Khi cây ăn quả trở thành sức bật ở xã vùng cao Pú Nhung

"Bệ đỡ" cho nông sản vùng cao

Với lợi thế khí hậu mát mẻ, thổ nhưỡng giàu dinh dưỡng, Pú Nhung vốn là vùng đất phù hợp với cây công nghiệp và cây ăn quả lâu năm. Tuy nhiên, suốt nhiều năm, bà con chỉ trồng nhỏ lẻ, chủ yếu phục vụ nhu cầu của gia đình. Sản xuất manh mún, chưa hình thành thị trường.

Khi cấp ủy, chính quyền địa phương bắt tay vào tái cơ cấu nông nghiệp, hướng dẫn liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ nông sản, một cánh cửa mới đã mở ra. Hàng trăm héc-ta ngô, sắn được chuyển đổi sang trồng các loại cây khác có giá trị hơn. Nhịp sống mới của kinh tế nông nghiệp bắt đầu từ chính những hạt giống quen thuộc nhưng được trồng bằng tư duy khác: tư duy hàng hóa, tư duy sản xuất bền vững.

Người dân Pú Nhung chăm sóc vườn cây ăn quả theo hướng sản xuất hàng hóa gắn với liên kết tiêu thụ.

Tại Pú Nhung, các loại cây trồng chủ lực hiện nay gồm mắc ca, cà phê, dứa, xoài… Trong đó, mắc ca đã vượt 1.000ha, cà phê 705ha, dứa 90ha, xoài cùng các cây ăn quả khác đạt 244ha. Chủ tịch UBND xã Pú Nhung, ông Nguyễn Văn Bách cho biết:

"Muốn nông nghiệp bền vững thì phải có đầu ra ổn định. Xã đã phối hợp chặt chẽ với các công ty, doanh nghiệp, trong đó có Công ty Cổ phần Xuất khẩu Đồng Giao (Doveco), để thu mua, chế biến nông sản, tạo chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ khép kín cho bà con."

Những hợp đồng bao tiêu ấy giúp người dân không còn lo cảnh được mùa mất giá. Sản phẩm làm ra có nơi thu mua tận vườn, giảm rủi ro, tạo niềm tin để bà con mạnh dạn mở rộng quy mô, chăm sóc bài bản hơn. Từ đó, dần hình thành các vùng trồng tập trung, đưa kỹ thuật mới, phân bón, công nghệ tưới nhỏ giọt, các phương pháp xử lý sâu bệnh mới vào sản xuất.

Những đồi mắc ca tại xã Pú Nhung đang trở thành cây trồng chủ lực, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho người dân.

Đổi thay từ những nương đồi “ngô, sắn”

Những thay đổi ấy hiện rõ nhất khi bước chân vào bản Rạng Đông. Nơi đây có 98 hộ dân, nhưng gần như toàn bộ diện tích ngô, sắn trước kia đã được chuyển sang trồng cây ăn quả và cây công nghiệp.

Gia đình Trưởng bản Rạng Đông, xã Pú Nhung, ông Bùi Hữu Văn cũng đã chuyển 1ha trồng ngô sang trồng cây xoài, đến năm nay cũng đã cho thu hoạch vụ đầu. Mỗi héc-ta xoài mang lại nguồn thu nhập gấp 2-3 lần so với trồng ngô, lại ít công chăm sóc. Vụ này tính ra cũng thu được hơn 30 triệu đồng/ha.

Ông Văn nhớ lại: "Ngày trước, bà con trồng ít cây ăn quả lắm vì sợ không ai mua. Giờ thì khác rồi. Cứ thu hoạch xong là doanh nghiệp vào tận nơi cân hàng. Chỉ riêng xoài và bưởi, hai năm nay bản đã có thêm 7ha được trồng mới."

Còn ở bản Nậm Mu, chị Lường Thị Nhân cũng phấn khởi không kém. Trên diện tích khoảng 1,5ha với gần 1.000 gốc xoài và bưởi, năm nay gia đình chị thu về hơn 50 triệu đồng. Giá xoài dao động từ 10.000-15.000 đồng/kg, giá bưởi khoảng từ 20.000-30.000 đồng/quả. Khi vụ thu hoạch kết thúc, chị tiếp tục mở rộng 0,5ha trồng mắc ca và cà phê, đây là hai loại cây được dự báo sẽ là "trụ cột" kinh tế của vùng.

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng giúp nhiều hộ dân vùng cao nâng cao thu nhập và phát triển sinh kế bền vững.

Hướng tới sản phẩm OCOP bền vững

Tuy nhiên, lãnh đạo xã Pú Nhung xác định: Bán nguyên liệu thô chỉ là bước đầu. Để phát triển bền vững, xã đang quy hoạch các vùng trồng tập trung để tiến tới xây dựng sản phẩm OCOP đặc thù. Việc liên kết với doanh nghiệp giúp bà con quen với kỷ luật sản xuất hàng hóa, là bước đệm quan trọng để khi Pú Nhung ra mắt sản phẩm OCOP mang thương hiệu riêng, người dân đã có sẵn nền tảng canh tác chuẩn sạch.

Theo ông Bách, sau khi xã sáp nhập và ổn định bộ máy, Nghị quyết Đảng bộ xã lần thứ nhất đặt mục tiêu rõ ràng: đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp, chuyển diện tích kém hiệu quả sang cây lâu năm. Xã đặt mục tiêu đến cuối nhiệm kỳ đạt trên 2.000ha cà phê, 1.700ha mắc ca. Đồng thời xây dựng thương hiệu nông sản, hướng đến quy trình sản xuất sạch, tuần hoàn, nền tảng cho mục tiêu nông thôn mới xanh, an toàn.

Liên kết sản xuất - tiêu thụ đang tạo nền tảng để Pú Nhung xây dựng các sản phẩm OCOP mang thương hiệu địa phương

Pú Nhung hôm nay không chỉ thay đổi ở màu xanh nương đồi mà cả trong tư duy sản xuất. Người dân đã quen với khái niệm "chuỗi giá trị", biết áp dụng kỹ thuật, biết chọn giống, chăm đất và giữ môi trường sinh thái để mùa vụ bền hơn. Sự cần mẫn của người dân cùng với chính sách hỗ trợ của địa phương đang khiến Pú Nhung chuyển mình mạnh mẽ, mở ra hướng phát triển kinh tế - xã hội ổn định và bền vững ở vùng cao Tuần Giáo.