Khi du lịch chạm vào nông nghiệp: OCOP Đà Nẵng tìm thấy lối đi bền vững

Nông sản không còn “đi một mình”

Ở nhiều vùng nông thôn của Đà Nẵng, những sản phẩm OCOP không còn lặng lẽ nằm trên kệ hàng như những món đặc sản đơn thuần. Chúng bắt đầu bước ra khỏi phạm vi của một sản phẩm nông nghiệp, trở thành một phần của hành trình trải nghiệm mà du khách tìm đến mỗi khi muốn hiểu thêm về đời sống làng quê.

Trong khu xưởng nhỏ của Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Xanh Gò Nổi (xã Gò Nổi), mùi tinh dầu từ những nồi chưng cất tỏa ra dìu dịu, len qua từng khoảng không gian.

Bên ngoài, vùng nguyên liệu xanh mướt trải dài, nơi những loại cây dược liệu được chăm chút từng ngày. Tại đây, du khách có thể tận mắt chứng kiến hành trình của một sản phẩm, từ những cành lá ngoài vườn đến khi kết tinh thành từng giọt tinh dầu trong veo.

Phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm là hướng đi đang được đẩy mạnh tại Đà Nẵng.

Theo Giám đốc HTX Nông nghiệp Xanh Gò Nổi Nguyễn Thị Kiều Anh, khi lựa chọn hướng sản xuất xanh, hữu cơ, các sản phẩm khó có thể cạnh tranh bằng giá nếu chỉ đi theo con đường tiêu thụ truyền thống. Bởi vậy, hợp tác xã đã tìm một cách đi khác.

“Nếu chỉ bán nông sản hay tinh dầu theo cách thông thường thì thị trường rất hẹp. Vì vậy, chúng tôi mở các tour trải nghiệm nông thôn để du khách trực tiếp nhìn thấy cách sản phẩm được làm ra. Khi họ bước giữa vườn nguyên liệu, nghe kể về từng công đoạn trồng trọt, chưng cất, bảo quản… mỗi sản phẩm dường như mang theo cả một câu chuyện. Và khi câu chuyện ấy được kể ngay tại nơi nó ra đời, nông sản cũng có thêm một ‘linh hồn’ riêng”, bà Kiều Anh chia sẻ.

Cách làm ấy đang dần tạo nên sức hút mới cho các sản phẩm OCOP, bởi du khách đến đây không chỉ để mua một món hàng, mà còn để chạm vào đời sống của vùng đất đã tạo ra nó.

Không chỉ ở Gò Nổi, nhiều mô hình OCOP khác của Đà Nẵng cũng đang thử nghiệm con đường kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm.

Tại vùng rau Túy Loan (xã Hòa Vang), những luống rau xanh mướt vốn quen với việc cung cấp cho thị trường thành phố giờ đây còn trở thành điểm dừng chân của nhiều đoàn khách, đặc biệt là các nhóm học sinh. Mỗi năm, HTX đón hơn 8.000 lượt khách đến tham quan và trải nghiệm.

Một buổi trải nghiệm làm nông dân trồng rau của học sinh khi đến vườn rau Túy Loan.

Giám đốc HTX Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan Phan Thanh Quang cho biết: “Du khách, nhất là các em học sinh, được thử làm nông dân thực thụ: gieo hạt, chăm sóc rau, tìm hiểu quy trình sản xuất an toàn. Khi khách tận mắt chứng kiến cách chúng tôi trồng và chăm sóc rau, niềm tin vào sản phẩm cũng được hình thành tự nhiên. Một khi đã hiểu quy trình sản xuất sạch, họ sẵn sàng lựa chọn sản phẩm lâu dài”.

Những trải nghiệm tưởng chừng rất giản dị ấy lại mang ý nghĩa đặc biệt. Với người thành phố, đó là cơ hội hiếm hoi để chạm vào nhịp sống nông nghiệp thực sự. Còn với người nông dân, mỗi đoàn khách ghé thăm cũng giống như một cách quảng bá chân thực nhất cho sản phẩm của mình. Du lịch, vì thế, không chỉ mở ra một nguồn thu mới, mà còn giúp nông sản gây dựng niềm tin với thị trường.

Du khách quốc tế trải nghiệm ngâm chân thảo dược tại HTX Nông nghiệp Xanh Gò Nổi

Cần cú hích từ chính sách và liên kết

Hiện nay, Đà Nẵng có hơn 550 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, đây là một nguồn tài nguyên không nhỏ nếu được khai thác đúng cách để phát triển du lịch nông thôn. Tuy nhiên, theo nhiều chủ thể OCOP, để con đường này đi xa hơn vẫn cần những cú hích mạnh mẽ hơn từ chính sách và sự liên kết thị trường.

Các HTX cho rằng, một sản phẩm OCOP muốn chinh phục du khách không chỉ dừng lại ở chất lượng. Bao bì phải đẹp, thuận tiện mang theo, nhưng quan trọng hơn là sản phẩm ấy cần được đặt trong một câu chuyện văn hóa của vùng đất nơi nó sinh ra.

Bên cạnh đó, nhiều đơn vị cũng mong muốn được tạo điều kiện về quỹ đất để phát triển các mô hình du lịch nông thôn một cách ổn định, lâu dài. Bởi chỉ khi có sự ổn định ấy, các hợp tác xã và doanh nghiệp mới dám mạnh dạn đầu tư hạ tầng, xây dựng dịch vụ bài bản.

Du khách Nhật Bản trải nghiệm du lịch nông nghiệp tại HTX Nông nghiệp Xanh Gò Nổi

Theo Giám đốc HTX Nông nghiệp Xanh Gò Nổi Nguyễn Thị Kiều Anh, các mô hình du lịch nông thôn chỉ có thể phát triển bền vững khi có nền tảng ổn định về đất đai.

“Chúng tôi rất mong địa phương tạo điều kiện cho các hợp tác xã được thuê và sử dụng đất ổn định lâu dài. Khi có chỗ đứng vững vàng, các doanh nghiệp hay HTX mới dám mạnh tay đầu tư hạ tầng, xây dựng sản phẩm du lịch tử tế để phục vụ du khách tốt hơn”, bà Kiều Anh bày tỏ.

Từ góc nhìn quản lý, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đà Nẵng cho rằng việc gắn kết du lịch với nông nghiệp và các sản phẩm OCOP đang mở ra những sản phẩm trải nghiệm mang đậm sắc thái sinh thái nông thôn. Những mô hình này không chỉ góp phần làm phong phú thêm hệ thống sản phẩm du lịch của thành phố, mà còn tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân địa phương.

Vùng trồng rau thuỷ canh tại HTX Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan.

Thời gian tới, thành phố Đà Nẵng tiếp tục hỗ trợ các dự án khởi nghiệp du lịch gắn với nông nghiệp, xây dựng các tour trải nghiệm và phát triển câu chuyện riêng cho từng sản phẩm OCOP. Qua đó, tạo sự kết nối chặt chẽ hơn giữa sản xuất nông nghiệp và ngành du lịch.

Ở một góc nhìn rộng hơn, khi nông sản trở thành một phần của trải nghiệm, làng quê cũng dần bước lên bản đồ du lịch. Giá trị của nông nghiệp cũng không còn dừng lại ở cánh đồng. Nó theo bước chân du khách đi xa hơn, thành ký ức của một chuyến đi, thành dấu ấn của một vùng đất.