Chặng đường khôi phục làng nghề miến dong Việt Cường

Vốn là món ăn truyền thống vùng Bắc Bộ, từ những năm 1950, ghề miến dong đã gắn bó với người dân xóm Việt Cường và miến dong Việt Cường dần trở thành đặc sản của Thái Nguyên, chỉ xếp sau chè Tân Cương.

Thương hiệu nổi tiếng miến dong Việt Cường

Nổi tiếng khắp vùng là vậy, nhưng người dân nơi đây lại không chú trọng đầu tư vào hình ảnh sản phẩm, miến dong sản xuất ra chỉ được buộc lại thành bó rồi bán cho mọi người. Điều này khiến sản phẩm khó tiếp cận nhiều khách hàng ở xa, dần dần thương hiệu miến dong Việt Cường cũng không còn đậm đà trong lòng người tiêu dùng.

Với quyết tâm khôi phục làng nghề truyền thống, năm 2007, anh Nguyễn Văn Ba (sinh năm 1983) mạnh dạn thành lập Hợp tác xã miến Việt Cường cùng với 7 thành viên khác nhằm thay đổi “số phận” đặc sản quê hương. Là một người nông dân sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Thái Nguyên, gia đình có 2 đời làm nghề miến, anh Ba thấu hiểu những cơ cực của công việc làm miến. Do đó, anh tập trung đầu tư vào xây dựng nhà máy sản xuất, thay các công đoạn làm miến thủ công bằng máy móc, đặc biệt là tiến hành thiết kế bao bì nhằm nhận dạng thương hiệu cho sản phẩm.

Những sợi miến nhỏ có màu sắc tự nhiên làm nên thương hiệu miến dong Việt Cường

Anh Nguyễn Văn Ba chia sẻ, ban đầu khi chọn nguyên liệu dong riềng nguyên chất để nghiên cứu làm miến sạch từ khâu sản xuất đến khâu đóng gói, ai cũng lạ lẫm. Song, tự tin với sự lựa chọn của mình, anh vẫn dùng loại dong riềng tía, ngọt mát thu mua trên Bắc Kạn. Quy trình sản xuất thay đổi nghiêm ngặt, miến dong Việt Cường đạt chất lượng và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Tiếp đó, anh Ba cùng các thành viên HTX miến dong Việt Cường đã nghiên cứu thành công 2 dây chuyền sấy khô cho ra những sợi miến đều đặn, màu sắc bắt mắt. Năm 2014, anh Ba tìm hiểu và chế tạo máy sản xuất miến tự động. Đến năm 2015, HTX tiếp tục phát triển dây chuyền hong phơi tự động đảm bảo chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, trong năm 2017, HTX miến dong Việt Cường đã hoàn thiện hệ thống phơi miến bán tự động chạy bằng ròng rọc, giảm sức lao động, kịp thích ứng với thời tiết thất thường vùng đồi cao và tăng năng suất lên khoảng 1 tấn miến/ngày.

Giàn phơi miến tại cơ sở miến dong Việt Cường

Bên cạnh đó, việc ép miến bằng tay thay bằng hệ thống máy ép thủy lực với công suất lên tới 2 tấn sản phẩm/ngày. Công đoạn khuấy bột và miến cắt tối ưu bằng máy móc thay cho cách làm thủ công,... Bao bì sản phẩm cũng được chú trọng nghiên cứu, nhằm bảo đảm chất lượng, góp phần quảng bá, khẳng định thương hiệu miến dong Việt Cường khi đến tay người tiêu dùng.

Hiện tại, HTX miến dong Việt Cường có 30 thành viên với hệ thống nhà xưởng và giàn phơi lên tới 26 tỷ đồng, quy mô 02ha. Cơ sở tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương, mức thu nhập trung bình 6 triệu đồng/người/tháng. Qua đó, nâng cao đời sống người dân, phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên.

Bao bì các sản phẩm miến dong Việt Cường được đóng gói bắt mắt

Miến tỏi là sản phẩm mới của cơ sở miến dong Việt Cường được nhiều người ưa chuộng

Hành trình OCOP của miến dong Việt Cường

Quá trình đầu tư lâu dài và sự cố gắng, đồng lòng của người nông dân Nguyễn Văn Ba cùng các thành viên HTX miến dong Việt Cường đã góp phần rất lớn trong việc khôi phục làng nghề miến Việt Cường truyền thống. Đến nay, những sản phẩm gồm: miến dong, miến khoai lang, miến sắn dây và miến tỏi đen được nhiều khách hàng ưa chuộng. Các sản phẩm có mặt ở hầu khắp các siêu thị lớn nhỏ (Big C, VinMart, CoopMart,…) và xuất khẩu sang nhiều quốc gia như: Châu Âu, Thái Lan, Lào,...

Đặc biệt, năm 2020, cả 4 sản phẩm miến của HTX miến dong Việt Cường đều vinh dự nhận chứng nhận OCOP từ 3 – 5 sao. Trong đó, miến dong đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp Quốc gia; miến sắn dây và miến tỏi đen đạt chuẩn OCOP 4 sao; miến khoai lang nhận chứng nhận OCOP 3 sao. Không chỉ vậy, năm 2021, với những đóng góp trong sự phát triển kinh tế của địa phương, anh Ba vinh hạnh được Hội đồng chung khảo Trung ương bình chọn là 1 trong 63 “Nông dân Việt Nam xuất sắc 2021”, trở thành niềm tự hào của người nông dân ở Thái Nguyên.

Chứng nhận OCOP 5 của sản phẩm miến dong Việt Cường

Có thể thấy, việc các sản phẩm miến dong Việt Cường lần lượt đạt chứng nhận OCOP đã công nhận chất lượng, khẳng định thương hiệu và nâng tầm món ăn đặc sản Thái Nguyên, tạo điều kiện để sản phẩm phổ biến rộng rãi hơn trên nhiều thị trường khác. Qua đó, còn giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, chất lượng đời sống cho người nông dân miền núi, góp phần thực hiện thắng lợi chung trong Chương trình xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững kinh tế địa phương.

Bài và ảnh: Bảo Anh