Công nghệ chống hàng giả tạo thêm lớp bảo vệ cho sản phẩm OCOP

Từ câu chuyện Dạ Thảo đến bài toán bảo vệ uy tín sản phẩm

Không đơn thuần dừng lại ở xử lý vi phạm hành chính hay hình sự, nỗ lực ngăn chặn hàng hóa vi phạm còn hướng đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh. Những vụ việc liên quan chất lượng sản phẩm vừa gây tổn hại uy tín cơ sở sản xuất, vừa đặt ra yêu cầu tăng cường giám sát sau cấp phép, bảo đảm duy trì các tiêu chuẩn công bố suốt quá trình lưu thông hàng hóa.

Vào tháng 6/2025, Công ty Cà phê Dạ Thảo từng gây chú ý khi chủ doanh nghiệp bị khởi tố về hành vi sản xuất, buôn bán thực phẩm giả. Theo thông tin từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp bị xác định tự ý thay đổi công thức, cắt giảm hàm lượng caffeine trong cà phê bột so với hồ sơ công bố. Đáng chú ý, sản phẩm của Dạ Thảo từng đạt chứng nhận OCOP 3 sao năm 2023. Sau vụ việc, địa phương đã tiến hành thủ tục thu hồi chứng nhận này.

Ông Nguyễn Viết Hồng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Vina CHG

Ví dụ trên cho thấy chứng nhận OCOP là cơ sở ghi nhận chất lượng sản phẩm thời điểm đánh giá, nhưng không thể thay thế việc kiểm soát chất lượng suốt quá trình sản xuất, lưu thông. Bên cạnh hoạt động hậu kiểm bởi cơ quan quản lý, chủ thể OCOP cũng cần chủ động duy trì tiêu chuẩn công bố, minh bạch thông tin, có giải pháp bảo vệ thương hiệu trước nguy cơ hàng giả, hàng nhái.

Rủi ro thị trường không chỉ đe dọa người tiêu dùng mà còn khiến nhà sản xuất chân chính gặp bất lợi cạnh tranh. Với chủ thể OCOP, tổn thất về danh tiếng có thể ảnh hưởng lâu dài đến khả năng duy trì thị trường, phát triển thương hiệu. Vì vậy, ngoài tuân thủ quy định về chất lượng, doanh nghiệp cần quan tâm đến các giải pháp bảo vệ sản phẩm suốt quá trình phân phối.

Công nghệ chống giả bổ sung lớp bảo vệ hàng hóa

Ở lĩnh vực này, Công ty Vina CHG là một trong những doanh nghiệp tiên phong chuyên cung cấp giải pháp chống hàng giả, hỗ trợ doanh nghiệp, chủ thể OCOP bảo vệ thương hiệu. Trao đổi cùng phóng viên, ông Nguyễn Viết Hồng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Vina CHG cho biết, việc bảo vệ thương hiệu cần có sự phối hợp giữa công nghệ, quy trình quản trị nội bộ, cơ chế kết nối các bên liên quan.

Theo ông Hồng, cần phân biệt rõ giữa tem nhãn và tem chống hàng giả, tem truy xuất nguồn gốc. Tem là vật mang dữ liệu, kết hợp phần mềm để cung cấp thông tin về sản phẩm, hỗ trợ người tiêu dùng tra cứu nguồn gốc hàng hóa. Tuy nhiên, nếu chỉ sử dụng tem mã thông thường mà không tích hợp các công nghệ chống giả phù hợp, thì nguy cơ tem bị sao chép, sử dụng trên hàng hóa không chính hãng vẫn có thể xảy ra.

Công nghệ chống giả SMS kết hợp QR Code sử dụng trên tem chống hàng giả Vina CHG

Để hạn chế tình trạng sao chép, doanh nghiệp, đặc biệt chủ thể OCOP cần lựa chọn các công nghệ chống giả được in trên tem để bảo vệ và chống sao chép làm giả tem trước hành vi làm giả. Theo thông tin từ đại diện Vina CHG, doanh nghiệp hiện sở hữu nhiều công nghệ chống giả tiên tiến tiếp nhận từ lĩnh vực như những công nghệ in trên đồng tiền và hộ chiếu, để đảm bảo yếu tố bảo an, tăng cường khả năng bảo mật và bảo vệ tem. Có thể hình dung nguyên lý này qua hình ảnh in chìm trên tiền giấy - một đặc điểm giúp hỗ trợ nhận diện tiền thật, gây khó khăn mọi hành vi làm giả.

Trong khi đó, phần mềm truy xuất nguồn gốc, đảm nhiệm vai trò quản lý dữ liệu, cung cấp thông tin về hàng hóa. Nếu kết hợp tem cùng phần mềm như kích hoạt bảo hành, tích điểm, chương trình khuyến mãi, chống bán lấn tuyến lấn vùng, quản lý hệ thống bán hàng, quản lý kho, doanh nghiệp có thể hỗ trợ người tiêu dùng tra cứu thông tin sản phẩm, bảo hành, đồng thời tạo điều kiện quản lý dữ liệu suốt quá trình lưu thông. Tuy nhiên, phần mềm truy xuất nguồn gốc không tự động ngăn chặn việc sao chép tem nếu thiếu giải pháp chống giả phù hợp.

Như vậy, tem chống hàng giả và tem truy xuất nguồn gốc có chức năng khác nhau, dù có thể được tích hợp cùng một giải pháp. Việc lựa chọn công nghệ cần căn cứ vào đặc thù sản phẩm, nguy cơ bị làm giả, điều kiện vận hành doanh nghiệp, đặc biệt nhà cung cấp cần đảm bảo tính pháp lý của tem khi lưu thông ra thị trường để tránh việc tranh chấp về tem. Đây cũng là vấn đề đáng lưu ý đối với chủ thể OCOP, vốn có nhiều cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, nguồn lực đầu tư còn hạn chế.

Định hướng thời gian tới, đại diện Vina CHG cho biết doanh nghiệp dự kiến tiếp tục nâng cấp giải pháp bảo vệ thương hiệu, đáp ứng trước biến động thị trường. Dù vậy, công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, hoạt động kiểm nghiệm chất lượng hay thanh tra chuyên ngành vẫn đóng vai trò ưu tiên. Giải pháp kỹ thuật chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm dữ liệu chính xác, quy trình quản lý nhất quán và sự tuân thủ từ doanh nghiệp.

Riêng các cơ sở sản xuất nông sản, ông Hồng lưu ý lựa chọn công cụ bảo vệ cần dựa trên đặc thù ngành hàng, quy mô vận hành, nguồn lực thực tế. Suy cho cùng, công nghệ chống giả hay chứng nhận OCOP đều không thể thay thế chất lượng sản phẩm, uy tín nhà sản xuất. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp vẫn cần duy trì quy trình sản xuất chuẩn mực, bảo đảm chất lượng ổn định, kinh doanh trung thực.