Tầm gửi cây gạo: Từ “lộc trời” đến sản phẩm OCOP

Anh Thư

15:57 | 21/10/2026

ocopvietnam - Những búi tầm gửi tự mọc trên cây gạo, được người dân xã Hiền Quan gọi là “lộc trời”, nay đã thành trà thảo mộc đạt chuẩn OCOP 3 sao. Từ nguồn nguyên liệu tự nhiên ấy, địa phương đang xây dựng thương hiệu, hướng đến nâng hạng sản phẩm và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Tầm gửi cây gạo: Từ “lộc trời” đến sản phẩm OCOP

Những búi tầm gửi xanh rậm giữa mùa hoa gạo đỏ, nguồn “lộc trời” của người dân Hiền Quan. (Ảnh: Báo Phú Thọ)

Trước đây, tầm gửi cây gạo ở Hiền Quan chủ yếu được bán tươi hoặc phơi khô. Thương lái tìm đến tận nhà, xem cây, hỏi giá rồi mua. Bước ngoặt đến vào năm 2021, khi địa phương triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) và chọn tầm gửi cây gạo làm sản phẩm đặc trưng.

HTX Dịch vụ thủy lợi Hiền Quan đứng ra thu mua, sơ chế, thiết kế bao bì và phát triển dòng trà thảo mộc. Năm 2022, sản phẩm “Trà thảo mộc tầm gửi cây gạo xã Hiền Quan” được UBND tỉnh công nhận đạt OCOP 3 sao.

Từ cành lá bán ngay tại vườn, tầm gửi đã có bao bì, nhãn mác và tên gọi gắn với vùng đất Hiền Quan. Hiện HTX có ba dòng sản phẩm chính: tầm gửi tươi, tầm gửi khô và trà túi lọc.

Trà tầm gửi cây gạo Hiền Quan, sản phẩm OCOP 3 sao, có hai dạng là trà khô đóng hũ và trà túi lọc.

Năm 2025, dự án tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Hiền Quan” cho sản phẩm tầm gửi cây gạo được Hội đồng Khoa học tỉnh nghiệm thu. Đây là cơ sở để địa phương nhận diện, quản lý nguồn gốc và quảng bá sản phẩm rộng hơn trên thị trường.

Mô hình này cũng bắt đầu được nơi khác chú ý. Tháng 8/2026, đoàn công tác xã Minh Tân (tỉnh Tuyên Quang) đến Hiền Quan học hỏi kinh nghiệm. Hai bên không chỉ bàn chuyện tầm gửi bán được bao nhiêu tiền, mà trao đổi cả quy trình từ chọn cây chủ, chăm sóc, thu hái đến sơ chế, bảo quản và tổ chức sản xuất.

Tầm gửi sau khi thu hái được phơi khô dưới nắng nhẹ. (Ảnh: Báo Phú Thọ)

Nguồn gốc của sản phẩm OCOP này lại rất mộc mạc. Bà Bùi Thị Tiến về làm dâu ở Hiền Quan từ những năm 1990. Khi đó, gia đình trồng gạo quanh nhà chủ yếu để lấy bóng mát. Tầm gửi tự mọc trên cành, ban đầu không ai để ý. Đến khi có người nơi khác tìm về hỏi mua, gia đình bà mới biết thứ cây sống nhờ ấy có giá trị. Người Hiền Quan vì thế gọi tầm gửi cây gạo là “lộc trời”.

Vườn nhà bà Tiến có 18 cây gạo lớn nhỏ, nhưng mới có 4 cây cho tầm gửi để thu hoạch. “Từ đầu năm đến giờ nhà tôi bán khoảng ba tạ tầm gửi tươi. Giá 500 nghìn đồng một cân, tính ra được khoảng 150 triệu đồng”, bà Tiến cho biết.

Ở thôn 13 Hiền Trung, gia đình ông Nguyễn Văn Thống dành riêng một khu đất trồng hơn 40 cây gạo tía để tầm gửi phát triển. Mỗi năm, gia đình thu khoảng một tấn tầm gửi tươi, mang về hàng trăm triệu đồng.

Trà tầm gửi cây gạo được đóng gói bằng máy tại HTX Dịch vụ thủy lợi Hiền Quan. (Ảnh: Báo Phú Thọ)

Theo bà Nguyễn Thị Định, Giám đốc HTX Dịch vụ thủy lợi Hiền Quan, toàn xã có khoảng 1.000 cây gạo, trong đó gần 400 cây có tầm gửi đang cho khai thác. Cây sinh trưởng tốt có thể cho 2–3 tạ tầm gửi tươi mỗi năm. Giá hiện nay khoảng 500 nghìn đồng/kg tươi và 1,4 triệu đồng/kg khô.

Tầm gửi gạo là loài thực vật ký sinh trên cây gạo trắng hoặc gạo tía, được dùng trong y học cổ truyền. Nhu cầu cao trong khi nguồn nguyên liệu khó nhân rộng nên loại cây này có giá trị kinh tế khá lớn.

Không phải cây gạo nào cũng có tầm gửi. Người dân có thể nhân giống cây gạo hay thử cấy tầm gửi sang cây khác, nhưng kết quả vẫn phụ thuộc nhiều vào tự nhiên. Một cây gạo trồng mới phải mất 6–10 năm mới đủ lớn, và khó nói trước tầm gửi có mọc hay không.

Vì vậy, các gia đình coi những cây gạo có tầm gửi là tài sản đặc biệt. Khi thu hoạch, họ chỉ cắt tỉa từng phần, giữ lại những nhánh khỏe để cây tiếp tục phát triển cho các mùa sau. Khác với vùng chè hay vườn cây ăn quả, vùng nguyên liệu tầm gửi không thể mở rộng tùy ý. Chính sự phụ thuộc vào cây chủ và tự nhiên vừa làm nên giá trị riêng của sản phẩm, vừa buộc người dân phải khai thác thận trọng.

Sản phẩm trà tầm gửi cây gạo được hoàn thiện bao bì, nhãn mác, hướng tới nâng hạng OCOP 4 sao.

(Ảnh: Báo Phú Thọ)

Dù đã có sản phẩm OCOP, nhiều khách vẫn thích mua theo cách cũ. Theo bà Định, không ít người đến tận nơi, muốn tận mắt thấy cây gạo và những búi tầm gửi rồi mới đặt mua tại vườn. Vì thế, lượng tầm gửi bán dưới dạng tươi và khô vẫn còn khá lớn.

Điều này cho thấy sức hút của tầm gửi Hiền Quan, nhưng cũng cho thấy dư địa còn bỏ ngỏ. Khi phần lớn sản phẩm vẫn bán dưới dạng nguyên liệu, giá trị từ chế biến sâu và thương hiệu chưa được khai thác hết.

Hiện nay, HTX đang hoàn thiện hồ sơ và xây dựng thương hiệu để nâng trà túi lọc tầm gửi cây gạo từ OCOP 3 sao lên 4 sao. Cùng với đó, HTX sẽ liên kết các hộ có cây gạo mang tầm gửi, quản lý nguồn nguyên liệu, bảo vệ cây gạo tía và tăng tỷ lệ sản phẩm qua chế biến.

Từ món “lộc trời” của vài gia đình, tầm gửi cây gạo Hiền Quan đang dần có chỗ đứng trên thị trường nhờ OCOP. Để “lộc” ấy còn xanh qua nhiều mùa, điều quan trọng không phải là khai thác được bao nhiêu. Quan trọng là giữ được cây chủ, bảo vệ nguồn nguyên liệu và tiếp tục nâng giá trị cho sản phẩm quê hương.

Anh Thư

Tin mới hơn

Cuộc thi Đại sứ OCOP TP.HCM: Mỗi thí sinh một câu chuyện sản phẩm

ocopvietnam - Từ giáo viên, ca sĩ, MC, diễn viên đến người nội trợ, nghệ nhân…, cuộc thi “Đi tìm Đại sứ OCOP TP.HCM - Hành trình lan tỏa giá trị OCOP TP.HCM năm 2026” đang thu hút nhiều người tham gia với các clip dự thi sáng tạo, giàu cảm xúc.

22:22 | 08/11/2026

Hương cốm non OCOP đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón

ocopvietnam - Từ giống nếp bản địa trước đây chỉ trồng để ăn, anh Đinh Xuân Công cùng 250 hộ dân xã Dương Quỳ (Lào Cai) đã liên kết xây dựng vùng nguyên liệu 60 ha. Hạt nếp Khẩu Tan Đón được chế biến thành cốm non, bánh chưng cốm đạt OCOP 3 sao, mở ra hướng làm giàu cho nông dân vùng cao. Hay nói cách khác, hương cốm non OCOP đã đánh thức giá trị hạt nếp Khẩu Tan Đón

16:23 | 04/11/2026

Hàu Thái Bình Dương đầm Nha Phu đạt OCOP 3 sao

ocopvietnam - Từ bỏ công việc ở thành phố về với nghề biển của gia đình, anh Võ Thanh Tài (xã Nam Ninh Hòa, Khánh Hòa) đã xây dựng vùng nuôi hàu Thái Bình Dương quy mô 40-50 bè tre, mỗi năm cung ứng khoảng 90 tấn hàu thương phẩm. Sản phẩm hàu của anh đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

16:32 | 03/11/2026

Rau má Quảng Điền làm nên thương hiệu nông sản xứ Huế

ocopvietnam - Từ những thửa ruộng lúa kém hiệu quả, người dân xã Quảng Điền (TP Huế) chuyển sang trồng rau má theo quy trình VietGAP, hình thành vùng chuyên canh lớn nhất thành phố. Cây rau má không chỉ mang lại thu nhập ổn định, tạo việc làm cho hàng trăm lao động mà còn được chế biến thành sản phẩm OCOP, mở ra hướng phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp.

14:19 | 02/11/2026

Vườn trái viết độc lạ bên chùa Xiêm Cán

ocopvietnam - Từ lần được vị sư chùa Xiêm Cán cho vài trái viết ăn thử trong dịp lễ Sene Dolta năm 1978, ông Trần Ngọc Chiến ấp ủ ước mơ trồng loại cây này. Gần 10 năm qua, ông đã gây dựng vườn viết hơn 200 cây ở phường Hiệp Thành (Cà Mau) và đang làm hồ sơ để sản phẩm “Trái Viết Xiêm Cán” được công nhận OCOP 3 sao.

21:43 | 01/11/2026

Cô gái Khmer giữ nghề thốt nốt ở Tri Tôn

ocopvietnam - Rời công việc ngân hàng ở TPHCM về quê năm 2017, chị Chau Ngọc Dịu, người dân tộc Khmer ở xã Tri Tôn (An Giang), thành lập Công ty CP Palmania để nâng giá trị mật hoa thốt nốt. Sau hơn 9 năm, doanh nghiệp đã có 3 sản phẩm đạt OCOP 5 sao, xuất khẩu sang nhiều nước và giúp người leo thốt nốt có thu nhập ổn định hơn.

21:46 | 31/10/2026

Tin khác

Kỹ sư xây dựng làm mỹ phẩm OCOP từ xương rồng

ocopvietnam - Bỏ nghề xây dựng ở TPHCM về quê, anh Trần Văn Vũ (phường Hòa Hiệp) kiên trì phát triển sản phẩm từ cây xương rồng mọc trên vùng cát biển. Sau 8 năm, doanh nghiệp của anh đã có 8 sản phẩm mỹ phẩm đạt OCOP 3 sao và đang hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu liên kết với người dân.

21:44 | 30/10/2026

Miến dong làng So: Từ nghề truyền thống đến OCOP 5 sao

ocopvietnam - Kết hợp bí quyết gia truyền với dây chuyền sản xuất khép kín, các cơ sở làm miến ở làng So (xã Hưng Đạo, Hà Nội) đang đưa sợi miến dong vào siêu thị trong nước và xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc). Trong đó, miến dong Dương Kiên đã đạt chứng nhận OCOP 5 sao.

20:54 | 29/10/2026

Người nông dân đánh thức "vàng lạnh" Pác Bó

ocopvietnam- Khước từ tư duy canh tác quảng canh truyền thống, người nông dân dân tộc Nùng tại xã Trường Hà (Cao Bằng) mạnh dạn vay vốn đầu tư mô hình nuôi cá tầm tuần hoàn nước và hệ thống nhà màng tự động hóa. Khát vọng làm giàu từ tài nguyên bản địa đưa ông trở thành "Nông dân Việt Nam xuất sắc 2025", kiến tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng vùng cao.

10:39 | 29/10/2026

Người phụ nữ đưa sản phẩm truyền thống “bắt trend” cùng Gen Z

LNV - Hơn 30 năm gắn bó với nghề làm cốm, bà Ngô Thị Thức không chỉ tìm cách gìn giữ hương vị truyền thống của cốm Mễ Trì mà còn từng bước đổi mới cách quảng bá sản phẩm qua nhiều phương thức.

10:13 | 29/10/2026

Trồng xáo tam phân, nông dân Khánh Hòa có thêm hướng làm giàu từ cây dược liệu

ocopvietnam - Từ những cây xáo tam phân con thu mua của người dân khai thác trên núi Hòn Hèo, Công ty CP Sản xuất thương mại dịch vụ Pom Group đã nhân giống thành công, phát triển vùng trồng hàng trăm héc-ta cùng nông dân và làm ra nhiều sản phẩm đạt OCOP 4 sao.

19:00 | 28/10/2026

Hảo Đạt: Giữ hồn chè Tân Cương bằng cách làm hiện đại

ocopvietnam - Giữa vùng chè Tân Cương nổi tiếng, Hợp tác xã Chè Hảo Đạt đang từng bước nâng tầm giá trị cây chè bằng quy trình sản xuất hiện đại, phương thức canh tác an toàn, đồng thời giữ gìn hương vị truyền thống. Từ những đồi chè xanh mướt đến các sản phẩm đạt OCOP 5 sao, Hảo Đạt không chỉ tạo dựng thương hiệu chè đặc sản mà còn trở thành điểm đến trải nghiệm hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước.

15:45 | 26/10/2026

Á hậu Khánh Linh, KOL Quỷ Cốc Tử: Kể câu chuyện thật để sản phẩm OCOP chạm tới người tiêu dùng

ocopvietnam - Vì sao có những sản phẩm OCOP khiến du khách nhớ mãi, trong khi nhiều sản phẩm khác vẫn loay hoay tìm sức hút? Theo Á hậu Khánh Linh, KOL Quỷ Cốc Tử cùng nhiều chuyên gia, câu chuyện chân thực phía sau sản phẩm chính là yếu tố tạo nên sự khác biệt.

14:32 | 26/10/2026

Hành trình 5 sao của miến dong Tài Hoan

ocopvietnam - Từ món ăn chống đói của người dân vùng núi đá vôi Na Rì, miến dong Tài Hoan đã được công nhận sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia và có mặt tại những thị trường khó tính như EU, Australia, Mỹ.

15:08 | 22/10/2026

Từ lượt xem đến đơn hàng: bài toán của OCOP

ocopvietnam - Chuyên gia tại hội thảo ở TP.HCM cho rằng sản phẩm OCOP muốn bán được trên mạng cần kể được câu chuyện và tạo được niềm tin, không chỉ chạy theo lượt xem.

20:00 | 20/10/2026

Nữ giám đốc HTX ở Quảng Trị đưa thủy hải sản lên chuẩn OCOP

ocopvietnam - Từ một hợp tác xã nhỏ ở vùng biển, bà Nguyễn Thị Đoàn (xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Trị) đầu tư công nghệ, xây dựng thương hiệu để nhiều sản phẩm của HTX Vương Đoàn đạt OCOP 3 sao, 4 sao, mở rộng thị trường và tạo việc làm cho lao động địa phương.

15:10 | 19/10/2026

Tạo thói quen chăm sóc sức khỏe chủ động nhờ sản phẩm thảo mộc

OVN - Từ thói quen ngâm chân bằng nước ấm thảo mộc quen thuộc trong đời sống người Việt, chị Trần Thị Tú Quyên, nhà sáng lập thương hiệu ANHERBAL (Công ty Cổ phần ANHERBAL) chọn phát triển những sản phẩm chăm sóc đôi chân theo hướng tiện lợi, phù hợp nhịp sống hiện đại. Nữ doanh nhân chủ động tiếp cận giá trị truyền thống bằng tư duy mới, từng bước đưa ý tưởng kinh doanh vào thực tế, hướng đến phát triển bền vững.

14:23 | 19/10/2026

Nữ nghệ nhân Hà Nội đưa làng nghề lên không gian số

ocopvietnam - Từ gốm Bát Tràng đến nón lá Chuông, các nữ nghệ nhân kiến nghị đẩy mạnh quảng bá trên nền tảng số và phát triển du lịch trải nghiệm.

22:07 | 18/10/2026

Từ trang trại lên bàn ăn thế giới: Gia Lai thử mô hình mới

ocopvietnam- Chiều 16.10, UBND tỉnh Gia Lai phối hợp với Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam (VCCA) tổ chức Hội thảo “Nông sản Việt: Từ trang trại lên bàn ăn thế giới”.

17:42 | 17/10/2026

Đặc sản và văn hóa ẩm thực Tây Ninh

ocopvietnam - Từ bánh tráng phơi sương, muối tôm đến mãng cầu, gạo thơm, Tây Ninh đang biến sản vật bản địa thành sản phẩm OCOP gắn với hành trình ẩm thực của du khách.

15:02 | 17/10/2026

Macca, cà phê Đăk Mar hướng tới OCOP

ocopvietnam - Từ vùng núi phía tây Quảng Ngãi, Hợp tác xã Macca Thành Công và Công ty TNHH Fuji Farm đưa hạt mắc ca, cà phê Robusta từ nguyên liệu thô thành sản phẩm có thương hiệu và đã hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận OCOP, góp phần quảng bá nông sản Quảng Ngãi ra thị trường trong nước và quốc tế.

10:53 | 16/10/2026

Tin mới Đọc nhiều