Gìn giữ hương vị truyền thống lan tỏa đặc sản Xứ Lạng

Từ món ăn ngày Tết đến sản phẩm OCOP

Tháng 9/2024, sản phẩm khau nhục Mai Sao được chứng nhận OCOP 3 sao, nhanh chóng được thị trường đón nhận nhờ hương vị thơm ngon, tiện lợi và giữ trọn bản sắc ẩm thực Xứ Lạng.

Trước đây, ở thôn Mạn Đường, mỗi dịp Tết đến xuân về, bà con mới làm khau nhục, lạp sườn để thưởng thức hoặc biếu người thân. Với mong muốn lưu giữ hương vị truyền thống và đưa món ngon quê hương đến gần hơn với người tiêu dùng, tháng 8/2023, HTX Mai Sao Lạng Sơn được thành lập với 8 thành viên, chuyên sản xuất và chế biến đặc sản địa phương.

Nhớ lại những ngày đầu khởi nghiệp, chị Nguyễn Thị Vân Nga – Giám đốc HTX Mai Sao Lạng Sơn chia sẻ: “Khi bắt tay vào làm để đưa các sản phẩm trở thành hàng hóa, chúng tôi xác định sẽ có rất nhiều khó khăn, từ khâu chế biến đến tiêu thụ. Nhưng tôi nghĩ, nếu mình không bắt đầu, thì bao giờ đặc sản quê mình mới được nhiều người biết đến.”

Ban đầu, do chưa có kinh nghiệm, nhiều mẻ khau nhục của HTX bị hỏng. Không nản lòng, chị Nga cùng các thành viên đã kiên trì thử nghiệm, đúc rút kinh nghiệm từng ngày. Đầu năm 2024, HTX đầu tư hệ thống máy thái thịt, nồi hấp, máy viền mí, cải tiến bao bì, dán mã QR truy xuất nguồn gốc, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Tiếp nối thành công từ khau nhục, HTX Mai Sao Lạng Sơn tiếp tục đầu tư chế biến măng ớt và lạp sườn – hai món ăn quen thuộc với người dân vùng cao.

Để sản phẩm vừa giữ được vị truyền thống vừa đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, HTX đặc biệt chú trọng nguồn nguyên liệu và quy trình chế biến. Với lạp sườn, thịt lợn được chọn từ các hộ chăn nuôi an toàn trong xã và vùng lân cận. Thịt được tẩm ướp theo công thức gia truyền với rượu trắng, hạt tiêu, gừng núi, tạo màu đỏ sậm tự nhiên và mùi thơm đặc trưng.

Còn măng ớt lại nổi bật bởi vị cay dịu, giòn tan từ măng tre gai địa phương. Tất cả quy trình từ sơ chế đến đóng lọ đều được thực hiện trong khu vực đạt chuẩn vệ sinh, sản phẩm hoàn thiện được dán tem, nhãn mác đầy đủ trước khi ra thị trường.

Tháng 10/2025, hai sản phẩm măng ớt và lạp sườn Mai Sao tiếp tục được công nhận OCOP 3 sao, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình xây dựng thương hiệu của HTX.

Từ đầu năm 2025 đến nay, HTX đã sản xuất và tiêu thụ trên 20.000 hộp khau nhục, 4–5 tấn lạp sườn và 10.000 lọ măng ớt, tổng giá trị đạt 1–2 tỷ đồng, tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động địa phương với mức thu nhập ổn định.

Lan tỏa hương vị Xứ Lạng

Lạp sườn là một trong những món ăn thơm ngon và nổi bật của HTX Mai Sao. Ảnh minh họa.

Không chỉ người dân địa phương, mà khách hàng ở xa cũng dần quen thuộc với thương hiệu Mai Sao Lạng Sơn. Chị Hoàng Thị Huyền, phường Đại Mỗ, TP Hà Nội cho biết: “Tôi từng có dịp lên Lạng Sơn và được thưởng thức nhiều món đặc sản nơi đây, trong đó ấn tượng nhất là khau nhục và lạp sườn của HTX Mai Sao. Sản phẩm không chỉ ngon, vừa miệng mà còn tiện lợi, dễ bảo quản, mang được đi xa. Từ đó, tôi thường xuyên đặt mua để ăn và làm quà.”

Theo bà Nông Thị Minh Hồng – Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Nhân Lý, HTX Mai Sao là một mô hình tiêu biểu trong phát triển kinh tế nông thôn: “HTX không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm OCOP của địa phương mà còn giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất, chú trọng chất lượng, xây dựng thương hiệu và giữ gìn bản sắc văn hóa ẩm thực.”

Không dừng lại ở ba sản phẩm hiện có, HTX Mai Sao Lạng Sơn đang tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển thêm chân giò hầm thuốc bắc, vịt quay những món đặc sản đặc trưng vùng cao để tham gia đánh giá, phân hạng OCOP cấp tỉnh vào cuối năm 2025.

Mỗi sản phẩm của HTX không chỉ là món ăn mang đậm hương vị truyền thống mà còn chứa đựng tâm huyết của người làm nghề những người mong muốn giữ gìn tinh hoa ẩm thực quê hương và lan tỏa ra khắp mọi miền đất nước.

Từ những món ăn dân dã, HTX Mai Sao Lạng Sơn đang từng bước biến đặc sản quê hương thành sản phẩm hàng hóa có giá trị, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm cho người dân và khẳng định vị thế của ẩm thực Xứ Lạng trên bản đồ đặc sản Việt Nam.