Nâng tầm nông sản Mộc Châu

Từ sản xuất nhỏ lẻ đến xây dựng thương hiệu

Là một trong những đơn vị tiên phong tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), HTX Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19/5 đã mạnh dạn đầu tư máy móc, hoàn thiện quy trình sản xuất, xây dựng bao bì và truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm.

Đến nay, HTX có 6 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP. Đặc biệt, sản phẩm mận sấy dẻo đã được đề nghị Trung ương xem xét, đánh giá sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Ít ai nghĩ rằng những quả mận từng chủ yếu được bán tươi theo mùa vụ nay đã trở thành sản phẩm chế biến có mặt tại nhiều hội chợ, siêu thị và sàn thương mại điện tử.

Ông Mai Đức Thịnh, Giám đốc HTX Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19/5, cho biết: “Điều quan trọng nhất mà chương trình OCOP mang lại không chỉ là danh hiệu mà là sự thay đổi trong tư duy sản xuất. Từ chỗ sản xuất manh mún, chủ yếu bán sản phẩm thô, chúng tôi chuyển sang làm hàng hóa có tiêu chuẩn, có truy xuất nguồn gốc, có bao bì, nhãn mác rõ ràng. Nhờ đó, sản phẩm từng bước tiếp cận được các thị trường khó tính hơn. Trong quá trình xây dựng sản phẩm OCOP, HTX nhận được nhiều hỗ trợ từ chính quyền địa phương như tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, kết nối xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm”.

Không chỉ các HTX, nhiều hộ nông dân trên địa bàn phường Vân Sơn cũng đang hưởng lợi từ chương trình OCOP. Dẫn khách tham quan đi giữa những hàng cam xanh mướt, ông Trần Văn Khanh, tổ dân phố 68 nhớ lại những ngày đầu chuyển đổi cây trồng.

Hơn 15 năm trước, diện tích đất của gia đình chủ yếu được sử dụng để trồng các loại cây lương thực với hiệu quả kinh tế thấp. Sau khi tìm hiểu các mô hình phát triển cây ăn quả, ông quyết định dành 7.000 m² đất để trồng cam thử nghiệm.

Ông Trần Văn Khanh, tổ dân phố 68, phường Vân Sơn (Sơn La) chăm sóc vườn cam đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao.

Trong vòng ba năm, những lứa quả đầu tiên cho tín hiệu khả quan. Cây cam thích nghi tốt với điều kiện khí hậu, ít sâu bệnh và mang lại giá trị kinh tế cao hơn nhiều so với các loại cây trồng trước đó. Từ thành công ban đầu, ông tiếp tục mở rộng diện tích. Đến nay, gia đình ông sở hữu hơn 5ha cam, sản lượng đạt trên 100 tấn quả mỗi năm. Với mức giá bán bình quân hơn 30.000 đồng/kg, cây cam đã trở thành nguồn thu nhập chủ lực của gia đình.

Năm 2025, sản phẩm Cam Khanh Nhâm được công nhận OCOP 3 sao. Ông Khanh cho biết: “Sau khi được chứng nhận, sản phẩm được nhiều người tiêu dùng biết đến hơn, đầu ra ổn định hơn và giá trị thương hiệu cũng được nâng lên đáng kể. Chứng nhận OCOP giúp khách hàng yên tâm hơn về chất lượng sản phẩm. Không chỉ tiêu thụ trong tỉnh, cam của gia đình hiện đã được đưa tới nhiều địa phương khác".

Thành viên HTX nông nghiệp Dũng Tiến chăm sóc cây cà chua trồng trong nhà lưới.

Nâng tầm nông sản bằng giá trị khác biệt

Từ mận, cam đến cà chua cherry hay các sản phẩm chế biến từ trái cây, mỗi sản phẩm OCOP của Vân Sơn đều gắn với lợi thế sẵn có của địa phương và câu chuyện riêng của người sản xuất. Đến nay, toàn phường có 8 sản phẩm được công nhận OCOP 3 và 4 sao gồm: mận sấy mật ong, mận sấy dẻo, mận sấy thảo mộc, rượu mận, rượu mơ, rượu trưởng bản, cam Khanh Nhâm và cà chua cherry.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Vân Sơn (Sơn La), ông Trần Quang Hoàng, địa phương xác định OCOP là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Theo đó, phường đã tập trung tuyên truyền, hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX và hộ sản xuất hoàn thiện hồ sơ đánh giá, phân hạng sản phẩm. Hỗ trợ xây dựng bao bì, nhãn hiệu, tem truy xuất nguồn gốc, mã số mã vạch; đồng thời tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm.

Mận sấy dẻo gừng nguyên hạt là sản phẩm OCOP 4 sao do HTX Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19/5, phường Vân Sơn sản xuất.

Từ những sản phẩm mang đậm dấu ấn địa phương, OCOP đang trở thành cầu nối đưa nông sản Vân Sơn đến với những thị trường rộng lớn hơn.

Chất lượng được chuẩn hóa, thương hiệu được xây dựng và giá trị được gia tăng, mỗi sản phẩm nông sản nơi đây không chỉ mang lại thu nhập cho người sản xuất mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, tiềm năng của vùng đất cao nguyên tới người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh.