Nữ CEO người Ca Dong đưa OCOP ra thế giới

Năm 2009, chị Hồ Thị Mười, người Ca Dong, bắt đầu thu gom, buôn bán dược liệu quy mô nhỏ tại Nam Trà My. Không chỉ mua theo những gì người dân mang đến, chị trực tiếp đến từng bản hướng dẫn bà con trồng, thu hái, phơi khô và bảo quản nguyên liệu. Cách làm này tạo nền tảng liên kết giữa người sản xuất và người thu mua, với ưu tiên về chất lượng, nguồn cung ổn định và minh bạch nguồn gốc.

Năm 2016, với vốn ban đầu khoảng 200 triệu đồng, chị thành lập Cơ sở sản xuất dược liệu Mười Cường và đầu tư hàng trăm triệu đồng mua máy móc để chế biến sâu. Từ buôn bán nguyên liệu thô, cơ sở chuyển sang sản xuất sản phẩm có giá trị gia tăng. Hai sản phẩm trà giảo cổ lam và chè dây túi lọc được công nhận OCOP 3 sao. Danh mục hàng hóa sau đó mở rộng với chuối hột khô, rượu lúa rẫy và các sản phẩm từ sâm, được thiết kế gọn, tiện dùng và phù hợp làm quà tặng.

Với một cơ sở ở vùng cao, OCOP không chỉ là chứng nhận chất lượng mà còn là cơ hội chuẩn hóa quy trình, hoàn thiện bao bì, nâng khả năng nhận diện và tiếp cận các kênh phân phối rộng hơn. Năm 2017, chị Mười đại diện Việt Nam tham dự Hội chợ quảng bá sản phẩm ASEAN tại Singapore, giới thiệu dược liệu và các sản phẩm thảo mộc do mình sản xuất.

Chị Hồ Thị Mười, Giám đốc Hợp tác xã Cộng đồng Dược liệu Sâm Ngọc Linh

Sau khi có nền tảng sản xuất, chị thành lập Hợp tác xã Cộng đồng dược liệu Sâm Ngọc Linh, ưu tiên kết nạp hộ khó khăn, trong đó có gần 20 hộ dân tộc thiểu số thuộc diện nghèo. Hợp tác xã hiện liên kết 20 hộ trồng giảo cổ lam, 15 nhóm hộ trồng chè dây và 8 tổ hợp tác trồng dược liệu dưới tán rừng. Chuỗi giá trị được khép kín từ thu mua, sơ chế, bảo quản, chế biến đến phân phối, với 11 điểm bán lẻ trên cả nước. Tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động người Ca Dong, thu nhập bình quân khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng.

Chị Hồ Thị Mười, Giám đốc Hợp tác xã Cộng đồng Dược liệu Sâm Ngọc Linh, cho biết: "Tôi thành lập Hợp tác xã vì muốn mang đặc sản của đồng bào đi xa hơn nữa, giới thiệu cho người dân cả nước biết về giá trị của dược liệu Nam Trà My". (Nguồn: VnBusiness)

Theo định hướng, mô hình sẽ ưu tiên nâng chất lượng thay vì chỉ tăng số lượng: chuẩn hóa vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, hoàn thiện hồ sơ sản phẩm, nâng cấp bao bì và mở rộng kênh bán hàng. Câu chuyện của chị Mười cho thấy đồng bào dân tộc thiểu số có thể trở thành chủ thể tổ chức sản xuất, làm chủ sinh kế bằng chính nội lực của mình.