Phát triển sản phẩm OCOP từ lợi thế

Hơn 240 sản phẩm OCOP được công nhận

Đến nay, các xã phía Bắc của tỉnh đã có 245 sản phẩm OCOP, trong đó có 4 sản phẩm đạt 5 sao, 21 sản phẩm 4 sao và 220 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm không chỉ là nông sản chế biến mà còn gắn liền với giá trị văn hóa truyền thống, phương pháp thủ công, tri thức bản địa của cộng đồng dân tộc thiểu số.

Điển hình như HTX Tài Hoan, xã Côn Minh, trước đây chỉ sản xuất miến dong nhỏ lẻ, mẫu mã đơn giản, thiếu thương hiệu. Khi tham gia chương trình OCOP, sản phẩm đã được chuẩn hóa về quy trình, chất lượng, an toàn thực phẩm, bao bì và nhãn mác. Kết quả, miến dong Tài Hoan đã đạt chứng nhận 5 sao, đủ điều kiện xuất khẩu, mở ra hướng đi mới cho hợp tác xã và người dân.

Thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp Tân Thành, phường Bắc Kạn, đóng gói sản phẩm tinh bột nghệ.

Gia tăng giá trị, mở rộng thị trường

Tác động rõ nét nhất của chương trình OCOP chính là nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản địa phương. Việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng tiên tiến, cải tiến mẫu mã bao bì, xây dựng thương hiệu đã giúp sản phẩm dễ dàng tiếp cận thị trường lớn hơn, với mức giá ổn định và cạnh tranh hơn.

Chương trình cũng thúc đẩy sự liên kết chuỗi giá trị, kết nối từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa nông dân với doanh nghiệp, hợp tác xã. Điều này góp phần quan trọng trong việc chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, từ sản lượng sang chất lượng và giá trị, phù hợp với nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về an toàn và nguồn gốc xuất xứ.

Gắn OCOP với du lịch nông thôn

Một trong những hướng đi sáng tạo là phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn. HTX Yến Dương, xã Thượng Minh, là ví dụ tiêu biểu với các sản phẩm OCOP như bí xanh thơm, gạo nếp Tài, miến dong tráng tay. Nhờ kết hợp quảng bá sản phẩm với trải nghiệm văn hóa – du lịch, HTX không chỉ mở rộng đầu ra mà còn thu hút du khách, tạo kênh kết nối hiệu quả giữa người sản xuất và người tiêu dùng.

Chị Ma Thị Ninh, Giám đốc HTX, chia sẻ: “Chúng tôi muốn đưa sản phẩm OCOP gắn liền với làng nghề, với văn hóa địa phương, để khi du khách đến không chỉ mua hàng mà còn cảm nhận được nét đặc sắc trong đời sống cộng đồng.”

Thực tế tại các địa phương như Thượng Minh, Ba Bể cho thấy, khi gắn sản phẩm OCOP với du lịch văn hóa, du lịch nông thôn, kinh tế địa phương có thêm hướng phát triển mới, đồng thời góp phần bảo tồn làng nghề truyền thống, di sản văn hóa phi vật thể. Đây cũng là cách làm giàu thêm đời sống tinh thần cho người dân, đồng thời nâng cao vị thế thương hiệu của sản phẩm.

Sản phẩm miến tráng tay của HTX Yến Dương.

Bảo tồn và phát huy giá trị bản địa

Mỗi sản phẩm OCOP đều chứa đựng câu chuyện riêng – sự kết tinh của tri thức, kinh nghiệm và bản sắc văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nhờ OCOP, các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, món ăn truyền thống hay giống cây đặc sản không chỉ được khôi phục mà còn được nâng tầm, có cơ hội vươn ra thị trường lớn.

Chẳng hạn, những sản phẩm như tinh bột nghệ, rượu men lá, chè Shan tuyết hay các mặt hàng mây tre đan… đã được chuẩn hóa và giới thiệu rộng rãi. Điều này giúp giữ gìn hồn cốt văn hóa, đồng thời nâng cao giá trị kinh tế, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân nông thôn.

Hướng tới phát triển bền vững

Thành công của OCOP tại các xã phía Bắc còn cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tập thể. Các hợp tác xã trở thành hạt nhân liên kết, tạo môi trường làm việc hợp tác, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau. Qua đó, cộng đồng dân cư nông thôn được củng cố, nâng cao chất lượng sống, hình thành những vùng quê đáng sống, giàu bản sắc.

Trong bối cảnh hội nhập, OCOP không chỉ đơn thuần là chương trình phát triển sản phẩm nông thôn mà còn là giải pháp chiến lược để bảo tồn văn hóa, thúc đẩy sáng tạo và nâng cao sức cạnh tranh. Từ những lợi thế sẵn có, khi được định hướng đúng đắn, sản phẩm OCOP của tỉnh không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn có thể vươn xa ra thế giới.