Đổi mới để vươn xa: Câu chuyện từ một HTX tiêu biểu ở Mộc Châu

Không khí lao động nơi đây rộn ràng, tươi mới như chính sức sống đang lan tỏa trên miền đất cao nguyên. Ngoài vườn, các xã viên tỉ mỉ chăm từng luống rau hữu cơ, từng chùm nho, quả mận. Trong xưởng, dây chuyền chế biến hiện đại vận hành đều đặn, đưa những mẻ hoa quả sấy thơm ngọt ra thị trường. Tất cả hòa quyện, tạo nên diện mạo mới cho một HTX biết đổi mới để đi xa hơn, không chỉ trong sản xuất, mà còn trong tư duy làm nông nghiệp sạch, bền vững.

Làm nông nghiệp bằng công nghệ và khát vọng

HTX 19/5 được thành lập từ năm 2000, khi sản xuất nông nghiệp ở Mộc Châu vẫn còn manh mún, phụ thuộc vào thương lái. Những năm đầu, HTX gặp không ít khó khăn: vốn ít, kỹ thuật hạn chế, đầu ra bấp bênh. Nhưng thay vì nản chí, Ban giám đốc và xã viên đã chọn cách đổi mới tư duy, đó là làm nông nghiệp theo hướng chuyên nghiệp.

HTX Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 trồng cây mận đỉnh vàng tại vườn thực nghiệm.

Từng bước, họ chuyển từ phương thức trồng trọt truyền thống sang quy trình sản xuất VietGAP, hữu cơ, MetroGAP. Đó là giai đoạn gian nan nhưng cũng là bước ngoặt giúp HTX đứng vững và phát triển. Hiện nay, HTX duy trì 8ha rau an toàn, doanh thu đạt 700 - 800 triệu đồng/ha/năm; 20ha mận hậu VietGAP với doanh thu 300 - 400 triệu đồng/ha/năm. Ngoài ra, HTX còn đầu tư 7ha vườn thực nghiệm, nơi thử nghiệm và lai tạo các giống cây ăn quả ôn đới như: đào chín sớm, lê ôn đới, mận đỉnh vàng, nho sữa, nhót ngọt...

“Chúng tôi chọn cách làm bài bản, từng bước khẳng định chất lượng. Mỗi giống cây đều được nghiên cứu kỹ, chọn lọc từ cây bản địa để tạo ra hương vị riêng của Mộc Châu,” ông Mai Đức Thịnh, Giám đốc HTX chia sẻ.

Từ vườn thực nghiệm, HTX hướng dẫn nông dân kỹ thuật canh tác mới, chuyển giao giống chất lượng cao. Nhiều hộ liên kết nay đã có thu nhập gấp khoảng 3 - 4 lần so với trước, đời sống ổn định hơn, có điều kiện tái đầu tư sản xuất.

“Chìa khóa vàng” của giá trị gia tăng

Nhận thấy rằng chỉ bán nông sản tươi là chưa đủ, HTX 19/5 mạnh dạn đầu tư nhà xưởng, hệ thống máy sấy và dây chuyền đóng gói hiện đại, với công suất 300 - 500 tấn quả/năm. Nhờ đó, hàng loạt sản phẩm chế biến được ra đời như: mận sấy dẻo, mơ sấy, rượu mận, rượu mơ… mang thương hiệu HTX 19/5, được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh tin dùng.

Đặc biệt, 6 sản phẩm của HTX đã được chứng nhận OCOP. Trong đó có 3 sản phẩm 4 sao và 3 sản phẩm 3 sao. Năm 2024, HTX tiếp tục ghi dấu ấn khi đạt chứng nhận FDA của Hoa Kỳ, mở ra cơ hội lớn cho nông sản Sơn La vươn ra thị trường quốc tế.

“Đạt chứng nhận FDA là bước ngoặt. Chúng tôi đang hoàn thiện quy trình, xây dựng thương hiệu để đưa sản phẩm đến các thị trường khó tính hơn,” ông Thịnh cho biết.

HTX Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 sử dụng máy móc, thiết bị trong sơ chế làm sản phẩm quả sấy.

Cùng với đó, HTX tận dụng lợi thế nằm trong khu du lịch Quốc gia Mộc Châu, phát triển mô hình du lịch nông nghiệp - trải nghiệm, cho du khách trực tiếp thu hoạch, thưởng thức hoa quả tươi và sản phẩm ngay tại vườn. “Đó là cách quảng bá thương hiệu bền vững và chân thực nhất,” ông Thịnh nói thêm.

Không chỉ là nơi sản xuất, HTX 19/5 còn là “trường học thực tế” cho nhiều nông dân địa phương. HTX đang tạo việc làm ổn định cho 50 lao động thường xuyên và gần 200 lao động thời vụ. Đồng thời liên kết với gần 190 hộ nông dân để bao tiêu sản phẩm.

Ông Trương Hoa Bắc, Chủ tịch UBND phường Vân Sơn (tỉnh Sơn La) nhận xét: “HTX 19/5 là lá cờ đầu trong phát triển kinh tế của phường. Không chỉ làm kinh tế giỏi mà còn thay đổi tư duy sản xuất của nông dân, từ nhỏ lẻ sang liên kết theo chuỗi giá trị. Mô hình này đã góp phần quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, nâng cao thu nhập và an sinh xã hội ở địa phương.”

Trải qua gần 25 năm, HTX Dịch vụ Phát triển Nông nghiệp 19/5 đã trở thành thương hiệu tiêu biểu của Sơn La, nhận nhiều phần thưởng cao quý như: Giải thưởng “Mai An Tiêm” năm 2024, nhiều năm liền được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp vùng, cấp tỉnh.

Với HTX 19/5, làm nông giờ đây không chỉ là gieo trồng, mà là gieo hy vọng. Từ mảnh đất quê hương, họ đã tạo nên sản phẩm mang thương hiệu Mộc Châu, giản dị mà vững vàng, nhỏ bé nhưng đầy khát vọng. Chính niềm tin và sự kiên trì ấy đang giúp những người nông dân vùng cao đi xa hơn trên con đường làm giàu chính đáng.