Phát huy giá trị OCOP qua du lịch và văn hóa bản địa

Hội thảo do Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu chủ trì, với sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp du lịch, cơ quan quản lý và các chủ thể OCOP.

Đề án là một nội dung trong các Chương trình mục tiêu quốc gia, hướng tới khai thác thêm nguồn lực cho phát triển sản phẩm OCOP thông qua hoạt động du lịch, đồng thời tạo động lực cho làng nghề và kinh tế khu vực nông thôn.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu chủ trì Hội thảo xây dựng Đề án gắn du lịch với sản phẩm OCOP. Ảnh: TITC.

Tăng liên kết giữa du lịch, OCOP và văn hóa

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Cục trưởng Hà Văn Siêu cho rằng phát triển du lịch nông thôn gắn với sản phẩm OCOP và các giá trị văn hóa có thể tạo ra tác động đồng thời trên nhiều phương diện. Trong đó, sản phẩm OCOP được nâng cao giá trị, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế; các giá trị văn hóa và tri thức bản địa được phục hồi, bảo tồn và phát huy.

Theo ông Hà Văn Siêu, để Đề án có thể triển khai hiệu quả cần huy động sự tham gia của nhiều chủ thể. Doanh nghiệp đảm nhiệm vai trò đầu tư, tổ chức sản xuất và đưa sản phẩm ra thị trường; chuyên gia tham gia hoàn thiện phương thức phát triển; nghệ nhân và cộng đồng trực tiếp gìn giữ, sáng tạo và truyền tải những giá trị văn hóa gắn với sản phẩm.

Cùng với đó, cơ quan quản lý và chính quyền địa phương có vai trò xây dựng môi trường, chính sách và điều kiện thuận lợi. Các tổ chức tài trợ, đối tác phát triển có thể đồng hành thông qua những dự án cụ thể. Đề án được định hướng trở thành công cụ hỗ trợ triển khai chính sách, chương trình và dự án phát triển du lịch tại địa phương.

Các đại biểu trao đổi về hướng kết nối sản phẩm OCOP với du lịch và bảo tồn giá trị văn hóa bản địa. Ảnh: TITC.

Làm rõ các nhóm sản phẩm và hướng liên kết

Tại Hội thảo, đại diện Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam trình bày những nội dung chính của Đề án, tập trung vào xu hướng phát triển, chủ trương và chính sách liên quan; mối liên kết giữa du lịch, OCOP và văn hóa; tổng quan 6 nhóm sản phẩm OCOP cùng thị hiếu của các thị trường khách trọng điểm.

Đề án cũng đưa ra các giải pháp theo từng nhóm sản phẩm OCOP và nhóm giải pháp tổng thể nhằm thúc đẩy liên kết Du lịch - OCOP - Văn hóa theo hướng bền vững. Các nội dung về trụ cột, lộ trình thực hiện và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương cũng được đặt ra.

Đại diện Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia trao đổi về Chương trình OCOP và vai trò của các chủ thể trong định hướng sản xuất, tiêu dùng sản phẩm gắn với du lịch. Đại diện cơ quan quản lý du lịch tại các địa phương cũng chia sẻ thực trạng và định hướng phát triển theo hướng kết hợp OCOP với bảo tồn, phát huy văn hóa và tri thức bản địa.

Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình Mục tiêu quốc gia Phương Đình Anh phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: TITC.

Từ thực tế triển khai, các chủ thể OCOP, làng nghề và hợp tác xã giới thiệu kinh nghiệm tại một số mô hình như làng gốm Bát Tràng (Hà Nội), Hợp tác xã Lụa đũi Nam Cao (Hưng Yên) và sản phẩm OCOP du lịch Ecohost (Ninh Bình).

Đưa câu chuyện sản phẩm vào trải nghiệm du lịch

Một nội dung nhận được nhiều ý kiến tại Hội thảo là yêu cầu tăng giá trị trải nghiệm của sản phẩm OCOP. Theo các đại biểu, sản phẩm cần gắn với câu chuyện, tạo cảm xúc và giúp du khách hiểu hơn về vùng đất, con người và văn hóa nơi sản phẩm được hình thành.

Địa phương và các chủ thể OCOP được đề xuất xây dựng, hệ thống hóa những câu chuyện bản địa, đồng thời phối hợp với các nhà văn hóa để phát triển sản phẩm vừa có giá trị vật chất, vừa truyền tải được những giá trị văn hóa đặc trưng.

PGS.TS. Phạm Hồng Long, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG Hà Nội, cho rằng du lịch OCOP cần được đặt trong một chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh, bao gồm ẩm thực, lưu trú, vận chuyển, vui chơi, giải trí và mua sắm.

Theo hướng này, du khách không chỉ tham quan các điểm OCOP mà còn có thể trực tiếp tham gia vào quá trình tạo ra sản phẩm, thưởng thức, tìm hiểu, kết nối và mua sản phẩm. Bên cạnh đó, việc số hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm cũng được nhấn mạnh để đáp ứng nhu cầu của du khách.

PGS.TS. Bùi Thanh Thủy, Đại học Văn hóa Hà Nội, đề cập đến sự cần thiết của liên kết giữa cộng đồng, nghệ nhân, doanh nghiệp, nhà hàng và các tổ chức công nghiệp văn hóa. Theo bà, sản phẩm OCOP cần giữ tính nguyên bản, tôn trọng tự nhiên, lấy cộng đồng và nghệ nhân làm trung tâm, đồng thời đặt bảo tồn văn hóa làm nền tảng và sáng tạo làm động lực.

PGS.TS. Bùi Thanh Thủy trao đổi về phát triển sản phẩm OCOP gắn với du lịch. Ảnh: TITC.

Từ kinh nghiệm của Đà Nẵng, Phó Giám đốc Sở VHTTDL Đà Nẵng Văn Bá Sơn cho rằng những câu chuyện bản địa có thể trở thành nguồn lực phục vụ phát triển du lịch. Để làm được điều đó, người kể chuyện cần chuyển tải được các giá trị văn hóa, tri thức dân gian thành sản phẩm hấp dẫn, đồng thời kết nối sản phẩm với thị trường và hệ thống dịch vụ du lịch.

Phó Giám đốc Sở VHTTDL Đà Nẵng Văn Bá Sơn phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: TITC

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm sau Hội thảo. Ảnh: TITC.

Kết luận Hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu cho biết các ý kiến đóng góp sẽ được tiếp thu để tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và điều chỉnh Đề án trước khi trình lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét, ban hành.