An Giang: Tranh lá thốt nốt Thoại Sơn
18:41 | 16/03/2023
OVN - Từ lâu nhà sư ở các chùa Khmer đã biết dùng lá thốt nốt để viết và lưu giữ những pho kinh cổ. Nhưng dùng lá thốt nốt non để “vẽ” tranh thì chỉ mới xuất hiện cách đây khoảng 20 năm và người thực hiện đầu tiên chính là nghệ nhân Võ Văn Tạng.
Nghệ nhân Võ Văn Tạng nguyên là Giám đốc chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang. Bức tranh đầu tiên do ông Tạng vẽ trên lá thốt nốt là tranh đàn hạc đậu trên cành cây, hoàn thành năm 1998 làm mọi người sửng sốt, vì không ngờ với lá thốt nốt tầm thường có thể làm tranh đẹp như vậy. Thế nhưng mãi đến năm 2004, khi nghỉ hưu, ông Tạng mới có thể toàn tâm mở ra một phòng tranh chuyên vẽ tranh bằng lá thốt nốt, cũng là nơi tạo công ăn việc làm cho một số thanh thiếu niên ở Núi Sập. Cơ sở tranh lá thốt nốt của nghệ nhân Võ Văn Tạng được Uỷ ban nhân dân tỉnh An Giang công nhận sản phẩm OCOP 4 sao của tỉnh.
Một số giấy chứng nhận của cơ sở tranh lá thốt nốt của ông Võ Văn Tạng
Ông Tạng cho biết: "Khi đến viếng chùa Skvong (Tịnh Biên) được chiêm ngưỡng những bộ kinh xưa mà người Khmer qua kinh nghiệm dân gian đã dùng lá này để viết kinh, đến nay có tuổi đời hàng trăm năm vẫn còn nguyên vẹn, tôi thấy mê lắm. Tôi cũng mua lá thốt nốt về, trước khi làm tranh, thử nghiệm hai năm thì đặc biệt lá này ngoài màu sắc đẹp, lá dày, dẻo còn có độ bền và ít bị mối mọt".
Nhiều tác phẩm của nghệ nhân Võ Văn Tạng được nhiều người ưa thích
Vậy là người họa sĩ nghiệp dư Võ Văn Tạng đã quyết định dùng lá thốt nốt làm chất liệu cho tranh. Sáu năm qua nhiều, bức tranh mang dáng dấp quê hương được ông tạo tác ra hầu hết dành để tặng bạn bè, thân quen. Đặc biệt là những bức tranh về miền sông nước Cửu Long, về vùng đất Thất Sơn, Bảy Núi quê ông...
Lá thốt nốt (lá non) được mua về phơi khô rồi phân loại theo màu: vàng, vàng đậm, trắng... và tách nhỏ ra. Nghệ nhân sẽ phác họa bức tranh trên nền ván ép rồi ghép từng sợi nhỏ được tách ra từ lá thốt nốt lên nền đó.
Giai đoạn đòi hỏi tính mỹ thuật là chấm phá tạo hình cho bức tranh. Không dùng cọ, không dùng sơn, chỉ với mỏ hàn điện ông Tạng đã thổi hồn cho tranh lá. Tùy theo độ nóng mà chỗ đốt có sắc độ khác nhau: đen, nâu, vàng... để tạo thành bức tranh sống động.
Nghệ nhân Võ Văn Tạng đang hướng dẫn thanh niên tại địa phương làm tranh lá thốt nốt
Hiện nay phòng tranh của ông Tạng nhận được rất nhiều đơn đặt hàng mua tranh. Đó thường là các mẫu tranh phong cảnh - nhất là phong cảnh An Giang - được khách du lịch mua làm quà lưu niệm, như: Cảnh nông thôn, Mã đáo thành công, thuyền buồm, thư pháp… và đặc biệt là: tranh vẽ chân dung Bác Hồ, Bác Tôn, đền thờ Bác Tôn… Ngoài ra bạn có thể gửi ảnh chân dung của mình đến để các nghệ nhân vẽ lại trên lá thốt nốt.Ông đã sáng tạo hàng ngàn bức tranh theo nhiều chủ đề, kích cỡ và đa dạng mẫu mã khiến nhiều người yêu thích.
Để làm thành một bức tranh lá thốt nốt cũng thật kỳ công và qua nhiều công đoạn. Các hoạ tiết của tranh phải dùng bút lửa (giống như mỏ hàn điện), tỉ mỉ nhấn nhá độ đậm nhạt một cách công phu. Hầu hết những bức tranh ông thể hiện trên lá thốt nốt là chép từ những bức ảnh phong cành, chân dung và những bức tranh nổi tiếng từ cổ chí kim của hội hoạ trong nước và thế giới.
Nghệ nhân Võ Văn Tạng đang thả hồn sáng tác tranh
Sự công phu làm nên nét độc đáo của tranh ghép trên lá thốt nốt là ở chỗ không dùng sơn màu, mà chỉ phối hợp giữa những hoạ tiết với 4 màu cơ bản là nâu, đen, vàng sẫm và trắng bằng cách nhấn nhá đường nét lúc đậm, khi nhạt của bút điện (bút lửa). Tranh vẽ xong được đánh bóng bằng loại dầu bảo vệ lá rồi đóng khung.
Để làm thành một bức tranh lá thốt nốt, nghệ nhân phải tỉ mỉ, kỳ công thao tác qua nhiều công đoạn. Đó cũng chính là nét riêng làm nên giá trị nghệ thuật của dòng tranh này. Ưu điểm nổi bật tiếp theo phải kể đến là tuổi thọ của tranh lá thốt nốt phải đến hàng trăm năm. Đó cũng là một trong những lý do khiến cho nhiều người mê tranh lá thốt nốt.
Hiện nay, cơ sở tranh lá thốt nốt của nghệ nhân Võ Văn Tạng tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 15 lao động tại địa phương. Tâm huyết về dòng tranh lá thốt nốt, nghệ nhân Võ Văn Tạng đang truyền nghề, truyền lửa đam mê cho thế hệ trẻ tại địa phương để lưu giữ những nét đẹp của quê hương, đất nước và con người Việt Nam cũng như trên thế giới.
Bài và ảnh Thùy Dương
Tin mới hơn
LNV - Sau khi đến xem mô hình trồng chuối Nam Mỹ tại thôn Đăk Ke, xã Măng Đen, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Đức Tuy đánh giá cao và khuyến khích mở rộng mô hình này.
OVN - Từ một loại cây trồng mới du nhập về địa phương, sản phẩm nước cốt hoa Atiso Ngọc Hoàn của Công ty TNHH Sản xuất kinh doanh dịch vụ thương mại Hoàn Ngọc (phường Hải Lĩnh, Thanh Hóa) đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường. Không chỉ là kết qu
LNV – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường vừa ký quyết định số 715/QĐ – UBND về phê duyệt kết quả đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tỉnh Thanh Hóa năm 2026 (đợt 1).
Tại Sân vận động tỉnh Điện Biên, Lễ hội Hoa Ban năm 2026 với chủ đề “Hoa ban - Khát vọng Điện Biên” vừa chính thức khai mạc trong không khí tưng bừng, thu hút đông đảo người dân và du khách. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng đoàn công tác Trung ương, lãnh đạo tỉnh Điện Biên và hàng nghìn người dân các dân tộc đã tham dự sự kiện văn hóa - du lịch tiêu biểu của vùng Tây Bắc.
OVN - Dồn hết vốn liếng, tâm sức vào những củ gừng sẻ bản địa, bà giáo Nguyễn Thị Tiến, ngụ tại xã Bình Định Bắc, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Đồng Dương, Thành phố Đà Nẵng) đã góp phần nâng tầm loại nông sản thô thành sản phẩm trà gừng hòa tan đạt chuẩn OCOP. Tuy nhiên, phía sau thành công ấy là nỗi trăn trở về điểm nghẽn đầu ra, áp lực nợ vay đầu tư - điển hình mà nhiều hộ kinh doanh truyền thống đang loay hoay tìm cách “phá kén” trên thị trường thương mại điện tử.
LNV - Sinh ra một gia đình có truyền thống đúc đồng lâu đời, Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Bá Quý sớm bén duyên với tiếng búa, hơi than và mùi đất sét. Là con trai của Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Bá Châu, anh lớn lên giữa không gian rực lửa lò nung, nơi mỗi sản phẩm đồng không chỉ là vật dụng mà còn là kết tinh của văn hóa, lịch sử và tâm huyết bao thế hệ.
Tin khác
Tỉnh Điện Biên đang bước vào những ngày chuẩn bị cuối cùng cho Lễ hội Hoa Ban năm 2026. Lễ hội dự kiến diễn ra từ ngày 6 đến 12/3 tại phường Điện Biên Phủ và một số địa phương trong tỉnh.
Ngày 25/2/2026 ( tức mùng 9 tháng Giêng), xã Mường Vang rộn ràng tiếng chiêng gọi mùa. Lễ hội Khai hạ năm 2026 chính thức khai mạc trong không khí trang nghiêm, ấm áp, mở đầu cho ba ngày hội lớn của bản Mường.
OVN - Rời phòng thí nghiệm với tấm bằng Thạc sĩ Công nghệ sinh học, Trần Tài không chọn những tòa cao ốc văn phòng làm điểm dừng chân. Thay vào đó, chàng trai 9X quê đất võ Bình Định (nay là Gia Lai) chọn “lấm lem” cùng đất, cùng nấm và giấc mơ nâng tầm giá trị thảo dược Việt. Anh Tài tâm niệm, tuổi trẻ khởi nghiệp không hẳn chỉ là làm kinh tế mà cần một sự dấn thân, dám rời bỏ vùng an toàn để viết nên định nghĩa mới về nông nghiệp công nghệ cao.
Lễ khai hội Chùa Tiên năm 2026 vừa chính thức diễn ra tại xã An Nghĩa (tỉnh Phú Thọ). Đây là mùa hội đầu tiên sau khi xã An Nghĩa thực hiện mô hình hành chính mới, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tổ chức và định hướng phát triển du lịch tâm linh địa phương.
Đón năm mới với niềm vui được mùa, vùng bưởi Đại Đồng, xã Yên Trị (nay thuộc tỉnh Phú Thọ) không chỉ sôi động thị trường Tết trong nước. Bưởi diễn ở vùng xứ Mường (tỉnh Hoà Bình cũ) còn duy trì xuất khẩu ổn định năm thứ tư liên tiếp, tạo đà tăng trưởng bền vững cho nông dân địa phương.
Những ngày cuối năm âm lịch 2025, người Thái trắng ở xã Quỳnh Nhai (Sơn La) lại tìm về bến nước thiêng để thực hiện Lễ hội Gội đầu - tiếng Thái gọi là “Lung Ta”. Lễ hội diễn ra với ý nghĩa gột rửa những điều cũ, gửi gắm ước vọng bình an, may mắn cho năm mới.
Lễ hội Gầu Tào dân tộc Mông xã Pà Cò năm 2026 chính thức khai mạc ngày 31/1 tại sân vận động xóm Xà Lính, xã Pà Cò (Phú Thọ).
Khi đất trời vừa kịp thay áo mới, vùng cao Pà Cò (Phú Thọ) lại bước vào những ngày rộn ràng nhất - mùa Lễ hội Gầu Tào của người Mông.
OVN - Từ đặc sản truyền thống gắn bó lâu đời với đời sống của đồng bào Khmer vùng Bảy Núi (An Giang), sản phẩm đường thốt nốt ngày nay đã được nâng tầm cả về chất lượng lẫn giá trị. Với việc đạt chứng nhận OCOP 5 sao, giải thưởng ẩm thực quốc tế và từng bước chinh phục các thị trường khó tính, đường thốt nốt An Giang đang khẳng định vị thế trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần bảo tồn giá trị bản địa và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
OVN - Với quyết tâm, nghị lực và tinh thần dám nghĩ dám làm của tuổi trẻ, anh Nguyễn Tân Khánh (thôn 6, xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai) đã bền bỉ theo đuổi con đường khởi nghiệp từ nông sản địa phương, từng bước đưa sản phẩm chuối sấy A Lúa đạt chứng nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh.
OVN – Dù bùng nổ quy mô, yến sào Việt Nam vẫn đang loay hoay giữa hoài nghi từ thị trường do nhận thức xã hội về giá trị thực sản phẩm vẫn thiếu tính thống nhất. Thực trạng này không chỉ bào mòn niềm tin người tiêu dùng mà còn đe dọa trực tiếp đến uy tín thương hiệu, cũng như phát triển bền vững của toàn ngành. Trước bối cảnh đó, minh bạch hóa thông tin, lấy khoa học thực chứng làm thước đo giá trị đã trở thành mục tiêu thu hút sự quan tâm bởi người làm nghề.
Những ngày đầu năm 2026, tỉnh Điện Biên công nhận thêm 23 sản phẩm đạt chuẩn OCOP năm 2025. Qua đó, nâng tổng số sản phẩm OCOP toàn tỉnh lên 155 sản phẩm, góp phần khẳng định giá trị đặc sản địa phương và hướng phát triển kinh tế nông thôn bền vững.
Ngày 2/1/2026, UBND phường Mường Lay (tỉnh Điện Biên) tổ chức sự kiện văn hóa “Vũ điệu đoàn kết bên dòng Đà Giang” với sự tham gia của khoảng 10.000 người, đồng diễn vũ điệu cộng đồng trên lộ trình dài hơn 6,5km, hướng tới xác lập kỷ lục Việt Nam. Sự kiện nằm trong khuôn khổ Lễ hội đua thuyền đuôi én phường Mường Lay lần thứ XI năm 2026, tạo điểm nhấn văn hóa đặc sắc trong những ngày đầu năm.
Sáng 3/1, tại phường Thảo Nguyên, Hội thi Hoa hậu bò sữa Mộc Châu năm 2026 chính thức diễn ra, với chủ đề “Đánh dấu bước chuyển mình của Mộc Châu Creamery và nghề nuôi bò sữa, tôn vinh vẻ đẹp thanh khiết, thuần chủng".
Mỗi độ xuân về, khi những triền nương của người Mông ở Tủa Chùa (Điện Biên) bắt đầu phát quang, chờ cơn mưa đầu mùa để gieo trồng vụ mới, cũng là lúc các lò rèn âm thầm đỏ lửa suốt ngày đêm. Tiếng búa chạm sắt, tiếng than nổ tí tách vang lên giữa không gian núi đá tai mèo, hòa thành nhịp điệu quen thuộc mở đầu một mùa lao động mới. Với đồng bào Mông nơi đây, nghề rèn không chỉ tạo ra nông cụ, mà còn là phần căn cốt của văn hóa, là bản lĩnh của người đàn ông vùng cao.
