Người xứ Đoài có nhiều món ngon dân dã, được chế biến bởi các nguyên liệu từ đồng quê. Bánh tẻ là thứ bánh mà những con người hồn hậu nơi đây thường dùng vào mỗi dịp cúng lễ, đãi khách hay thậm chí chỉ ăn chơi. Sơn Tây vốn có nhiều làng làm bánh này nhưng chỉ có làng Phú Nhi với nghề làm bánh tẻ được công nhận danh hiệu làng nghề truyền thống và đã đăng kí thương hiệu. Không khó để thưởng thức bánh tẻ Phú Nhi khi dừng chân tham quan các di tích ở Đường Lâm nhưng để tìm hiểu các công đoạn làm bánh thì du khách hãy bộ hành chừng 1km đến làng Phú Nhi để ghé thăm các cơ sở sản xuất bánh tẻ.

Những nguyên liệu làm nên món Bánh tẻ Phú Nhi

Nghề làm bánh tẻ của làng Phú Nhi đã có hơn trăm năm tuổi. Đến nay có khoảng 40 hộ gia đình vẫn còn theo nghề truyền thống. Đặc biệt có những cơ sở sản xuất ngày đêm với 3 thế hệ cùng quây quần đảm nhiệm từng công đoạn làm bánh. Cụ ông Nguyễn Văn Được, 89 tuổi ở cơ sở sản xuất bánh Hùng Vân vừa khéo léo gói bánh, buộc dây lạt vừa giải đáp những câu hỏi của du khách. Cụ Được cho biết dịp cao điểm của làng Phú Nhi là trước và sau Tết Nguyên đán khi mùa lễ hội diễn ra. Có ngày nhà ông làm đến 2.000 cái bánh và thường người mua phải đặt trước.

Cái tên bánh tẻ chính là cách gọi nôm na chỉ nguyên liệu làm bánh từ bột gạo tẻ. Bóc hai lớp lá dong bên trong và lá chuối khô bên ngoài, thực khách dễ dàng nhìn thấy chiếc bánh trắng có nhân làm từ thịt và mộc nhĩ. Thứ bánh giản dị với nguyên liệu đơn giản là thế những cũng có những bí quyết riêng. Người Phú Nhi chia sẻ để làm bánh ngon cần lựa chọn nguyên liệu kỹ càng. Quan trọng nhất là kén gạo tẻ làm bột bánh. Sơn Tây là vùng thuần nông nên đây cũng là quê hương của nhiều giống lúa dẻo thơm. Những hạt gạo tinh túy của đồng quê được ngâm, xay theo kiểu cách truyền thống rồi nấu lên, sau đó mới được dùng để gói cùng nhân bánh. Nhân bánh cũng được chọn làm từ những miếng thịt lợn tươi ngon được thái nhỏ, sau đó xào cùng mộc nhĩ thái chỉ và hành khô, gia giảm thêm hạt tiêu, nước mắm… thơm phức. Gói bánh cũng cần sự khéo léo để nhân bánh nằm gọn ở giữa, áo bánh dàn đều xung quanh và hình dạng thuôn dài. Từng lượt bánh gói xong được xếp ngay ngắn và đều tăm tắp “trăm cái như một”. Cuối cùng, bánh sẽ được hấp cách thủy khoảng 30 phút để ra thành phẩm. Thú vị nhất có lẽ là được thưởng thức những chiếc bánh mới ra lò nóng hổi. Một cảm giác tin tưởng hiện hữu làm cho thực khách càng thấy ngon hơn bởi tận mắt chứng kiến quy trình làm bánh rất sạch sẽ. Lá dong xanh mướt được rửa, lau khô cẩn thận. Bột bánh và nhân bánh được sơ chế đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Thực khách nao nức muốn ăn ngay chiếc bánh thơm hương nóng ấm trên tay. Từng miếng bánh nhỏ trắng ngần mướt mát mà đậm vị hồn quê sẽ là dư vị khó quên trong lần về thăm xứ Đoài.

Bánh tẻ Phú Nhi được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao

Sản lượng tiêu thụ ở cơ sở tăng lên đáng kể, điều này góp phần thúc đẩy kinh tế của làng nghề bánh tẻ Phú Nhi, nâng cao đời sống cho nhân dân địa phương.

Ninh Ngọc