Cô gái Cờ Lao dựng HTX từ niềm tin cộng đồng

Trên hành trình ấy, những người có uy tín trong cộng đồng đã trở thành "điểm tựa", "cầu nối" giúp HTX non trẻ tạo dựng niềm tin, hình thành vùng nguyên liệu và đưa nông sản vùng cao, trong đó có sản phẩm mật ong đạt OCOP 3 sao, tìm đường ra thị trường.

Đầu tháng 10, tại diễn đàn về chuyển đổi số HTX ở Hà Nội, chị Lưu Thị Hòa, Giám đốc HTX Nông lâm nghiệp và Dịch vụ thương mại tổng hợp Po Mỷ (xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang), mang theo sản phẩm của HTX đến giới thiệu tại khu trưng bày.

Danh hiệu Người đẹp miền cao nguyên đá mở ra cơ hội để chị đồng hành cùng bà con, đưa sản phẩm đặc trưng vùng cao đến gần người tiêu dùng cả nước. Qua những chuyến đi ấy, chị nhận ra sản phẩm của đồng bào còn manh mún, sản xuất tự phát, chưa theo tiêu chuẩn thống nhất, sản lượng không ổn định nên khó cung ứng thường xuyên cho thị trường.

"Chỉ có thành lập HTX mới có thể hình thành các vùng sản xuất tập trung và bà con có thể trực tiếp, chủ động trong các khâu", chị chia sẻ.

Chị Lưu Thị Hòa, Giám đốc HTX Nông lâm nghiệp và Dịch vụ thương mại tổng hợp Po Mỷ (xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang).

Tuy vậy, bước khởi đầu không dễ. Gia đình ban đầu không ủng hộ, còn các hộ dân cũng chưa dễ đồng thuận khi một người trẻ đứng ra vận động. Bước ngoặt đến khi mẹ chị, bà Củng Thị Mây, người dân tộc Pu Péo và là người có uy tín trong đồng bào, chuyển từ chỗ không ủng hộ sang đồng hành cùng con.

Theo chị Hòa, những người có uy tín như bà Mây không chỉ vận động bà con tham gia mà còn hiểu cộng đồng từ bên trong, biết hộ nào có thế mạnh gì, ai có kinh nghiệm sản xuất, ai phù hợp công việc nào. Họ cũng là nguồn tri thức quý về thủ công, nông nghiệp, đưa ra những gợi ý giúp HTX phát huy nội lực các thành viên.

Nhờ vậy, từ chỗ vận động từng hộ, Po Mỷ dần hình thành mạng lưới liên kết, để những hộ quen sản xuất riêng lẻ cùng tham gia một chuỗi sản xuất chung.

Hiện HTX tập trung vào ba nhóm sản phẩm: mật ong hoa bạc hà, cây ăn quả và rau xanh cung cấp cho nhà hàng, trường học trên địa bàn. Trong đó, mật ong đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Từ những sản phẩm vốn chỉ tiêu thụ trong phạm vi nhỏ, HTX đang tìm cách tiếp cận thị trường rộng hơn, trong đó có môi trường số.

Sản phẩm mật ong của HTX Po Mỷ đạt chứng nhận OCOP 3 sao

Po Mỷ đã đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, nhưng bài toán thị trường chưa được giải quyết hoàn toàn. Phí sàn ngày càng tăng, khoảng cách xa khiến chi phí vận chuyển, thời gian giao hàng và chi phí hoàn hàng trở thành rào cản. Thách thức lớn hơn nằm ở con người, trình độ văn hóa và công nghệ thông tin của một bộ phận thành viên còn hạn chế, nhiều người chưa học hết lớp 5. Với chị Hòa, chuyển đổi số vì thế còn là đào tạo con người, thay đổi phương thức sản xuất và từng bước chuẩn hóa sản phẩm.

Với chị Hòa, mỗi sản phẩm đến được một thị trường mới không chỉ là thêm một đơn hàng, mà còn là cơ hội để người dân vùng cao cùng làm, cùng hưởng lợi và biến lợi thế bản địa thành sinh kế bền vững.

Tháng 6 vừa qua, chị được bình chọn vào Top 100 Doanh nhân trẻ Khởi nghiệp xuất sắc 2026, ghi nhận hành trình khởi nghiệp, điều hành HTX và tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.