Điện Biên: Phụ nữ Mông giữ nghề thổ cẩm giữa nhịp sống mới

OVN - Trong những bản làng nơi dải núi biên viễn xã Nà Bủng (tỉnh Điện Biên), khi mây còn ngủ vùi trên những sườn đá, đồng bào dân tộc Mông đã thức dậy cùng tiếng khung cửi, tiếng kim chạm vào thớ vải lanh. Ở nơi tưởng như bị thời gian lãng quên ấy, vẫn có những sợi chỉ âm thầm giữ lấy hồn cốt dân tộc, nối liền ký ức của mẹ, của bà với những bước chân của lớp trẻ hôm nay.

Hồi sinh nghề truyền thống, mở sinh kế mới

Nà Bủng là xã vùng cao biên giới của Điện biên (thuộc huyện Nậm Pồ cũ), với hơn 90% dân số là đồng bào Mông. Với phụ nữ nơi đây, dệt và thêu thổ cẩm không chỉ là một nghề. Đó còn là một cách gìn giữ nếp sống, một dạng ngôn ngữ để kể về bản làng, núi rừng, về những mùa nương rẫy nối dài.

Ngày trước, người Mông Nà Bủng tự trồng lanh, bật sợi, dệt thành tấm vải trắng tinh để bắt đầu những họa tiết đầu tiên. Nhưng cùng với nhịp sống hiện đại ùa về, nhiều công đoạn nay đã đổi thay. Bà con sử dụng vải dệt sẵn, dành thời gian cho việc thêu thùa, may mặc theo nhu cầu gia đình. Công việc lặng thầm trong những buổi rảnh rang ấy đã cùng phụ nữ Mông đi qua rất nhiều mùa mưa nắng.

Nhận thấy giá trị văn hóa lẫn tiềm năng kinh tế từ nghề truyền thống, chính quyền địa phương đã bắt tay vào hỗ trợ, hướng dẫn bà con tổ chức sản xuất. Năm 2018, mô hình thêu chân váy và áo truyền thống của bản Púng Pá Kha ra đời, gồm 40 thành viên hầu hết đều là phụ nữ Mông.

Cột mốc quan trọng hơn xuất hiện vào năm 2022, khi nghề thêu trang phục của bản được công nhận là nghề truyền thống. Chị Mùa Thị Mỷ, Chủ nhiệm mô hình thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông bản Púng Pá Kha cho biết: Sáu máy may được hỗ trợ, phân bổ về từng nhóm, giúp công việc bớt nhọc nhằn, quy trình sản xuất ổn định hơn. Đó là bước đi nhỏ nhưng mở ra cánh cửa lớn cho việc xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra cho sản phẩm thổ cẩm của người Mông nơi này.

Thường thì nguyên liệu được lấy từ các vùng trồng lanh nổi tiếng như khu vực Hà Giang cũ, Yên Bái. Khi vải đưa về bản, các nhóm sẽ chia nhau từng khâu. Người nhuộm chàm cho vải lên màu xanh đặc trưng, người khác thì tỉ mẩn vẽ sáp ong, thêu hoa văn, ráp may… để tạo thành những chiếc váy, chiếc áo mang hồn cốt của người Mông.

Điện Biên: Phụ nữ Mông giữ nghề thổ cẩm giữa nhịp sống mới
Thành viên mô hình thêu chân váy, áo trang phục dân tộc Mông bản Púng Pá Kha may váy, áo truyền thống.

Thành phẩm hoàn thiện được gom lại theo lô, rồi chuyển xuống cho thương lái ở các tỉnh miền xuôi và cả thị trường Thái Lan, Trung Quốc. Mặt hàng chủ lực vẫn là vải hoa văn và chân váy truyền thống, mỗi sản phẩm có giá từ 900.000 - 1.500.000 đồng. Cứ khoảng hai tháng, mô hình lại hoàn tất một đợt hàng, trị giá hơn 400 triệu đồng (chưa trừ chi phí). Nguồn thu này giúp nhiều phụ nữ trong bản có thêm khoản thu nhập ổn định, cải thiện đời sống và tự tin gắn bó lâu dài với nghề của tổ tiên để lại.

Chị Giàng Thị Chu, một trong những phụ nữ gắn bó với mô hình thêu váy áo của bản Púng Pá Kha tâm sự rằng: chị chưa bao giờ nghĩ những đường kim mũi chỉ của mình lại được thương lái trong và ngoài tỉnh tìm mua đều đặn đến vậy.

“Lúc rảnh rỗi tôi lại nhận vải về làm. Vừa tranh thủ thời gian, vừa có thêm đồng ra đồng vào cho gia đình. Với những cuộn vải dài tám mét, tôi mất khoảng hai tuần để hoàn thiện phần thêu, mỗi cuộn được trả 250.000 đồng. Còn khi may váy áo từ vải đã chuẩn bị sẵn, tôi có thể làm được khoảng năm sản phẩm mỗi ngày, công khoảng 100.000 đồng một chiếc. Nhờ đó, thu nhập trung bình mỗi tháng cũng được hơn 3 triệu đồng”, chị Chu chia sẻ.

Những năm trước kinh tế của gia đình chị chủ yếu dựa vào trồng trọt, chăn nuôi nên vẫn là hộ nghèo. Từ khi tham gia mô hình, bởi công việc phù hợp, có thể làm khi rảnh, có thu nhập đều đặn hàng tháng nên gia đình chị Chu đã thoát nghèo năm 2023.

Điện Biên: Phụ nữ Mông giữ nghề thổ cẩm giữa nhịp sống mới
Chị Mùa Thị Mỷ chuẩn bị đơn hàng váy áo để gửi xe cho thương lái.

Giữ nghề - giữ mạch văn hóa

Với chính quyền địa phương nơi đây, giữ nghề truyền thống chính là giữ bản sắc. Chủ tịch UBND xã Nà Bủng, ông Nguyễn Văn Tiếp cho biết: “Chúng tôi luôn cố gắng tạo không gian để nghề có đất sống, để phụ nữ Mông có nơi khẳng định bàn tay khéo và niềm tự hào văn hóa. Sau khi hoàn tất sáp nhập và kiện toàn bộ máy ở cả hai cấp, địa phương đang tập trung đẩy mạnh công tác truyền thông và xây dựng các kế hoạch phát triển gắn với bảo tồn văn hóa.

Xã đang triển khai các chương trình như: xây dựng chợ phiên Ham Xoong, phục dựng các lễ hội truyền thống, phát triển hoạt động du lịch trải nghiệm, đặc biệt là tuyến khám phá đỉnh Ngải Thầu dịp Tết Nguyên đán. Những hoạt động này không chỉ bảo tồn bản sắc mà còn tạo không gian thuận lợi để quảng bá và tiêu thụ các sản phẩm thủ công của đồng bào các dân tộc trên địa bàn.”

Điện Biên: Phụ nữ Mông giữ nghề thổ cẩm giữa nhịp sống mới
Thêu, may trang phục truyền thống lúc nông nhàn đã đem lại nguồn thu ổn định cho bà con người Mông ở Púng Pá Kha.

Giữa sự xoay chuyển mạnh mẽ của đời sống hiện đại, nghề thêu, dệt thổ cẩm của người Mông ở Nà Bủng vẫn đang âm thầm vươn lên. Mỗi tấm váy, những sợi lanh được nhuộm màu chàm đậm, những họa tiết cổ truyền được thêu tỉ mỉ vẫn tiếp tục được trao qua từng thế hệ. Và trong nhịp đời hối hả, người Mông vẫn giữ được điều quan trọng nhất, đó là bản sắc.

Khi văn hóa được xem như động lực phát triển kinh tế - xã hội, nghề truyền thống không còn chỉ là ký ức mà trở thành nguồn lực giúp người dân Nà Bủng nâng cao thu nhập, thoát nghèo bền vững.

Hải Đăng

Tin liên quan

Tin mới hơn

Quảng Trị: Tiếp sức nghề làm nước mắm truyền thống, mở lối phát triển sản phẩm OCOP
Quảng Trị: Tiếp sức nghề làm nước mắm truyền thống, mở lối phát triển sản phẩm OCOP
ocopvietnam - Từ những chum nước mắm được gìn giữ qua nhiều thế hệ, phụ nữ xã Phú Trạch (Quảng Trị) đang từng bước nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Sự đồng hành của nguồn vốn tín dụng chính sách cùng các hoạt động hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP không chỉ góp phần gìn giữ nghề truyền thống mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, cải thiện sinh kế cho người dân nông thôn.
Bắc Ninh: Những mẻ bồ kết đầu tiên đến hành trình xây dựng thương hiệu OCOP
Bắc Ninh: Những mẻ bồ kết đầu tiên đến hành trình xây dựng thương hiệu OCOP
ocopvietnam - Từ số vốn khởi nghiệp chưa đầy 10 triệu đồng, vượt qua khó khăn về nguyên liệu, công nghệ và thị trường, chị Vũ Thị Thu cùng những người đồng hành đã từng bước phát triển thương hiệu Dược liệu Việt Kết. Hành trình đưa sản phẩm thảo dược truyền thống đạt OCOP 4 sao không chỉ cho thấy nỗ lực của người làm nghề mà còn phản ánh vai trò của chương trình trong phát triển kinh tế nông thôn, tạo việc làm và cải thiện sinh kế cho người dân Bắc Ninh.
Lâm Đồng: Từ măng tre, cà phê đến mắc ca, OCOP nâng tầm nông sản phía Tây
Lâm Đồng: Từ măng tre, cà phê đến mắc ca, OCOP nâng tầm nông sản phía Tây
ocopvietnam - Từ măng tre, cà phê đến mắc ca, nhiều hợp tác xã và hộ sản xuất tại khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng đang tận dụng lợi thế vùng nguyên liệu, đẩy mạnh chế biến và phát triển sản phẩm OCOP. Hướng đi này không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn thúc đẩy liên kết sản xuất, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Đà Nẵng: Phụ nữ tiên phong phát triển hợp tác xã xanh, tạo sinh kế bền vững
Đà Nẵng: Phụ nữ tiên phong phát triển hợp tác xã xanh, tạo sinh kế bền vững
ocopvietnam - Từ sản xuất nông nghiệp sạch, chế biến nông sản đến phát triển làng nghề và du lịch cộng đồng, nhiều hợp tác xã (HTX) do phụ nữ quản lý tại Đà Nẵng đang từng bước chuyển đổi theo hướng xanh, tuần hoàn. Những mô hình này không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn tạo việc làm, cải thiện thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
Thanh Hóa đưa gần 700 sản phẩm OCOP tìm đường vào TPHCM
Thanh Hóa đưa gần 700 sản phẩm OCOP tìm đường vào TPHCM
ocopvietnam - Không chỉ mang sản phẩm OCOP vào TPHCM tìm đầu ra, doanh nghiệp Thanh Hóa còn hướng tới kết nối du lịch hai chiều, liên kết sản xuất và giảm chi phí logistics. Nhiều đề xuất cụ thể đã được đưa ra tại hội nghị xúc tiến thương mại giữa hai địa phương chiều 7-11.
Thái Nguyên tăng cường hỗ trợ chủ thể OCOP giữ sao, nâng hạng
Thái Nguyên tăng cường hỗ trợ chủ thể OCOP giữ sao, nâng hạng
ocopvietnam - Tính đến nay, tỉnh Thái Nguyên đã xây dựng được 598 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên (gồm 13 sản phẩm 5 sao, 118 sản phẩm 4 sao và 467 sản phẩm 3 sao). Thành quả này khẳng định bước tiến vượt bậc của địa phương trong việc phát huy tiềm năng nông sản vùng miền. Tuy nhiên, thực tế cũng đang đặt ra một bài toán lớn: gắn sao OCOP đã khó, nhưng giữ sao nâng hạng còn khó hơn.

Tin khác

Quảng Ninh tập trung hỗ trợ nhóm sản phẩm đặc trưng nâng hạng, nâng sao OCOP
Quảng Ninh tập trung hỗ trợ nhóm sản phẩm đặc trưng nâng hạng, nâng sao OCOP
ocopvietnam - Không bằng lòng với vị trí thứ 2 trong số các địa phương có số lượng sản phẩm OCOP đạt 5 sao nhiều nhất cả nước, Quảng Ninh đang tích cực tập trung hỗ trợ nhóm sản phẩm đặc trưng đổi mới sản xuất, chuẩn hóa vùng nguyên liệu nhằm nâng hạng, nâng sao OCOP.
Tân Yên nâng giá trị nông sản nhờ chế biến sâu và liên kết chuỗi
Tân Yên nâng giá trị nông sản nhờ chế biến sâu và liên kết chuỗi
ocopvietnam - Tận dụng lợi thế về đất đai, khí hậu, xã Tân Yên (Sơn La) đang chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng công nghệ cao gắn với chế biến sâu và liên kết chuỗi.
HTX Nông nghiệp sạch Nam Vũ: Từ vườn ổi đến danh hiệu Ngôi sao HTX
HTX Nông nghiệp sạch Nam Vũ: Từ vườn ổi đến danh hiệu Ngôi sao HTX
ocopvietnam - Từ cây ổi quen thuộc ở xã Hà Nam (Hải Phòng), HTX Nông nghiệp sạch Nam Vũ đã xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn VietGAP, phát triển các dòng trà thảo mộc và bán hàng qua sàn thương mại điện tử, đạt doanh thu 10-12 tỷ đồng mỗi năm. HTX vừa được trao danh hiệu Ngôi sao Hợp tác xã (CoopStar Awards) năm 2026.
Trứng gà SaDu: Sản phẩm OCOP 3 sao từ khẩu phần thảo dược
Trứng gà SaDu: Sản phẩm OCOP 3 sao từ khẩu phần thảo dược
ocopvietnam - Bổ sung cà gai leo, tỏi, quế vào thức ăn, không dùng kháng sinh, kiểm soát nhiệt độ chuồng nuôi…, HTX nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Kiên Cà (xã Quảng Bị, Hà Nội) đã đưa sản phẩm trứng gà SaDu đạt OCOP 3 sao. Mỗi ngày, hệ thống chăn nuôi của HTX cung ứng khoảng 10.000 quả trứng cho thị trường.
13 sản phẩm OCOP từ đông trùng hạ thảo
13 sản phẩm OCOP từ đông trùng hạ thảo
ocopvietnam - Từ mô hình nuôi cấy đông trùng hạ thảo, Hợp tác xã (HTX) Nấm Tam Đảo (xã Tam Đảo, Phú Thọ) đã phát triển 13 sản phẩm OCOP, liên kết trồng dâu nuôi tằm với hàng trăm hộ dân ở nhiều tỉnh và đang xây dựng mô hình du lịch nông nghiệp tuần hoàn. Cùng nhiều chủ thể OCOP khác của Phú Thọ, HTX đang tận dụng thương mại điện tử, mạng xã hội để đưa đặc sản đất Tổ đến với khách hàng cả nước.
Hơn 400 nông sản sẵn sàng “trình làng” tại Lào Cai
Hơn 400 nông sản sẵn sàng “trình làng” tại Lào Cai
ocopvietnam - Từ ngày 2 đến 6-11, Không gian trưng bày sản phẩm nông nghiệp tỉnh Lào Cai và các tỉnh bạn sẽ diễn ra tại Quảng trường Trung tâm Hội nghị phường Lào Cai, với 88 gian hàng của 68 đơn vị, giới thiệu hơn 400 sản phẩm. Đến nay, công tác chuẩn bị đã cơ bản hoàn tất.
Hơn 800 đơn hàng đặc sản Tây Nguyên được tiêu thụ giữa phố Tràng Tiền
Hơn 800 đơn hàng đặc sản Tây Nguyên được tiêu thụ giữa phố Tràng Tiền
ocopvietnam - Chương trình “Sức sống hàng Việt” số 15 với chủ đề “Bài ca Tây Nguyên” tại số 62 Tràng Tiền (Hà Nội) đã bán được hơn 500 đơn hàng trực tiếp. Phiên livestream trên TikTok kéo dài 3 giờ cũng thu hút hơn 100.000 lượt xem và chốt 320 đơn hàng.
Nâng giá trị cây dược liệu Hưng Yên qua OCOP
Nâng giá trị cây dược liệu Hưng Yên qua OCOP
ocopvietnam - Với khoảng 2.000 ha trồng cây dược liệu, Hưng Yên xác định phát triển sản phẩm OCOP từ dược liệu là hướng đi bền vững, gắn trồng trọt với chế biến và tiêu thụ. Nhiều sản phẩm như tinh bột nghệ, trà cúc chi, cao ngưu tất, trà cà gai leo đã đạt OCOP 3 sao, 4 sao.
Kinh tế tư nhân Cao Bằng: Nhiều tiềm năng, lắm nút thắt
Kinh tế tư nhân Cao Bằng: Nhiều tiềm năng, lắm nút thắt
ocopvietnam - Sở hữu nông sản đặc sản, cảnh quan du lịch hấp dẫn và hơn 333 km đường biên giới, Cao Bằng có nhiều dư địa cho kinh tế tư nhân phát triển. Thế nhưng phần lớn doanh nghiệp ở đây vẫn nhỏ và siêu nhỏ, thiếu vốn, công nghệ, gặp nhiều rào cản về hạ tầng và thị trường.
Nâng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường cho sản phẩm OCOP của thanh niên
Nâng sức cạnh tranh, mở rộng thị trường cho sản phẩm OCOP của thanh niên
ocopvietnam - Chất lượng, giá thành, bao bì, thương hiệu và đặc biệt là chuyển đổi số là những vấn đề được hơn 200 thanh niên khởi nghiệp quan tâm tại diễn đàn về phát triển sản phẩm OCOP do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức sáng 28-10 tại phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
Lâm Đồng đẩy mạnh thương mại điện tử, mở đường xuất khẩu cho nông sản OCOP
Lâm Đồng đẩy mạnh thương mại điện tử, mở đường xuất khẩu cho nông sản OCOP
ocopvietnam - Ngày 27-10, Sở Công Thương tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị kết nối vùng trong phát triển thương mại điện tử, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm, kết hợp triển lãm và diễn đàn thương mại điện tử năm 2026. Hơn 100 đại biểu là cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất trong và ngoài tỉnh đã tham dự.
Sản phẩm OCOP mở hướng làm giàu cho vùng cao Thái Nguyên
Sản phẩm OCOP mở hướng làm giàu cho vùng cao Thái Nguyên
ocopvietnam - Nếp Tài, chè Shan tuyết, bánh gio hay các loại dược liệu vốn là sản vật quen thuộc của vùng cao Thái Nguyên. Nhờ đổi mới tư duy sản xuất, liên kết hợp tác xã và ứng dụng chuyển đổi số, những sản phẩm này đang trở thành hàng hóa OCOP có giá trị cao, tạo sinh kế và tăng thu nhập cho người dân.
Bắc Ninh: Nâng chất sản phẩm OCOP, mở hướng cho kinh tế nông thôn
Bắc Ninh: Nâng chất sản phẩm OCOP, mở hướng cho kinh tế nông thôn
ocopvietnam- Từ lợi thế nông sản đặc trưng, làng nghề truyền thống đến ứng dụng công nghệ và mở rộng thị trường, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đang mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế nông thôn Bắc Ninh.
Tài sản trí tuệ – “chìa khóa” nâng tầm OCOP Huế
Tài sản trí tuệ – “chìa khóa” nâng tầm OCOP Huế
ocopvietnam - Kế hoạch 574 của UBND TP. Huế đặt mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên phải được xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Đây được xem là bước đi để sản phẩm OCOP thoát cảnh manh mún và vươn ra thị trường lớn.
Khuyến công phía Nam: Hỗ trợ cơ sở nông thôn mở rộng thị trường
Khuyến công phía Nam: Hỗ trợ cơ sở nông thôn mở rộng thị trường
ocopvietnam - Chiều 23/10, tại TP.HCM, Hội nghị khuyến công các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ 16 – năm 2026 bàn giải pháp nâng hiệu quả khuyến công, giúp hàng hóa địa phương tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại.
Tin mới Đọc nhiều
Giao diện di động