Hấp dẫn hương vị đường phên Bó Tờ - Sản phẩm OCOP độc đáo Cao Bằng
15:51 | 29/04/2022
OVN - Làng nghề đường phên Bó Tờ (thị trấn Hòa Thuận, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng) đã hình thành và phát triển trên 100 năm. Với hương vị thơm ngon đặc sắc, đường phên Bó Tờ đã được công nhận là một trong những sản phẩm OCOP nức tiếng của Cao Bằng.
Nổi danh sản phẩm đường phên Bó Tờ
Làng nghề đường phên Bó Tờ nằm ngay gần quốc lộ 3, từ thị trấn Hòa Thuận xuống thị trấn Tà Lùng (Phục Hòa) đã tồn tại và phát triển trên 100 năm, nổi danh trong và ngoài tỉnh với sản phẩm đường có màu vàng óng, hương vị đặc biệt, không chất bảo quản.
Đường phên Bó Tờ có màu vàng óng, hương vị đặc biệt
Tại làng nghề đường phên Bó Tờ, các lò nấu đường phên cổ truyền được làm bằng đất nung. Khi nấu đường, người dân tuân thủ nghiêm các quy định về sản xuất an toàn thực phẩm, không sử dụng hóa chất bảo quản, các sản phẩm 100% hoàn toàn tự nhiên. Nhờ đó, đường phên Bó Tờ có màu vàng đỏ, đặc mịn, ngon ngọt, mang tính đặc trưng của vùng đất biên cương.
Kỹ thuật làm đường phên thủ công không quá khó nhưng khâu quan trọng nhất là phải biết “lấy” đường vừa tầm. Nếu “lấy” quá non, đường chưa đặc và không để được lâu còn bị chảy nước, nếu “lấy” quá già đường sẽ có vị đắng. Với cách làm hiện nay, cứ 100 kg mía được 20 - 30 kg đường phên thành phẩm, 1 kg đường phên bán trung bình từ 20 - 25 nghìn đồng/kg; mỗi ngày một gia đình có thể nấu 3 - 4 mẻ đường, mỗi mẻ khoảng 60 - 70 kg đường phên thành phẩm. Bên cạnh đó, người dân có thể tận dụng bã mía làm chất đốt, nước mía nấu thành rượu mía.
Lò nấu đường phên Bó Tờ chủ yếu được làm bằng đất nung cổ truyền
Theo những người lớn tuổi trong xóm, trước kia, có thời điểm nghề làm đường phên Bó Tờ phát triển lan rộng khắp khu vực thị trấn Hòa Thuận và nhiều xóm ở các xã của huyện Phục Hòa. Nhưng khi thị trường phát triển, các loại đường kính trắng với giá thành rẻ chiếm đa số, nhiều người đã nản lòng chuyển sang làm nghề khác. Riêng xóm Bó Tờ người dân vẫn duy trì nghề làm đường phên truyền thống của ông cha để lại.
Đặc biệt, cuối năm 2019, làng nghề đường phên Bó Tờ đón Bằng công nhận Làng nghề đường phên truyền thống đã tạo động lực cho người dân Bó Tờ thêm gắn bó với nghề và tạo điều kiện cho sản phẩm đường phên Bó Tờ có chỗ đứng trên thị trường.
Triển vọng làng nghề đường phên Bó Tờ.
Hiện nay, Làng nghề đường phên Bó Tờ có 150 hộ duy trì nghề truyền thống, trong đó có 85 hộ thu nhập khá cao từ nghề làm đường phên và sản phẩm từ mía. Với diện tích mía trên 30 ha, người dân thực hiện tốt các quy trình từ khâu trồng, chăm sóc đến nấu mật, đổ khuôn đường... Những gia đình sản xuất đường phên đến đâu bán hết đến đó, thu nhập khoảng 80 - 100 triệu đồng/hộ/năm.
Làng nghề đường phên Bó Tờ có 150 hộ duy trì nghề truyền thống
Đáng chú ý, 5 năm trở lại đây, các hộ dân tham gia trồng mía được Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trạm Khuyến nông huyện Phục Hòa tập huấn quy trình chăm sóc mía. Nhờ đó, người làm đường phên Bó Tờ đã chủ động chăm sóc cây mía, thay đổi giống mía địa phương hay bị bệnh, năng suất thấp sang trồng giống mía ROC10 có khả năng chịu được sâu bệnh, năng suất cao. Hiện nay, 100% hộ dân làm đường phên đều sử dụng giống mía mới và áp dụng phương pháp canh tác, chăm sóc an toàn.
Từ nghề làm đường phên, các hộ dân xóm Bó Tờ có nguồn thu nhập ổn định, kinh tế gia đình phát triển, nhiều hộ thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm, giải quyết việc làm cho trên 400 lao động; hiện, cả xóm không còn hộ nghèo. Tính trung bình mỗi năm, xóm Bó Tờ sản xuất trên 255 tấn đường phên, doanh thu đạt gần 7 tỷ đồng, cao hơn nhiều lần so với trồng các cây trồng nông nghiệp khác. Không còn hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người đạt 28 triệu đồng/năm, tăng 10 triệu đồng/năm so với năm 2012.
Người làm đường phên Bó Tờ chủ động thay đổi giống mía cho năng suất cao
Nhờ những giá trị về văn hóa và kinh tế, năm 2019, làng nghề đường phên Bó Tờ chính thức được công nhận là Làng nghề truyền thống. Tiếp đó, năm 2020, đường phên Bó Tờ là 1 trong 24 sản phẩm của "Chương trình mỗi xã một sản phẩm" đạt chuẩn 3 sao cấp tỉnh Cao Bằng.
Theo Phó Chủ tịch UBND huyện, Trưởng Ban Phát triển làng nghề huyện Phục Hòa, ông Lương Đức Tố, thông qua chương trình khuyến công, địa phương sẽ tư vấn, hỗ trợ cho làng nghề trong việc cải tiến quy trình kỹ thuật, áp dụng khoa học kỹ thuật vào chăm sóc cây mía, sản xuất đường phên, tìm kiếm thị trường, tạo điều kiện cho làng nghề đường phên Bó Tờ tiếp tục phát triển.
Cũng theo ông Tố, về tổ chức làng nghề, các cơ sở sản xuất cần có sự liên kết chặt chẽ với nhau, tạo đầu mối thống nhất về chất lượng sản phẩm, giá cả, hợp đồng cung ứng sản phẩm. Sản phẩm đường phên là sản phẩm đặc trưng của vùng, vì vậy, phải có kế hoạch xây dựng thương hiệu cho sản phẩm để quảng bá rộng rãi trên thị trường trong và ngoài tỉnh.
Bài và ảnh: Minh Khuê (TH)
Tin mới hơn
ocopvietnam - Cao Bằng đang giới thiệu hơn 100 sản phẩm đặc trưng tại Hà Nội trong chương trình “Sức sống hàng Việt” số 13 với chủ đề “Cao Bằng - Hương vị biên cương”. Sau ngày đầu tiên, hoạt động trưng bày, bán hàng trực tiếp và livestream đã tạo thêm kênh quảng bá, kết nối sản phẩm địa phương với người tiêu dùng Thủ đô.
ocopvietnam - Khước từ tư duy canh tác quảng canh, Hợp tác xã Nông Xanh (tỉnh Sơn La) ứng dụng công nghệ nhà màng phát triển dòng bí hạt dẻ Nhật Bản. Tỷ suất lợi nhuận vượt trội chứng minh dư địa lớn của phân khúc nông sản giá trị cao.
ocopvietnam - Với 11 sản phẩm được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên, xã Sông Vàng, TP Đà Nẵng đang khai thác thế mạnh sản vật địa phương để phát triển hàng hóa có thương hiệu, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
ocopvietnam - THACO AGRI đề xuất triển khai dự án trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu tập trung, ứng dụng công nghệ cao trên diện tích khoảng 1.206ha tại xã Trà Linh và Trà Tập, thành phố Đà Nẵng, với thời hạn hoạt động 50 năm.
ocopvietnam - Đà Nẵng triển khai đưa sản phẩm sâm Ngọc Linh lên sàn giao dịch “OCOP và đặc sản Đà Nẵng” trên nền tảng Grab, đồng thời yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, chất lượng và các điều kiện pháp lý của sản phẩm tham gia.
ocopvietnam - Từ một kỹ sư trực tiếp vận hành dây chuyền, Chủ tịch HĐQT Sepon Group đã kiến tạo một hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn, gắn chặt tăng trưởng của doanh nghiệp với sinh kế của 60.000 nông dân tại tỉnh Quảng Trị.
Tin khác
ocopvietnam - Từ nguồn nguyên liệu dừa, lúa, trái cây bản địa, phụ nữ Vĩnh Long đang đẩy mạnh khởi nghiệp, ứng dụng khoa học công nghệ, góp phần nâng giá trị nông sản, phát triển 980 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao.
ocopvietnam - Từ những nông sản quen thuộc như ngô, khoai, chuối đến sản phẩm thủ công mang giá trị văn hóa, các chủ thể tại Ninh Bình đang đầu tư công nghệ, chuẩn hóa sản phẩm theo OCOP, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị kinh tế.
ocopvietnam - Với 852 sản phẩm OCOP cùng nhiều đặc sản địa phương, Gia Lai đang từng bước mở rộng hệ thống điểm bán, tạo thêm cơ hội đưa sản phẩm đến gần người tiêu dùng, du khách, các kênh phân phối hiện đại.
ocopvietnam - Giữa quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh tại Hoài Đức, những vườn ổi lê Di Trạch vẫn được duy trì theo hướng sản xuất an toàn, nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất. Sản phẩm của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Di Trạch được công nhận OCOP 4 sao từ năm 2021, tiếp tục được công nhận lại vào năm 2024.
ocopvietnam - Hơn 30 năm gắn bó với cá thát lát, Hợp tác xã Hậu Giang Xanh do chị Lý Hồng Tiên làm Giám đốc đã phát triển hơn 10 sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao. Từ một loại cá đặc sản, cơ sở từng bước đầu tư chế biến sâu, mở rộng thị trường, xây dựng vùng nguyên liệu.
ocopvietnam - Hơn 220 gian hàng của hơn 150 doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị xúc tiến thương mại đang hội tụ tại Hội chợ Công Thương vùng Bắc Trung Bộ tại Nghệ An năm 2026. Sự kiện diễn ra từ ngày 28/8 đến 3/9, mang đến không gian mua sắm, trải nghiệm nhiều nhóm hàng đặc trưng từ các địa phương.
ocopvietnam - TP.HCM được định hướng trở thành địa phương tiên phong nghiên cứu, thí điểm mô hình trung tâm outlet trong giai đoạn 2026-2030. Khu vực dọc cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây được đề xuất nghiên cứu phát triển mô hình này nhằm kết nối hoạt động mua sắm với dòng khách quốc tế từ sân bay Long Thành.
ocopvietnam - Hà Nội hiện có 3.531 sản phẩm OCOP đã được đánh giá, phân hạng, với sự đa dạng về ngành hàng, chủng loại. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, kết quả này tiếp tục cho thấy quy mô phát triển sản phẩm OCOP của Thủ đô.
ocopvietnam - Viên kẹo dừa Bến Tre từ lâu đã vượt ra khỏi ranh giới của một món ăn chơi để trở thành sinh kế cốt lõi của hàng ngàn gia đình vùng cù lao. Tuy nhiên, để một sản phẩm thủ công có tuổi đời hơn một thế kỷ đứng vững trên kệ hàng hiện đại và đạt chuẩn OCOP, đó không phải là câu chuyện của sự may mắn, mà là kết quả của một quá trình chuẩn hóa khắt khe từ kỹ nghệ chế biến đến tư duy thương mại.
ocopvietnam - Thế giới đang chứng kiến một cuộc đại dịch chuyển trong ngành công nghiệp thực phẩm: Cuộc tháo chạy khỏi đường tinh luyện để tìm kiếm những nguồn vị ngọt tự nhiên có lợi cho sức khỏe.
ocopvietnam - Thương mại điện tử đang tạo thêm một kênh tiêu thụ mới cho nông sản địa phương, đặc biệt với các sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền. Tại Bắc Ninh, mô hình bán hàng qua livestream của Trung tâm Công nghệ chống hàng giả Việt Nam - Chi nhánh Bắc Ninh đang từng bước kết nối các chủ thể sản xuất với người tiêu dùng trên nền tảng số.
ocopvietnam - Làm ra được một mẻ thảo dược, dược liệu sạch, giữ trọn vẹn dược tính là bao nhiêu mồ hôi, công sức và tâm huyết của bà con mình. Thế nhưng, để mang những sản phẩm quý giá ấy từ bản làng, đồng quê vươn ra thị trường lớn, tự tin nằm trên kệ siêu thị cao cấp và chinh phục các tiêu chuẩn OCOP 3 sao, 4 sao hay 5 sao, chúng ta cần một “áo” thật xứng tầm.
LNV - Từ một người thợ may, ông Nguyễn Văn Liên đã tình cờ bén duyên với nghề nấu rượu truyền thống của gia đình. Sau 24 năm gắn bó, bằng sự kiên trì, tâm huyết và tinh thần không ngừng nâng cao chất lượng, ông đã gây dựng thương hiệu rượu Đế Vương, trong đó có sản phẩm rượu sữa lúa, được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao.
ocopvietnam - Mỗi mùa sầu riêng, hương thơm nồng nàn lại vắt ngang qua những thủ phủ chuyên canh từ Tây Nguyên xuống Đồng bằng sông Cửu Long. Thế nhưng, để "vua của các loại quả" nghiễm nhiên hiện diện trên bàn ăn của thị trường tỷ dân Trung Quốc, nắng gió miệt vườn là chưa đủ. Đó là một cuộc chiến khốc liệt về kiểm dịch, thủ tục thông quan và năng lực chuẩn hóa của những "người gác đền" trung gian.
ocopvietnam - Trong xu thế gia tăng chuỗi giá trị cho dược liệu bản địa, sự ra đời của Serum Sâm Ngọc Linh NAGINSA đánh dấu một bước tiến quan trọng. Không chỉ dừng lại ở dạng thô hay thực phẩm bảo vệ sức khỏe, "quốc bảo" Sâm Ngọc Linh nay đã được ứng dụng công nghệ bào chế Nano tiên tiến, mở ra kỷ nguyên mới trong việc chăm sóc và phục hồi làn da chuyên sâu.
