Điện Biên mở thêm kênh đưa đặc sản ra thị trường

Ngày 29/9, UBND tỉnh Điện Biên phối hợp với Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) bàn giao sản phẩm nhân hạt mắc ca để phục vụ hành khách trên các chuyến bay của hãng.

Đợt đầu, Điện Biên bàn giao 400kg nhân hạt mắc ca sấy mộc, đóng thành 4.000 gói 100g. Theo phương án khai thác, sản phẩm được phục vụ hành khách hạng thương gia trên các chuyến bay quốc tế dài hơn 3 giờ, khởi hành từ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Nhân hạt mắc ca Điện Biên được bàn giao cho Vietnam Airlines để phục vụ hành khách trên các chuyến bay.

Hoạt động nằm trong thỏa thuận hợp tác toàn diện giữa Điện Biên và Vietnam Airlines. Với kênh hàng không, sản phẩm đặc trưng của tỉnh có thêm cơ hội xuất hiện trước hành khách trong nước, quốc tế, thay vì chỉ tiêu thụ qua các điểm bán, hội chợ hoặc hệ thống phân phối tại địa phương.

Mắc ca đang được Điện Biên xác định là một trong những cây trồng chủ lực. Toàn tỉnh hiện có hơn 19.000ha mắc ca, trong đó hơn 3.500ha đã cho sản phẩm, sản lượng hơn 3.500 tấn. Địa phương có 7 cơ sở chế biến, 10 sản phẩm OCOP 3 sao từ mắc ca, 2 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và 1 mã số vùng trồng.

Những con số này cho thấy bài toán của mắc ca Điện Biên không còn dừng ở mở rộng vùng trồng. Khi diện tích nguyên liệu tăng, khâu chế biến, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và tìm thị trường tiêu thụ trở thành những phần việc quan trọng để nâng giá trị sản phẩm.

Mở rộng kênh tiêu thụ đang trở thành một hướng được Điện Biên chú trọng trong phát triển sản phẩm OCOP.

Ngày 26/8, Sở Công Thương Điện Biên phối hợp với Tập đoàn Central Retail Việt Nam tổ chức hội nghị kết nối các chủ thể OCOP, doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất sản phẩm đặc trưng với hệ thống phân phối của tập đoàn.

Hoạt động này đưa các chủ thể địa phương đến gần hơn với một hệ thống bán lẻ quy mô lớn. Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thị trường trong tỉnh, sản phẩm có cơ hội tiếp cận những kênh phân phối rộng hơn nếu đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, hồ sơ sản phẩm, bao bì, nhãn hàng hóa, khả năng cung ứng và các tiêu chuẩn liên quan.

Cổng thông tin OCOP Điện Biên hiện giới thiệu hơn 140 sản phẩm trên danh mục trực tuyến, gồm nhiều nhóm hàng như thực phẩm, đặc sản Tây Bắc, đồ uống, trà và sản phẩm chế biến. Một số sản phẩm tiêu biểu gồm cà phê Hồng Kỳ International Coffee HK13, miến dong Hoàng Tấm, miến dong Hồng Phước, lạc đỏ Na Son, bí xanh Tìa Dình, khoai sọ Phình Nhừ, gạo Tám Điện Biên Tâm Sáng và trà Shan tuyết Sính Phình.

Sự đa dạng này tạo nguồn hàng cho nhiều kênh tiêu thụ. Tuy nhiên, mỗi kênh lại đặt ra yêu cầu khác nhau. Siêu thị cần nguồn cung ổn định, tiêu chuẩn hàng hóa rõ ràng; thương mại điện tử cần thông tin sản phẩm đầy đủ, hình ảnh tốt, đóng gói phù hợp; còn các kênh như hàng không đòi hỏi quy cách, chất lượng, an toàn thực phẩm phù hợp với điều kiện khai thác.

Bên cạnh hệ thống phân phối trực tiếp, Điện Biên cũng thử nghiệm cách đưa sản phẩm lên môi trường số.

Trong Phiên chợ thanh toán không tiền mặt tỉnh Điện Biên năm 2026, diễn ra từ ngày 17 đến 19/9, Sở Công Thương phối hợp với Trung tâm Phát triển thương mại điện tử (eComDX), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương tổ chức phiên megalivestream giới thiệu sản phẩm địa phương.

Sản phẩm đặc trưng Điện Biên được giới thiệu qua phiên megalivestream trong Phiên chợ thanh toán không tiền mặt năm 2026.

Phiên phát sóng giới thiệu nhiều mặt hàng như mật ong, mắc ca, cà phê, gạo lứt, miến dong, lạp xưởng, thịt gác bếp, dệt thổ cẩm, chuối sấy, trà hoa đu đủ đực, bì trâu phồng, khẩu xén sắn. Chương trình ghi nhận hơn 50.000 lượt tương tác, thời điểm cao nhất khoảng 1.000 người xem.

Điểm đáng chú ý nằm ở việc livestream được tổ chức cùng hoạt động thanh toán số. Người bán có thể giới thiệu hàng hóa, người xem tương tác, lựa chọn sản phẩm rồi chuyển sang khâu đặt hàng và thanh toán trực tuyến. Mô hình này giúp các chủ thể làm quen với quy trình bán hàng trên môi trường số thay vì chỉ sử dụng livestream như một hình thức quảng bá.

Livestream cũng cho thấy một yêu cầu khác của sản phẩm OCOP khi bước vào thị trường trực tuyến. Chủ thể phải chuẩn bị thông tin rõ ràng, hình ảnh phù hợp, quy cách đóng gói, khả năng giao hàng và phương án chăm sóc khách hàng. Sản phẩm được chú ý trên màn hình nhưng vẫn phải giữ chất lượng khi đến tay người mua.

Các kênh tiêu thụ mới đang hình thành theo nhiều hướng khác nhau. Hàng không đưa sản phẩm tiếp cận hành khách trong nước, quốc tế. Hệ thống bán lẻ mở rộng khả năng phân phối. Livestream đưa sản phẩm đến người tiêu dùng trên môi trường số. Cổng thông tin OCOP tạo thêm nơi giới thiệu sản phẩm và kết nối trực tuyến.

Cách làm này phù hợp với đặc điểm của Điện Biên, nơi nhiều sản phẩm có lợi thế về nguyên liệu, văn hóa và câu chuyện vùng đất nhưng khoảng cách địa lý vẫn là một trở ngại trong tiếp cận thị trường.

Với mắc ca, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành khoảng 40.000ha vùng trồng, tiếp tục phát triển chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Cà phê cũng được phát triển theo hướng hình thành vùng sản xuất tập trung, tăng chế biến và quảng bá thương hiệu Arabica Điện Biên.

Khi vùng nguyên liệu tiếp tục mở rộng, thị trường sẽ trở thành một phần quan trọng trong bài toán phát triển sản phẩm. Một sản phẩm OCOP muốn đi xa cần đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu: chất lượng ổn định, nguồn nguyên liệu rõ ràng, bao bì phù hợp, truy xuất được nguồn gốc, có khả năng cung ứng và lựa chọn được kênh bán hàng phù hợp.

Từ chuyến bay Vietnam Airlines đến hệ thống bán lẻ, livestream và các nền tảng số, Điện Biên đang mở nhiều điểm tiếp cận thị trường cho đặc sản địa phương. Những kênh này không thay thế nhau mà bổ sung cho nhau, tạo thêm lựa chọn để sản phẩm vùng cao tiếp cận người tiêu dùng trong nước, đồng thời mở rộng khả năng quảng bá ra thị trường quốc tế.