm này mở thêm hướng để sản phẩm OCOP hiện diện ngay trong hành trình của du khách, đồng thời tạo thêm không gian quảng bá những giá trị đặc trưng của vùng đất cực Nam.