Phụ nữ Gié Triêng vượt khó xây dựng thương hiệu cà phê Arabica

Tháng Mười về, mang theo hơi thở se lạnh và trong lành của đại ngàn Tây Nguyên. Giữa những triền đồi xanh mướt cà phê, mắc ca đang vào mùa tốt tươi, không khí lao động rộn ràng lan tỏa khắp buôn làng. Nơi vùng đất thấm đẫm nắng gió ấy - nơi cuộc sống đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) vẫn còn nhiều nhọc nhằn, tiếng cười, niềm tin và hy vọng dường như vang vọng hơn bao giờ hết. Bởi bên cạnh sự no ấm từ mùa vụ, còn có niềm hân hoan khi cuộc sống chị em phụ nữ vùng cao thay đổi tích cực, hướng tới Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 đầy ý nghĩa.

Chị Huỳnh Thị Phượng, Chủ tịch HTX Nông nghiệp sinh thái Phượng Hoàng, người dân tộc Kinh, nhưng lại mang nặng trên mình tình yêu, sự trăn trở với cuộc sống của chị em vùng cao

Giữa bầu không khí phấn khởi ấy, chúng tôi bắt gặp chị Huỳnh Thị Phượng, Chủ tịch HTX Nông nghiệp sinh thái Phượng Hoàng (HTX Phượng Hoàng), đang tất bật trao đổi kế hoạch chăm sóc vườn nguyên liệu hữu cơ cùng các thành viên người Giẻ Triêng. Ngơi tay sau buổi đồng áng, chị Phượng chia sẻ với PV một cách tâm huyết về quá trình hình thành, phát triển “con thuyền” HTX thuở ban đầu. HTX Phượng Hoàng thành lập năm 2021, nhờ sự hỗ trợ thiết thực từ Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Kon Tum, thuộc khuôn khổ Đề án hỗ trợ hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ đến năm 2030 mà Thủ tướng Chính phủ đề ra. Đây là mô hình HTX đầu tiên tại xã Xốp, mang sứ mệnh cải thiện đời sống, tạo sinh kế bền vững cho phụ nữ DTTS, gắn kết mục tiêu bảo vệ rừng, phát triển kinh tế xanh.

Trên cương vị một người con Gié Triêng, chị Y Ngang, Giám đốc HTX, mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ từ các tổ chức chính trị - xã hội, ngân hàng chính sách, lẫn cộng đồng

“Thủ lĩnh” chèo lái mô hình kinh tế tập thể ấy - chị Huỳnh Thị Phượng, người phụ nữ dân tộc Kinh luôn đau đáu trước cuộc sống chị em vùng cao. Từng có nhiều năm công tác tại tổ chức phụ nữ xã, chị hiểu rõ từng khó khăn, thiếu thốn, từng ước mơ nhỏ bé của họ. Khi trở thành “đầu tàu” HTX Phượng Hoàng, chị đã đặt ra những định hướng mang tính lâu dài: Nâng cao giá trị nông sản địa phương, kết hợp bảo vệ rừng với phát triển kinh tế bền vững, và hơn hết - chăm lo đời sống, sức khỏe phụ nữ, trẻ em vùng cao.

Theo chị Phượng, trước đây, bà con địa phương thường chỉ hái cà phê xanh bán cho thương lái, dẫn đến giá trị thấp, lại dễ xảy ra tình trạng “được mùa, mất giá”

Theo chị Phượng, HTX hiện có 13 thành viên, bao gồm 12 thành viên nữ, chiếm 98%. Đặc biệt, có 11 chị người dân tộc Giẻ Triêng, chiếm 85%. Ngoài ra, HTX còn liên kết 4 tổ hợp tác, tổng cộng 50 thành viên đều là đồng bào DTTS ở một số xã lân cận. Dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ từ chị Phượng, họ cùng nhau trồng, chăm sóc những loại nông sản giá trị cao như cà phê Arabica, mắc ca, gạo lứt đỏ, sâm Ngọc Linh, nấm linh chi,... trên vùng nguyên liệu cà phê arabica và mắc ca rộng 45ha.

Dưới sự hỗ trợ bởi HTX, nhiều chị em, tổ liên kết tham gia đã biết cách trồng, chăm sóc, thu hái cà phê chín đúng chuẩn, giúp nâng cao giá trị sản phẩm lên đáng kể

Điều đáng quý nhất HTX mang lại chính là thay đổi trong tư duy, thói quen canh tác cho chị em Giẻ Triêng. Chị Phượng nói thêm, trước đây, bà con thường chỉ hái cà phê xanh bán thương lái, dẫn đến giá trị thấp, lại dễ xảy ra tình trạng “được mùa, mất giá”. Dưới sự hỗ trợ bởi HTX, nhiều chị em, tổ liên kết tham gia đã biết cách trồng, chăm sóc, thu hái nguyên liệu đúng chuẩn, đặc biệt kỹ thuật thu hoạch, hái cà phê chín, giúp nâng cao giá trị sản phẩm lên đáng kể. HTX cũng hỗ trợ kỹ thuật, phân bón, giúp người dân chuyển đổi sang canh tác hữu cơ bền vững, xây dựng lại vùng nguyên liệu chất lượng.

Mục tiêu lớn nhất của HTX là giúp các chị em tham gia một cách tự nguyện, cùng nhau phát triển, góp công sức, đồng hành để cuộc sống ngày một ấm no, hạnh phúc và bền vững hơn

“Mục tiêu lớn nhất của chúng tôi là làm sao để HTX trở thành nơi chị em tham gia một cách tự nguyện, cùng nhau phát triển, góp công sức, đồng hành để cuộc sống ngày ấm no, hạnh phúc và bền vững hơn”, chị Phượng chia sẻ.

HTX Nông nghiệp sinh thái Phượng Hoàng là mô hình kinh tế tập thể đầu tiên tại xã Xốp, mang trên mình sứ mệnh cải thiện cuộc sống, tạo sinh kế bền vững cho chị em phụ nữ DTTS, đồng thời bảo vệ rừng

Dù thành lập chưa lâu, HTX Phượng Hoàng đã gặt hái nhiều thành quả đáng khích lệ. Hai sản phẩm chủ lực: cà phê nguyên bản Ngọc Linh (Ori Linh Coffee) và mắc ca từ đơn vị đều đạt công nhận sản phẩm OCOP 3 sao cuối năm 2024. Đây trở thành bước tiến quan trọng, khẳng định chất lượng và giá trị nông sản vùng cao. Tuy nhiên, con đường đến thành công chưa bao giờ dễ dàng, đặc biệt với một HTX hoạt động trong điều kiện khó khăn. Áp lực “chèo lái” kinh tế tập thể, giữa vùng cao còn nhiều gian khó, đòi hỏi chị Phượng phải có nghị lực, bản lĩnh hơn người. Một người phụ nữ Kinh phải học cách thấu hiểu văn hóa, tập quán canh tác, vượt qua rào cản về ngôn ngữ để cùng chị em DTTS xây dựng niềm tin và đồng lòng phát triển.

Với những nỗ lực không ngừng nghỉ, chị Phượng, chị Ngang, các thành viên HTX Phượng Hoàng, thật sự là những “bông hoa” kiên cường, đẹp đẽ giữa cao nguyên đại ngàn

Bên cạnh đó, chị Y Ngang - Giám đốc HTX khi chứng kiến cuộc sống bà con quê mình nhiều thiếu thốn, trăn trở lớn nhất theo chị chính là nguồn vốn. Trao đổi với PV, chị nói: “Muốn mở rộng sản xuất kinh doanh, thành viên người Giẻ Triêng chỉ có thể góp công sức chứ không có điều kiện góp vốn. Cùng lúc đó, để nâng cao chất lượng, giá trị hàng hóa nông sản, chúng tôi rất cần nguồn vốn ưu đãi để phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, tiến tới xây dựng nhà xưởng, hoàn thiện quy trình chế biến”, chị Y Ngang thổ lộ. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu dang dở, đại diện HTX mong muốn tiếp tục nhận sự quan tâm, hỗ trợ bởi tổ chức chính trị - xã hội, ngân hàng chính sách, lẫn cộng đồng.

Cà phê và mắc ca hiện là một trong những sản phẩm nông sản chủ lực của HTX, đạt chứng nhận OCOP 3 sao năm 2024

Câu chuyện về HTX Phượng Hoàng không chỉ truyền động lực phát triển kinh tế mà còn thể hiện rõ sự đồng lòng, ý chí vươn lên của phụ nữ Giẻ Triêng, được dẫn dắt bởi những “đầu tàu” nhiệt huyết. Hòa chung không khí tri ân nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, chúng tôi xin vinh danh nỗ lực không ngừng nghỉ từ chị Phượng, chị Ngang, chị em HTX Phượng Hoàng - các cá nhân đang ngày đêm thắp lên ngọn lửa hy vọng, cải thiện cuộc sống, tương lai tươi sáng hơn cho vùng đồng bào DTTS. Họ thật sự là “bông hoa” kiên cường, đẹp đẽ giữa cao nguyên đại ngàn.