Tuyên Quang biến rước đèn Trung Thu thành sản phẩm du lịch đặc sắc

Lễ hội Thành Tuyên 2026 được tổ chức từ ngày 19 đến 25/9, hướng đến sự đổi mới, sáng tạo, an toàn, giàu bản sắc. Các hoạt động được mở rộng theo hướng kết nối văn hóa với du lịch, thương mại, thể thao.

Đêm hội Thành Tuyên 2026 là tâm điểm của chuỗi sự kiện, diễn ra lúc 20 giờ ngày 20/9 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân, với chủ đề “Lung linh đêm hội Trăng Rằm”.

Chương trình mở đầu bằng màn múa lân, sư, rồng cùng các hoạt động dành cho thiếu nhi. Dịp này, 100 em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn được trao quà.

Tiếp đó là chương trình nghệ thuật và màn diễu 40 mô hình đèn được lựa chọn từ cuộc thi mô hình của các phường trung tâm.

Trong khuôn khổ lễ hội còn có Festival Nông sản, OCOP làng nghề gắn kết du lịch - Tuyên Quang 2026 tại đường Chiến Thắng Sông Lô, không gian ẩm thực, Lễ hội Bia với 30 gian hàng ẩm thực tiêu chuẩn.

Các hoạt động thể thao cũng góp phần làm phong phú chương trình. Giải Marathon Tuyên Quang 2026 với chủ đề “Tuyên Quang - Nơi vẻ đẹp hội tụ” được tổ chức trong tháng Chín tại khu vực phường Minh Xuân. Cùng với đó là Giải trình diễn xe ôtô-môtô địa hình tỉnh Tuyên Quang mở rộng lần thứ IV.

Sự kết hợp giữa lễ hội truyền thống, nghệ thuật, ẩm thực, thể thao, quảng bá sản phẩm địa phương tạo thêm nhiều lựa chọn cho du khách. Một chuyến đi đến Tuyên Quang dịp Trung Thu không chỉ dừng ở việc ngắm đèn, hòa vào không khí Đêm hội mà còn có thể kết hợp thưởng thức đặc sản, trải nghiệm văn hóa, khám phá đời sống địa phương.

Lễ hội Thành Tuyên bắt đầu hình thành khoảng năm 2004. Khi đó, một số hộ gia đình, tổ dân phố ở thành phố Tuyên Quang tự đóng góp kinh phí, công sức làm mô hình đèn bằng giấy, nan tre để rước trong dịp Trung Thu.

Những chiếc đèn truyền thống vốn có kích thước nhỏ, dễ hư hỏng. Người dân bắt đầu sáng tạo những mô hình lớn hơn, lấy cảm hứng từ lịch sử, cổ tích, truyền thuyết dân gian, đời sống lao động.

Những mô hình đèn Trung Thu cỡ lớn tạo nên sắc màu riêng cho Lễ hội Thành Tuyên. Ảnh: Quang Cường/TTXVN

Phong trào nhanh chóng được trẻ em, người dân hưởng ứng. Từ những đoàn rước quy mô nhỏ quanh khu dân cư, hoạt động dần phát triển thành một sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc trưng mỗi mùa Trung Thu.

Các mô hình đèn ngày càng được đầu tư công phu, hình thức đa dạng hơn. Không chỉ người dân trong tỉnh, du khách từ nhiều địa phương lân cận cũng tìm đến Tuyên Quang để hòa vào không khí lễ hội.

Người dân Tuyên Quang hoàn thiện các mô hình đèn phục vụ mùa lễ hội Trung Thu. Ảnh: Quang Cường/TTXVN

Năm 2014, Lễ hội Thành Tuyên lần đầu được tổ chức ở quy mô cấp tỉnh. Sự kiện được Guinness xác lập các kỷ lục gồm “Đêm hội có nhiều mô hình đèn Trung Thu độc đáo và lớn nhất Việt Nam”, “Mâm cỗ Trung Thu lớn nhất Việt Nam”, “Cặp đèn lồng lớn nhất Việt Nam”.

Một năm sau, tỉnh Tuyên Quang chủ trương quy hoạch, xây dựng Lễ hội Thành Tuyên trở thành sản phẩm du lịch cấp tỉnh, cấp quốc gia. Qua thời gian, lễ hội tiếp tục được đầu tư, đổi mới, trong đó người dân vẫn giữ vai trò chủ thể sáng tạo, trực tiếp làm nên những mô hình đèn.

Từ đầu tháng Tám âm lịch, các khu dân cư tại Tuyên Quang đã bắt đầu chuẩn bị cho mùa lễ hội. Mỗi tổ dân phố lựa chọn hình tượng, cùng lên ý tưởng, dựng khung, tạo hình, lắp hệ thống chiếu sáng, hoàn thiện mô hình.

Hình ảnh xuất hiện trên những chiếc đèn khá đa dạng. Có mô hình gợi nhắc lịch sử như Bác Hồ với thiếu nhi, cây đa Tân Trào, rùa Hồ Gươm; cũng có những nhân vật quen thuộc trong truyện cổ tích, truyền thuyết như rồng, cá chép, thiên nga, Bạch Tuyết, Tấm Cám, Lọ Lem, nàng tiên cá, Thạch Sanh.

Đằng sau mỗi mô hình còn là sự chung tay của cộng đồng. Người góp kinh phí, người góp công sức, người đóng góp ý tưởng. Các gia đình cùng tham gia chế tác, qua đó tạo không gian gặp gỡ, chia sẻ, tăng sự gắn kết trong khu dân cư.

Từ những khung sắt ban đầu, các mô hình được tạo hình ngày càng sinh động, quy mô lớn, mang dấu ấn riêng. Người làm đèn cũng bắt đầu ứng dụng công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), để tìm kiếm ý tưởng, nâng cao tính thẩm mỹ cho sản phẩm.

Các mô hình đèn trở thành điểm nhấn thu hút du khách trong những đêm diễn ra Lễ hội Thành Tuyên. Ảnh: Quang Cường/TTXVN

Chính sự tham gia của cộng đồng tạo nên nét riêng cho Lễ hội Thành Tuyên. Du khách đến đây không chỉ xem những mô hình đèn lớn mà còn có cơ hội cảm nhận không khí chuẩn bị, sự háo hức của người dân trước ngày hội.

Từ một hoạt động rước đèn do người dân tự khởi xướng, Lễ hội Thành Tuyên đã phát triển thành sản phẩm văn hóa, du lịch mang dấu ấn riêng. Sức hút của lễ hội nằm ở những mô hình đèn quy mô lớn, đồng thời đến từ câu chuyện cộng đồng cùng sáng tạo, gìn giữ, góp phần làm nên một ngày hội đặc biệt mỗi mùa Trung Thu.

Đêm hội Thành Tuyên kết hợp trình diễn mô hình đèn với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Ảnh: Hoàng Hải/TTXVN

Với chuỗi hoạt động diễn ra trong những ngày cuối tháng 9, Lễ hội Thành Tuyên 2026 tiếp tục mở rộng không gian trải nghiệm, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Tuyên Quang đến du khách trong nước, quốc tế.