Nâng sức sống thị trường cho sản phẩm OCOP

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến tháng 9/2026, cả nước có 21.028 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó 166 sản phẩm đạt 5 sao. Chương trình có hơn 10.600 chủ thể tham gia, gồm HTX, doanh nghiệp nhỏ, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất và hộ kinh doanh. Những con số này cho thấy OCOP đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm và trở thành chương trình quan trọng thúc đẩy kinh tế khu vực nông thôn.

Dù vậy, theo ông Phương Đình Anh, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia, bài toán hiện nay không còn nằm ở việc có thêm bao nhiêu sản phẩm đạt sao, mà là làm sao để các sản phẩm đã được công nhận gia tăng giá trị và giữ được sức sống trên thị trường. Đây là bước chuyển cần thiết để OCOP không dừng lại ở việc chuẩn hóa và công nhận sản phẩm.

Một hướng đi đang được đặt ra là gắn OCOP với du lịch nông thôn. Theo ông Phương Đình Anh, hai lĩnh vực này có mối quan hệ rất hữu cơ, OCOP phát triển sẽ tạo không gian cho du lịch nông thôn, còn du lịch phát triển lại mở ra cơ hội quảng bá, bán sản phẩm OCOP, thậm chí là "xuất khẩu tại chỗ".

Khách du lịch trải nghiệm làm muối khi ghé thăm làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh).

Du khách không chỉ tham quan mà còn trực tiếp trải nghiệm quy trình sản xuất, cùng người dân làm và thưởng thức sản phẩm. Giá trị tạo ra vì thế không chỉ nằm ở món hàng mà còn ở câu chuyện về vùng đất, văn hóa, nghề truyền thống và con người địa phương.

Bên cạnh du lịch, chuyển đổi số đang mở rộng không gian thị trường cho các chủ thể OCOP. Thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream giúp sản phẩm nông thôn vượt qua giới hạn địa lý, tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng ở nhiều thị trường hơn. Hồi tháng 7/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ký chương trình phối hợp với TikTok Việt Nam để quảng bá, thúc đẩy thương mại sản phẩm OCOP, du lịch nông thôn và làng nghề trên TikTok Shop.

Tuy nhiên, chuyển đổi số không thể chỉ dừng ở việc đưa thông tin, hình ảnh lên mạng. Giá trị chỉ thực sự được tạo ra khi các kênh này giúp sản phẩm tiếp cận đúng khách hàng, tạo đơn hàng, giữ chân khách và mở rộng thị trường.

Sản phẩm OCOP được giới thiệu, bán tại cửa hàng, góp phần nâng sức sống thị trường cho đặc sản nông thôn.

Để OCOP phát triển bền vững, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng hộ sản xuất. Địa phương cần đóng vai trò kiến tạo, hỗ trợ chủ thể về cơ chế, hạ tầng, xúc tiến thương mại, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường. HTX cần trở thành đầu mối tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng và liên kết nông dân. DN có thể tham gia sâu hơn vào chế biến, phân phối, logistics, du lịch và mở rộng thị trường, còn các đơn vị lữ hành, truyền thông và nền tảng số góp phần đưa sản phẩm OCOP đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Hội thi "Điểm đến du lịch nông thôn Việt Nam tốt nhất" nhằm thúc đẩy các điểm đến và hoạt động du lịch tại khu vực nông thôn. Đây là một dấu hiệu cho thấy xu hướng tích hợp giữa sản phẩm OCOP, làng nghề và du lịch đang ngày càng rõ nét.