Quất VietGAP vào sân chơi OCOP

Quất ở thôn Sơn Hải sinh trưởng tốt, chất lượng cao. Người trồng chủ yếu bán quả tươi nên giá trị gia tăng thấp. Giá bán phụ thuộc mùa vụ, cung cầu và thương lái. Vào vụ rộ, quả dễ tồn ứ hoặc rớt giá.

Chị Đặng Thị Kim Oanh chọn chuẩn OCOP làm hướng đi mới. Chị chuyển từ bán quả tươi sang làm sản phẩm OCOP từ vùng nguyên liệu VietGAP. Vùng nguyên liệu rộng 3,6 ha với khoảng 9.000 cây. Trong đó 4.000 cây cho thu hoạch, đạt 30 tấn mỗi năm. Dự án dành 3 đến 5 tấn quả chất lượng cao cho chế biến. Phần còn lại bán tươi.

Chị Đặng Thị Kim Oanh ( bên phải) thu hoạch quất VIETGAP tại Thôn Sơn Hải

Sản phẩm từ dự á gồm năm loại: nước cốt quất đường phèn, siro quất gừng mật ong, ô mai quất gừng mật ong, quất ngâm mật ong và đặc biệt là nước chấm sốt quất khai thác quả theo hướng gia vị đặc sản.

Ba trong bốn sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Chứng nhận khẳng định chất lượng và tạo bệ phóng cho thương hiệu vươn ra các thị trường “khó tính”. Nguồn giống quất không hạt tạo khác biệt về trải nghiệm người dùng. Giống này cũng tối ưu hóa trong việc chế biến.

Sản phẩm OCOP mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Bán 25 đến 27 tấn quất tươi, giá bình quân 18.000 đồng một kg, doanh thu đạt 450 đến 486 triệu đồng mỗi năm. Dành hơn 4 tấn quất cho chế biến, doanh thu vượt 650 triệu đồng mỗi năm. Sau khi trừ chi phí nguyên liệu, bao bì, nhân công và marketing, lợi nhuận trước thuế dự kiến hơn 180 triệu đồng. Nỗi lo được mùa mất giá được giải quyết.

Để tiếp cận thị trường rộng lớn, dự án không thụ động chờ đợi thương lái mà chủ động ứng dụng công nghệ số. Các sản phẩm được dán tem QR truy xuất nguồn gốc rõ ràng và phân phối đa kênh từ cửa hàng đặc sản, đại lý đến Zalo mini app, website, mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử.

Các sản phẩm của dự án được trưng bày tại gian hàng

Quy trình sản xuất hướng tới kinh tế tuần hoàn. Phụ phẩm sau chế biến được ủ thành phân hữu cơ. Phân bón ngược lại cho vùng nguyên liệu.

Giai đoạn 2026 - 2027, chị Đặng Thị Kim Oanh nâng chất lượng sản phẩm OCOP. Dự án đầu tư máy chiết rót, máy dán tem và máy sấy. Thiết bị mới nâng độ đồng đều và năng suất. Sản lượng nguyên liệu dự kiến đạt 50 tấn mỗi năm vào năm 2027. Lượng quất chế biến tăng theo. Từ năm 2030, mô hình liên kết các hộ dân quanh vùng và mở rộng nhà xưởng. Sản phẩm OCOP quất Lào Cai hướng tới các chuỗi phân phối lớn trên toàn quốc.

Lào Cai hiện có 605 sản phẩm đạt OCOP từ 3 đến 5 sao. Sản phẩm quất góp thêm một đại diện cho danh mục này. Hệ sinh thái sản phẩm phong phú mang đến tư duy mới cho nông nghiệp hiện đại. Dự án là lời giải thiết thực cho bài toán nâng tầm nông sản địa phương.