Hạt dẻ Ngân Sơn và hành trình đặc sản vùng cao vươn tầm OCOP

Hạt dẻ vùng cao bước ra thị trường lớn

Mỗi độ thu về, những cánh rừng dẻ trên dãy núi Ngân Sơn lại chín rộ, cho ra loại hạt nâu bóng, hạt to, nhân bùi ngọt đặc trưng. Trước đây, hạt dẻ chủ yếu được bán tươi tại chợ địa phương, giá trị chưa cao và khó bảo quản. Nhưng vài năm trở lại đây, khi hạt dẻ Ngân Sơn được tỉnh Thái Nguyên công nhận sản phẩm OCOP 3 sao, giá trị của loại đặc sản này đã có bước ngoặt quan trọng.

Nhờ danh hiệu OCOP, hạt dẻ Ngân Sơn dễ dàng tiếp cận hệ thống phân phối, hội chợ nông sản và thị trường rộng hơn. Người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ngày càng biết đến, tin tưởng và lựa chọn sản phẩm này như một món quà quê an toàn, chất lượng. Đây cũng là cơ sở quan trọng để địa phương định hướng xây dựng thương hiệu đặc sản vùng cao, nâng cao thu nhập cho nông dân.

Đồng hành trong hành trình ấy, HTX Hạt Dẻ Hợp Phát đóng vai trò then chốt. Với mô hình hợp tác sản xuất – tiêu thụ, HTX tập hợp hàng chục hộ trồng dẻ trong xã, hỗ trợ kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, đồng thời tổ chức sơ chế, đóng gói phục vụ thị trường. Không chỉ dừng lại ở việc thu mua, HTX còn chủ động quảng bá sản phẩm qua các hội chợ, sự kiện OCOP trong và ngoài tỉnh, giúp hạt dẻ Ngân Sơn ngày càng được nhiều người biết đến.

HTX tiên phong sản xuất hữu cơ, nâng tầm đặc sản

Một trong những hướng đi đáng chú ý của HTX Hạt Dẻ Hợp Phát là xây dựng vùng trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ. Người dân được tập huấn cách chăm sóc không dùng phân bón hóa học, ghi nhật ký sản xuất và áp dụng quy trình truy xuất nguồn gốc. Một số diện tích đã được chứng nhận hữu cơ, tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm khi tiếp cận siêu thị và các điểm bán hàng an toàn.

“Trước đây, bà con thường trồng dẻ theo thói quen, ít chú ý đến quy trình kỹ thuật. Từ khi vào HTX, chúng tôi được hướng dẫn cụ thể, vừa bảo vệ cây lâu bền, vừa nâng cao chất lượng hạt. Có đầu ra ổn định, giá trị hạt dẻ cũng cao hơn trước,” một hộ thành viên HTX chia sẻ.

Không chỉ tập trung vào sản xuất, HTX Hợp Phát còn chú trọng xây dựng bao bì, tem nhãn, mã QR truy xuất nguồn gốc cho từng lô hàng. Đây là bước đi cần thiết để tạo dựng thương hiệu, giúp khách hàng an tâm hơn khi lựa chọn sản phẩm.

Hiện nay, diện tích trồng dẻ tại xã Ngân Sơn đã mở rộng lên hàng chục hecta, nhiều vườn bước vào giai đoạn thu hoạch ổn định. Hạt dẻ trở thành nguồn thu nhập quan trọng, góp phần xóa đói giảm nghèo cho đồng bào vùng cao. Vào mùa thu hoạch, không khí lao động nhộn nhịp trải dài khắp thôn bản, hứa hẹn một vụ mùa bội thu.

Niềm tin vào “quả ngọt” vùng cao

Dù đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, việc phát triển cây dẻ ở Ngân Sơn vẫn còn không ít khó khăn. Hạt dẻ tươi dễ hỏng, thời gian bảo quản ngắn; khâu chế biến sâu chưa nhiều, chủ yếu vẫn tiêu thụ dạng thô. Mỗi mùa vụ tập trung khiến đầu ra thường bị dồn ứ, giá cả dễ biến động.

Để giải quyết bài toán này, HTX Hợp Phát mong muốn được hỗ trợ xây dựng kho bảo quản, lò sấy và cơ sở chế biến các sản phẩm từ hạt dẻ như bột, bánh, kẹo… Đây sẽ là giải pháp quan trọng để đa dạng hóa sản phẩm, kéo dài thời gian tiêu thụ và nâng cao giá trị.

Ngoài ra, HTX cũng định hướng đẩy mạnh liên kết với hệ thống siêu thị, sàn thương mại điện tử và các chuỗi cửa hàng đặc sản. Việc đưa hạt dẻ Ngân Sơn ra thị trường lớn, thậm chí hướng tới xuất khẩu, sẽ là mục tiêu lâu dài, giúp sản phẩm khẳng định thương hiệu đặc sản quốc gia.

Từ quả rừng dân dã, hạt dẻ Ngân Sơn hôm nay đã vươn mình trở thành sản phẩm OCOP có chỗ đứng trên thị trường. Với sự đồng hành của HTX Hạt Dẻ Hợp Phát, nông dân không chỉ yên tâm đầu ra mà còn thay đổi tư duy sản xuất, hướng tới chất lượng, an toàn và bền vững.

Trong tương lai, nếu những nút thắt về bảo quản, chế biến và xây dựng thương hiệu tiếp tục được tháo gỡ, hạt dẻ Ngân Sơn hoàn toàn có thể vươn xa, trở thành niềm tự hào không chỉ của Thái Nguyên mà còn là đặc sản vùng miền được cả nước biết đến./.