Anh nông dân ‘hô biến’ rau củ thành ống hút thân thiện với môi trường

Vừa bảo vệ môi trường, vừa giải quyết đầu ra cho nông sản Việt

Xuất thân là nông dân, anh Lê Văn Tám (sinh năm 1976, quê Thanh Hóa) luôn trăn trở trước vấn đề rác thải nhựa, sự bấp bênh và giá trị thấp của các sản phẩm nông nghiệp. Anh luôn đau đáu phải làm sao để chế biến sâu rau củ quả nhằm tăng giá trị và khắc phục tình trạng được mùa, mất giá.

Sau hơn 11 năm lao động tại Hàn Quốc, anh Tám đã tích luỹ nhiều kiến thức, kinh nghiệm trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ và cơ giới hoá. Một ngày anh về quê chơi, nhìn sóng biển cuốn theo rác thải nhựa, trong đó có những ống hút nhựa dập dềnh trên mặt nước, anh ám ảnh khi biển phải chứa ngày càng nhiều rác thải nhựa. Anh nghĩ phải làm một loại ống hút thân thiện hơn với môi trường.

“Điều tôi lo lắng nhất đó là hạt vi nhựa đã và đang tác động không nhỏ đến môi trường và sức khỏe của chúng ta. Bản thân tôi chỉ muốn làm một điều gì đó có ích cho chính các con mình. Và bảo vệ môi trường cũng chính là bảo vệ các con, cháu của mình”, anh Tám tâm sự.

Sản phẩm ống hút Ecos làm từ rau củ.

Từ ý tưởng đó, anh Tám thành lập HTX Dịch vụ nông nghiệp Sông Hồng, quyết tâm hiện thức hoá giấc mơ. Tận dụng thế mạnh của nông nghiệp địa phương là nguồn nguyên liệu rau củ quả dồi dào, thu hoạch quanh năm, anh đã mày mò học hỏi, thử nghiệm và sản xuất ống hút rau, củ, quả. Ống hút được làm từ các loại hạt ngũ cốc, rau, củ, quả có tính ưu việt là hoàn toàn từ thiên nhiên.

Hồi tưởng quá trình thành lập và từng bước tạo dựng thương hiệu cho sản phẩm ống hút rau củ, anh Tám kể, đầu năm 2018, HTX Sông Hồng nhận đơn hàng lớn xuất khẩu ống hút sang Anh. Trong quá trình sản xuất, ống hút chỉ thích nghi được ở 18-25 độ C nhưng khi xuất sang thời tiết thực tại của Vương quốc Anh là dưới -10 độ C, toàn bộ ống hút xuất khẩu bị hỏng. HTX Sông Hồng bị đền hợp đồng, HTX cũng lao đao. Nhưng anh Tám không nản chí, từ bài học sự cố ống hút không thích nghi được khí hậu ôn đới, anh Tám quyết tâm nghiên cứu và tìm ra được công thức để làm sản phẩm ống hút có thể dùng được ở tất cả các nguồn nước và phù hợp với các điều kiện khí hậu.

HTX đã phải nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm trong 2 năm. Sau nhiều lần thử nghiệm, với hàng nghìn mẫu thử, cuối cùng sản phẩm ống hút rau củ, quả mang tên Ecos đã thành công, giải được bài toán: Thích ứng mọi nhiệt độ và nguồn nước, bền vững với mọi điều kiện khí hậu.

Anh Tám đã cùng HTX Sông Hồng và nhiều nông dân địa phương tạo vùng nguyên liệu trồng rau củ quả để làm nguồn sản xuất ống hút.

Để nguyên liệu đầu vào của ống hút đạt chất lượng, anh Tám đã cùng với nhiều nông dân địa phương tạo vùng nguyên liệu trồng rau củ quả làm nguồn sản xuất ống hút. Năm 2016, HTX Sông Hồng bắt đầu triển khai khu nhà màng công nghệ cao trồng rau, củ an toàn đầu tiên. Đến nay, HTX đã có 6 khung nhà phủ màng Israel để canh tác rau, củ theo hướng hữu cơ trên diện tích 1.515m2 lưới chắn che côn trùng, che kín xung quanh, cửa đẩy ra vào tiện lợi kiểu Hàn Quốc... Ngoài nguồn cung chính này, HTX còn liên kết với nhiều nông hộ trên địa bàn TP Hà Nội và nhiều khu vực khác để sản xuất, thu mua thêm rau, củ làm nguyên liệu.

Các loại củ như cà rốt, khoai lang, củ cải..., các loại rau có màu xanh, vàng, tím khi được nghiền nát thành tinh bột sẽ qua công đoạn hấp, sấy để tạo thành sản phẩm ống hút. Việc sản xuất ống hút từ rau, củ, quả đã giúp bà con nông dân giải quyết đầu ra cho nông sản.

Người tiêu dùng tỏ ra thích thú với sản phẩm độc đáo này.

Sản phẩm đạt OCOP 5 sao - chinh phục nhiều thị trường khó tính

Ống hút Ecos được chế biến hoàn toàn từ bột rau củ tự nhiên và được kiểm soát, đảm bảo không chứa dư lượng kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng..., đảm bảo sức khỏe của người dùng là giải pháp thay thế ống hút nhựa, đồng thời giúp giải quyết bài toán về rác thải nhựa dùng một lần đang sử dụng khá phổ biến tại Việt Nam.

Anh Tám chia sẻ: “Khác với ống hút nhựa, ống hút rau, củ, quả sẽ trở nên mềm nhẹ sau khoảng 30 phút cắm vào nước ấm nhưng vẫn giữ được cấu trúc, cũng như độ cứng đủ để sử dụng trong 10 giờ tiếp theo. Sản phẩm chỉ tan ra khi bị ngâm liên tục trong môi trường nước hơn 1 ngày. Mỗi chiếc ống hút sử dụng một lần, hạn dùng lên tới 18 tháng kể từ ngày sản xuất, dễ dàng phân hủy nên không gây hại cho môi trường. Một điều đặc biệt của sản phẩm này là ngoài công dụng chính vẫn dùng để uống nước, còn có thể xào, luộc, nhúng lẩu thậm chí là rán thành các loại snack để tạo ra những món ăn giàu dinh dưỡng và lạ miệng”.

Ống hút Ecos được chế biến hoàn toàn từ bột rau củ tự nhiên và được kiểm soát, đảm bảo không chứa dư lượng kim loại nặng, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng...

Tháng 12/2020, sản phẩm ống hút làm từ rau, củ của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Sông Hồng đã được Hội đồng chấm điểm OCOP - Chương trình Mỗi xã một sản phẩm thành phố Hà Nội chấm điểm sản phẩm OCOP đạt 5 sao.

Đến đầu tháng 4/2023, sản phẩm ống hút Ecos là một trong 6 sản phẩm của Hà Nội đạt 5 sao OCOP Quốc gia và là sản phẩm 5 sao tiêu biểu của cả nước.

Sản phẩm ống hút Ecos là một trong 6 sản phẩm của Hà Nội đạt 5 sao OCOP Quốc gia và là sản phẩm 5 sao tiêu biểu của cả nước.

Hiện, mỗi ngày HTX Sông Hồng sản xuất khoảng 50.000 ống hút. Sản phẩm ống hút làm từ rau, củ quả được một số đơn vị đưa vào sử dụng như Văn phòng Chính phủ, các quán cà phê giải khát trên địa bàn Hà Nội. Đặc biệt, sản phẩm ống hút rau củ đã được xuất khẩu tới nhiều quốc gia: Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Anh…

Ống hút từ bột rau, củ, quả được giới chuyên môn đánh giá cao bởi tính hữu dụng và yếu tố thân thiện môi trường. Việc phát triển các sản phẩm từ nguyên liệu tự nhiên, thân thiện với môi trường được thành phố Hà Nội khuyến khích. Phát triển sản phẩm xanh, sạch, an toàn và bền vững cũng là định hướng mà Hà Nội đang hướng tới trong Chương trình OCOP.

“Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND TP Hà Nội, Chương trình OCOP, các cơ quan ban, ngành… đã hỗ trợ chúng tôi để đưa sản phẩm ống hút Ecos đến gần hơn với người tiêu dùng. Nhờ việc tham gia những chương trình, hội thảo, hội chợ… người tiêu dùng biết đến Ecos nhiều hơn. Tôi cũng mong các cơ quan ban, ngành tiếp tục tạo điều kiện hỗ trợ về nguồn vốn, cho vay với lãi suất ưu đãi… để những người nông dân thời 4.0 như chúng tôi được tiếp thêm sức trong việc xây dựng phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường”, anh Tám bày tỏ.

Sản phẩm ống hút Ecos đạt OCOP 5 sao - chinh phục nhiều thị trường khó tính