Chương trình OCOP - “Cuộc cách mạng gắn sao” trong lòng dân

Những "ngôi sao sáng" trong lòng dân

Huyện Hoằng Hóa hiện có 12 sản phẩm được đánh giá, xếp hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh, trong đó có 1 sản phẩm được Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia xếp hạng sản phẩm OCOP 5 sao; 2 sản phẩm đạt OCOP 4 sao và 9 sản phẩm đạt OCOP 3 sao. Đến nay, Hoằng Hóa là một trong các địa phương có số lượng sản phẩm OCOP nhiều nhất cả tỉnh.

Từ những kết quả ban đầu ấy, Chương trình OCOP đã tạo sức lan tỏa rộng rãi từ huyện đến cơ sở. Sản phẩm tham gia Chương trình OCOP không ngừng được hoàn thiện, nâng cấp và có nhiều chuyển biến rõ tích cực về quy mô, chất lượng, quy trình sản xuất, chế biến cũng như mẫu mã bao bì, hệ thống nhận diện thương hiệu. Đặc biệt, tất cả các sản phẩm được chứng nhận OCOP đều đạt yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm trở lên, nhiều sản phẩm áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến như: VietGAP, ISO, HACCP... để tạo ra sản phẩm chất lượng cao. Ông Lê Trọng Hòa, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hoằng Hóa nhận định: “Chương trình OCOP là động lực quan trọng thúc đẩy, khai thác có hiệu quả với mục tiêu nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa chất lượng cao mang tính đặc trưng, lợi thế của từng vùng, miền trên địa bàn huyện. Các sản phẩm OCOP sau khi được công nhận đã gia tăng giá trị, lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị trường góp phần giúp các chủ thể tăng quy mô sản xuất, doanh thu, lợi nhuận”.

Sản phẩm OCOP 4 sao dưa lưới taki, dưa chuột baby do Queen Farm sản xuất được đông đảo người tiêu dùng ưa chuộng. Ảnh: H.T

Là một trong những chủ thể đầu tiên mạnh dạn đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao, tích cực tham gia Chương trình OCOP của tỉnh, anh Trần Văn Tân, Tổng Giám đốc Công ty CP Xây dựng và Thương mại Phong Cách Mới nói về lý do dấn thân vào một lĩnh vực khó, chi phí đầu tư cao, rủi ro nhiều: “Giá trị cốt lõi mà nông nghiệp hữu cơ hay Chương trình OCOP hướng đến là tạo ra các sản phẩm chất lượng cao, an toàn cho sức khỏe, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người tiêu dùng và xã hội, nâng cao giá trị kinh tế trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp”. Xuất phát từ niềm đam mê đó, được sự quan tâm, động viên, đồng hành, hỗ trợ của các cấp, các ngành và sự nỗ lực, cố gắng của bản thân, anh Tân đã từng bước đạt được thành công. Với diện tích 1,5 ha nhà màng, nhà kính tại Khu nông nghiệp công nghệ cao Queen Farm (gọi tắt là Queen Farm, thị trấn Tân Phong, Quảng Xương), giá trị đầu tư khoảng 25 tỷ đồng, anh Tân mạnh dạn trồng dưa lưới taki theo quy trình nghiêm ngặt, ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, tự động hóa hoàn toàn và cung cấp dinh dưỡng theo nhu cầu sinh trưởng, phát triển của cây trồng. Trải qua quá trình xây dựng và phát triển, anh từng bước mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng, quy cách sản phẩm, đẩy mạnh truyền thông, quảng bá sản phẩm, tích cực tham gia xúc tiến thương mại... Đến nay, dưa lưới taki và dưa chuột baby do Queen Farm sản xuất là 2 sản phẩm được UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt kết quả đánh giá, xếp hạng sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn hạng 4 sao.

Ngoài khu trồng dưa, anh Tân xây dựng thêm khu nhà kính trồng rau thủy canh. Những cây cải ngọt, xà lách, rau muống và một số loại rau cao cấp như: rau chân vịt, cải xoăn Kale, rau Mizuna Nhật Bản... mơn mởn, xanh tươi, hứa hẹn cung cấp cho thị trường sản phẩm chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm. Các sản phẩm của Queen Farm đều đạt tiêu chuẩn VietGAP, có tem truy xuất nguồn gốc, mã QR Code. Sản phẩm của công ty được bày bán tại cửa hàng, hệ thống các siêu thị, nhà hàng, các trường học trong, ngoài tỉnh và đông đảo khách hàng ưa chuộng. Anh Tân cho biết: “Được công nhận sản phẩm OCOP là bước ngoặt quan trọng, động lực để anh tiếp tục mạnh dạn đầu tư, sáng tạo, phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với Chương trình OCOP”. Trong thời gian tới, ngoài việc nỗ lực “nâng sao” cho các sản phẩm OCOP đã được công nhận, anh Tân dành nhiều tâm huyết, nguồn lực triển khai thực hiện Dự án xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể rau má xứ Thanh cho các sản phẩm từ rau má bản địa gắn với Chương trình OCOP. Theo đó, anh Tân sẽ liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm nhằm xây dựng vùng nguyên liệu rau má phục vụ nhà máy chế biến các sản phẩm từ rau má như: bột rau má mịn, nước uống rau má đóng chai, thạch rau má, trà túi lọc rau má... của công ty. Anh Tân đặt ra mục tiêu trong tương lai sẽ có từ 3 – 5 sản phẩm làm từ rau má đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 – 5 sao cấp tỉnh.

Không chỉ có huyện Hoằng Hóa, huyện Quảng Xương, thực tế cho thấy, trong những năm qua, với những nỗ lực, phấn đấu nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế, huy động nguồn lực, sự vào cuộc tích cực, chủ động của cả hệ thống chính trị, vượt qua khó khăn, thử thách, Chương trình OCOP của tỉnh đã gặt hái được nhiều thành tích đáng kể. Giai đoạn 2018 – 2020, Thanh Hóa đứng thứ 10 cả nước về số lượng sản phẩm OCOP, có hai sản phẩm đề xuất Trung ương xếp hạng 5 sao, trong đó 1 sản phẩm đã được xếp hạng; sản phẩm mật ong bốn mùa hoa rừng nguyên chất và chè sạch của HTX nông – lâm – nghiệp Bình Sơn (Triệu Sơn) được công nhận sản phẩm tiêu biểu vùng đặc biệt khó khăn. Bên cạnh việc tham gia các hội chợ, triển lãm và tiêu thụ trong nước, nhiều sản phẩm OCOP đã mở rộng thị trường trong và ngoài nước, nhất là một số thị trường khó tính như: Mỹ, Thụy Sĩ, Thụy Điển, Hàn Quốc, Nhật Bản...

Để Chương trình OCOP thực sự là “cuộc cách mạng”

Chương trình OCOP giống như xa lộ của bản lĩnh, kiến thức, sự sáng tạo. Trên xa lộ ấy, chất lượng và hiệu quả kinh tế của sản phẩm là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định đến thành công của chương trình. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả kinh tế của sản phẩm OCOP không chỉ được biểu đạt đơn giản như là thành quả kết tinh lại từ quy trình sản xuất, chế biến, bảo quản, nỗ lực hoàn thiện quy cách sản phẩm (đóng gói, bao bì, tem, nhãn mác) đảm bảo đúng tiêu chuẩn, quy trình, áp dụng tiến bộ khoa học – kỹ thuật, đáp ứng những yêu cầu khắt khe về vệ sinh an toàn thực phẩm, nhu cầu, thị hiếu của thị trường... Điều làm nên sự khác biệt rõ rệt nhất, nâng tầm giá trị sản phẩm OCOP so với những sản phẩm khác là ở chỗ: Mỗi sản phẩm là câu chuyện hấp dẫn, thú vị về sự nỗ lực, quyết tâm cao của các cấp ủy đảng, chính quyền và các chủ thể trong việc khai thác, phát huy tiềm năng, thế mạnh sản xuất nông nghiệp tại địa phương. Hơn hết, phía sau chất lượng và lợi nhuận kinh tế, các sản phẩm OCOP hàm chứa giá trị văn hóa, giá trị nhân văn thấm đẫm, trách nhiệm với môi trường là những đổi mới, sáng tạo trong tư duy, phương thức sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, góp phần thiết thực vào thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng NTM.

So với nhiều địa phương khác, Thanh Hóa là một trong những tỉnh tham gia Chương trình OCOP tương đối sớm. Mặc dù có nhiều tiềm năng, lợi thế nhưng những bước đi ban đầu không tránh khỏi khó khăn, thử thách. Bởi lẽ, đây là một chương trình hoàn toàn mới, mới ngay với cả các cấp quản lý, điều hành cho đến người dân. Nhận thức về Chương trình OCOP cũng như về phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn chưa đầy đủ. Các sản phẩm tuy đa dạng, phong phú nhưng phần lớn đang ở dạng tiềm năng, nhỏ lẻ, manh mún. Lao động nông thôn hạn chế về tư duy thương mại, hàng hóa, chủ yếu sản xuất theo hướng

tự cung tự cấp, ứng dụng khoa học - công nghệ rất thấp... Công tác chỉ đạo, điều hành của một số địa phương còn chưa quyết liệt, thiếu đồng bộ, thường xuyên, sâu sát. Trên địa bàn toàn tỉnh, hiện còn 6 huyện chưa có sản phẩm OCOP là Mường Lát, Quan Sơn, Lang Chánh, Cẩm Thủy, thị xã Bỉm Sơn, TP Sầm Sơn; chưa có nhiều sản phẩm OCOP lên kệ siêu thị, xuất khẩu sang thị trường nước ngoài. Sự tham gia của một số chủ thể còn hạn chế do tâm lý e ngại, chưa hiểu biết sâu sắc về mục tiêu, ý nghĩa chương trình...

“Việc tiếp tục đẩy mạnh phát triển nông nghiệp, phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ lớn của tỉnh, đất nước. Trong đó, việc tiếp tục đẩy mạnh Chương trình OCOP có vai trò quan trọng, “hạt nhân” tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao, khối lượng lớn thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn mạnh mẽ hơn, phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương, người dân nông thôn được cải thiện đời sống, nâng cao thu nhập, đổi mới tư duy, phương thức sản xuất” – ông Bùi Công Anh, Phó Chánh văn phòng điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới tỉnh nhận định. Để Chương trình OCOP thực sự là cuộc cách mạng, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của lãnh đạo các địa phương, các chủ thể và Nhân dân thì cần triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp về: cơ chế chính sách, nguồn nhân lực, xây dựng hệ thống tư vấn, đối tác hỗ trợ thực hiện, huy động hiệu quả nguồn lực, đổi mới các hình thức tổ chức sản xuất, tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm OCOP, tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại... Trong đó, sự đồng thuận, quyết tâm, vào cuộc tích cực, thực chất, sâu sát của lãnh đạo cấp cơ sở, chủ thể và Nhân dân là động lực, điểm tựa vững chắc cho Chương trình OCOP phát triển, đi vào chiều sâu, tạo nên giá trị bền vững.

Bài, ảnh: Hương Thảo