Đổi bao bì, thêm giá trị cho sản phẩm OCOP Điện Biên

Với Hợp tác xã Hoa Ban Trắng ở phường Mường Lay, câu chuyện về bao bì bắt đầu từ chính sản phẩm bánh khẩu xén, chí chọp.

Được công nhận OCOP 3 sao từ năm 2024, sản phẩm của hợp tác xã chủ yếu được đóng gói bằng bao giấy. Năm vừa qua, HTX sản xuất và tiêu thụ hơn 35 tấn bánh. Cùng với việc duy trì sản xuất, đơn vị tiếp tục điều chỉnh mẫu mã, cách đóng gói để sản phẩm thuận tiện hơn khi sử dụng và phù hợp với yêu cầu của thị trường.

Chị Lò Chúc Chi, Giám đốc HTX Hoa Ban Trắng, cho biết đơn vị đang quan tâm cải tiến bao bì theo hướng an toàn, thuận tiện và thân thiện với môi trường. Việc hoàn thiện thiết kế được thực hiện song song với quá trình phát triển sản phẩm.

Sản phẩm bánh khẩu xén của HTX Hoa Ban Trắng được đóng gói bằng bao bì thân thiện với môi trường.

Câu chuyện tương tự cũng xuất hiện ở nhóm trà Shan tuyết cổ thụ Tủa Chùa.

Các sản phẩm trà xanh Shan tuyết cổ thụ Tủa Chùa, Bạch trà Shan tuyết cổ thụ Tủa Chùa của Công ty TNHH Hương Linh Điện Biên đã được công nhận OCOP 3 sao. Thay vì chỉ sử dụng những dạng bao bì thông thường, doanh nghiệp đưa vào sử dụng hộp giấy cứng, ống gỗ và tre.

Theo chị Nguyễn Mỹ Linh, Giám đốc Công ty TNHH Hương Linh Điện Biên, những vật liệu này giúp sản phẩm có hình thức phù hợp hơn với dòng chè Shan tuyết cổ thụ. Doanh nghiệp cũng tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm thêm các loại bao bì thân thiện với môi trường.

Thay đổi bao bì đang được Điện Biên đặt trong một kế hoạch rộng hơn đối với các sản phẩm OCOP.

Toàn tỉnh hiện có 147 sản phẩm OCOP, gồm 142 sản phẩm 3 sao và 5 sản phẩm 4 sao. Trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu phát triển thêm 70 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên, nâng tổng số lên 217 sản phẩm.

Cùng với việc phát triển thêm sản phẩm, địa phương đặt vấn đề cải thiện chất lượng và bao bì theo hướng thân thiện với môi trường.

Hiện 19 sản phẩm OCOP trên địa bàn vẫn trực tiếp sử dụng vỏ chai nhựa, trong đó có Mật ong Chà Nưa, Mật ong rừng lên men Tân Thái Dương và Chẩm chéo Sâm Điêu.

Chai nhựa có ưu điểm về chi phí và sự thuận tiện trong sản xuất. Tuy nhiên, khi yêu cầu về tiêu dùng xanh ngày càng được quan tâm, việc tìm vật liệu thay thế trở thành một phần trong quá trình hoàn thiện sản phẩm.

Theo kế hoạch của UBND tỉnh, nhóm đồ uống như rượu, nước hoa quả và nhóm thực phẩm được ưu tiên chuyển đổi trước. Tỉnh đặt mục tiêu thay thế toàn bộ vỏ chai rượu bằng nhựa của sản phẩm OCOP sang chai sành hoặc chai thủy tinh.

Đến hết năm 2028, địa phương phấn đấu 100% sản phẩm OCOP thuộc nhóm thực phẩm, đồ uống được chứng nhận trên địa bàn không sử dụng bao bì nhựa dùng một lần.

Với các chủ thể OCOP, bao bì không còn đơn thuần là lớp vỏ bên ngoài sản phẩm. Cách đóng gói cũng liên quan đến khả năng bảo quản, vận chuyển, nhận diện và cảm nhận của người mua.

Điều này đặc biệt rõ với những sản phẩm được sử dụng làm quà tặng hoặc hướng tới những nhóm khách hàng quan tâm đến nguồn gốc và hình thức sản phẩm.

Tuy nhiên, chuyển đổi bao bì cũng là bài toán về chi phí và kỹ thuật. Các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ có thể gặp khó khi phải tìm vật liệu mới, thử nghiệm khả năng bảo quản, vận chuyển và tính phù hợp với từng loại sản phẩm.

Ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đang tuyên truyền, vận động các chủ thể xây dựng lộ trình thay thế bao bì nhựa. Việc chuyển đổi được yêu cầu phù hợp với đặc tính từng sản phẩm, đồng thời bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm, khả năng bảo quản và vận chuyển.

Tỉnh cũng định hướng kết nối các chủ thể OCOP với đơn vị cung ứng bao bì thủy tinh, sành, giấy có lớp phủ sinh học và những vật liệu thân thiện với môi trường. Cùng với đó là tư vấn kỹ thuật, xây dựng danh mục nhà cung cấp và nghiên cứu cơ chế hỗ trợ một phần kinh phí chuyển đổi.

Các sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, sản phẩm có tiềm năng xuất khẩu hoặc được tiêu thụ rộng rãi trong cộng đồng nằm trong nhóm được ưu tiên hỗ trợ.

Tại cơ sở cà phê Hà Chung, sản phẩm Cà phê muối Arabica Hà Chung hiện vẫn sử dụng chai nhựa. Chủ cơ sở Bùi Thị Việt Hà cho biết thời gian tới sẽ nghiên cứu, lựa chọn loại bao bì phù hợp để từng bước thay thế.

Với các chủ thể, thay đổi vật liệu đóng gói là một phần trong quá trình hoàn thiện sản phẩm. Khi hình thức được đầu tư cùng với chất lượng, câu chuyện về thương hiệu cũng có thêm một điểm để người tiêu dùng nhận diện.

Điện Biên đang đặt mục tiêu chuyển đổi bao bì theo lộ trình. Với từng sản phẩm, đó có thể là một chiếc chai thủy tinh, một hộp giấy hay ống tre, nhưng phía sau sự thay đổi ấy là yêu cầu thích ứng với cách tiêu dùng mới và hướng tới những sản phẩm OCOP có giá trị cao hơn.