OCOP Nghệ An: Bảo tồn, xây dựng thương hiệu giống lúa tẻ thơm Na Loi
15:06 | 06/12/2021
OVN - Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An và xã Na Loi, huyện Kỳ Sơn đang triển khai nhiều giải pháp bảo tồn và phát triển giống lúa tẻ thơm Na Loi, đồng thời xây dựng thương hiệu, gắn sao OCOP vào năm 2022.
Xã Na Loi phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ triển khai mô hình cải tạo, khôi phục lại giống lúa tẻ thơm (Ảnh minh họa)
Hàng chục năm nay, giống lúa tẻ thơm được người Thái ở xã Na Loi, huyện Kỳ Sơn, lưu truyền, gieo trồng trên độ cao trung bình hơn 600m so với mực nước biển. Giống lúa này thích nghi nhiệt độ trung bình khoảng 20 - 23 độ C và nguồn nước tưới từ các khe núi đá chảy ra rất sạch và mát. Đây là giống lúa có hàm lượng dinh dưỡng cao, dẻo, khi nấu có mùi thơm đặc trưng, vị đậm ngon nên gọi là tẻ thơm (“khẩu cháo hom”).
Lúa tẻ thơm chỉ trồng mỗi năm một vụ. Người dân xã Na Loi gieo mạ vào tháng 6, sau 1 - 1,5 tháng tuổi thì cấy. Cây lúa tẻ thơm sinh trưởng, phát triển nhờ vào nước trời và dưỡng chất tích tụ trong đất, đến tháng 11 thì bắt đầu thu hoạch. Tuy nhiên, giống lúa này lại ít được bà con trồng bởi chất lượng thơm ngon, nhưng năng suất thấp hơn giống lúa truyền thống.
Với giống lúa truyền thống, người dân chỉ cần trồng một vụ nhưng ăn được cả năm. Giống lúa tẻ thơm chăm sóc tốt cũng chỉ đạt mức 1 tấn/ha. Mặt khác, do nguồn giống đã có sự thoái hóa trong quá trình canh tác nhiều năm, cùng với việc người dân chưa chú trọng đầu tư, chăm sóc, duy trì bảo tồn giống làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm.
Hàng chục năm nay, giống lúa tẻ thơm được người Thái ở xã Na Loi gieo cấy (Ảnh minh họa)
Toàn xã Na Loi hiện có trên 91 ha đất trồng lúa, nhưng chỉ có 2/5 bản của xã Na Loi trồng lúa tẻ thơm với diện tích khoảng 25 - 30 ha. Đặc biệt là loại gạo này có giá bán rất cao, dao động khoảng 25 nghìn - 30 nghìn đồng/kg, tính ra mỗi ha trồng lúa tẻ thơm cho bà con thu nhập vài chục triệu đồng.
Nhận thấy giá trị của giống lúa này, xã Na Loi đã cùng với Sở Khoa học và Công nghệ giúp bà con phương pháp xây dựng lúa tẻ thơm thành một sản phẩm đặc trưng, triển khai mô hình cải tạo, khôi phục lại giống lúa tẻ thơm, lựa chọn được giống gốc, làm cơ sở phục vụ cho sản xuất đại trà.
Chị Nguyễn Thị Hạnh, cán bộ Trung tâm Giống cây trồng Nghệ An cho hay: “Trước mắt trung tâm thực hiện dự án phục tráng và sản xuất giống lúa tẻ thơm nguyên chủng; thiết lập chu trình sản xuất tối ưu nhất; đồng thời xây dựng thương hiệu, phát triển giống lúa tẻ thơm trở thành đặc sản lúa gạo được sản xuất hoàn toàn theo phương pháp hữu cơ, góp phần giúp bà con Na Loi cũng như các địa bàn lân cận thay đổi điều kiện sản xuất, nâng cao thu nhập".
Theo Chủ tịch UBND xã Na Loi, vì mùi thơm đặc trưng, dẻo và ngon của gạo tẻ thơm, địa phương đang tiến hành xây dựng thương hiệu cho giống lúa này. Để gìn giữ và nâng cao giá trị sản phẩm, chính quyền xã Na Loi đã đẩy mạnh quy hoạch vùng trồng và tăng cường hướng dẫn kỹ thuật cho bà con dân bản, nhằm sản xuất theo hướng đặc sản.
Việc khôi phục lại giống lúa đặc sản của địa phương góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc nơi đây, đồng thời nâng cao nhận thức của người nông dân trong việc phát huy lợi thế để cạnh tranh, tạo ra sản phẩm mang giá trị hàng hóa, xóa đói, giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.
Bên cạnh đó, việc cải tạo, khôi phục, tăng năng suất cho giống lúa đặc sản của địa phương không những góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống, mà còn nâng cao nhận thức của đồng bào dân tộc trong việc phát huy lợi thế để cạnh tranh, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống. Cuộc sống của bà con các vùng bản đang dần đổi thay không chỉ trong nếp nghĩ, cách làm.
Xã Na Loi được xem là “vựa” lúa vùng sâu, vùng xa (giáp Lào) của huyện Kỳ Sơn. Hiện nay, xã Na Loi đang xây dựng giống lúa tẻ thơm thành sản phẩm đặc trưng và hoàn thiện mọi thủ tục xây dựng thương hiệu cho giống lúa tẻ thơm, gắn sao OCOP vào năm 2022.
Kiệt Vũ
Tin mới hơn
ocopvietnam - Nông sản Mộc Châu (thuộc tỉnh Sơn La) từng được biết đến bởi sự phong phú và những lợi thế mà thiên nhiên ban tặng. Nhưng lợi thế ấy chỉ thực sự trở thành giá trị khi người làm nông biết giữ chất lượng, kéo dài vòng đời sản phẩm và đưa nông sản đến đúng thị trường. Những hợp tác xã (HTX) đang là nơi diễn ra quá trình chuyển đổi ấy, từ một nền sản xuất dựa nhiều vào kinh nghiệm sang cách làm bài bản hơn.
ocopvietnam - Lào Cai yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP sau khi được công nhận, tập trung vào việc duy trì tiêu chí, chất lượng và trách nhiệm của các chủ thể.
ocopvietnam - Từ những sản phẩm làng nghề, nông sản đặc trưng đến hàng thủ công mỹ nghệ, OCOP đang mở thêm cơ hội để sản phẩm địa phương bước vào các kênh phân phối hiện đại. Cùng với việc chuẩn hóa chất lượng, câu chuyện về nguồn gốc, nghề truyền thống và cách làm cũng ngày càng trở thành một phần giá trị của sản phẩm.
ocopvietnam - Hơn 220 gian hàng với hàng nghìn sản phẩm nông sản, OCOP, thủ công mỹ nghệ, thảo dược và hàng hóa đặc trưng đang được giới thiệu tại Hội chợ Công Thương khu vực phía Bắc - Bắc Ninh 2026. Sự kiện mở thêm không gian quảng bá, kết nối tiêu thụ sản phẩm giữa các địa phương.
ocopvietnam - Tích hợp truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh thương mại điện tử trực tiếp, nông dân vùng trồng lê Tai Nung tại xã Phiêng Khoài (tỉnh Sơn La) thiết lập kênh tiêu thụ bền vững, tiếp cận phân khúc khách hàng cao cấp.
ocopvietnam - Chuyển hóa bất lợi về diện tích đất canh tác thành lợi thế khí hậu đặc thù, Công ty TNHH Sản xuất nấm ăn, nấm dược liệu Mù Cang Chải thiết lập chuỗi sản xuất hàng hóa, đưa nấm tươi thâm nhập thị trường Đài Loan.
Tin khác
ocopvietnam - Mã số vùng trồng ngày càng trở thành điều kiện quan trọng để nông sản đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chất lượng và thị trường. Sau khi 189 mã số vùng trồng thạch đen xuất khẩu bị thu hồi, Cao Bằng đang rà soát lại cách tổ chức sản xuất, ưu tiên vùng nguyên liệu tập trung và gắn mã số với đầu ra.
ocopvietnam - Năm 2026, Vĩnh Long phấn đấu có ít nhất 50 sản phẩm được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên. Cùng với phát triển sản phẩm mới, tỉnh đặt trọng tâm vào nâng chất lượng, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi số và mở rộng thị trường tiêu thụ.
ocopvietnam - Từ một đồ án tốt nghiệp, Nguyễn Băng Nhi phát triển những món trang sức bằng gáo dừa thành thương hiệu COCOHAND với nhiều dòng sản phẩm thủ công. Cơ sở từng bước mở rộng sang tranh, đồ trang trí, quà tặng doanh nghiệp, đầu tư máy móc và chuẩn hóa quy trình sản xuất.
ocopvietnam - Cao Bằng hiện có 188 sản phẩm OCOP của 123 chủ thể, trong đó có 10 sản phẩm 4 sao và 178 sản phẩm 3 sao. Khi số lượng sản phẩm đã hình thành khá rõ, địa phương đang dành nhiều hơn sự quan tâm cho chất lượng, thị trường và cách đưa đặc sản đến gần người tiêu dùng.
ocopvietnam - Nhiều sản phẩm đặc trưng của các địa phương đang được đầu tư vùng nguyên liệu, nâng tiêu chuẩn sản xuất và xây dựng thương hiệu để tiếp cận thị trường nước ngoài. Hà Nội cũng đẩy mạnh liên kết với các vùng sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp tìm đầu ra và đưa nông sản vào các kênh phân phối quốc tế.
ocopvietnam - Sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM đang rà soát, đánh giá lại các sản phẩm OCOP đã hết hoặc sắp hết thời hạn công nhận, đồng thời đặt mục tiêu mỗi xã, phường, đặc khu có ít nhất một sản phẩm mới đăng ký tham gia chương trình trong năm 2026.
ocopvietnam - Sau nhiều năm triển khai, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã hình thành hệ thống sản phẩm đặc trưng khá đa dạng tại Phú Thọ. Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh có 696 sản phẩm được công nhận từ 3 sao trở lên, trong đó 584 sản phẩm 3 sao, 106 sản phẩm 4 sao và 6 sản phẩm 5 sao.
ocopvietnam - Cao Bằng sở hữu nhiều nông sản đặc trưng như hạt dẻ Trùng Khánh, miến dong, chè, thạch đen. Tuy nhiên, mùa vụ ngắn, sản phẩm tươi khó bảo quản và năng lực chế biến chưa đồng đều vẫn là những điểm nghẽn trong quá trình nâng giá trị nông sản.
ocopvietnam - Sáng 13/9 vừa qua, 14 sản phẩm OCOP của Lào Cai được giới thiệu trên TikTok, Shopee và Facebook trong phiên Mega Livestream có sự tham gia của 50 KOL, KOC và nhà sáng tạo nội dung.
ocopvietnam - Tập trung vùng nguyên liệu, củng cố liên kết sản xuất và lựa chọn sản phẩm có lợi thế đang được Huế xác định là hướng đi để nâng chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh của nông sản, sản phẩm OCOP.
ocopvietnam - Cao Bằng đang giới thiệu hơn 100 sản phẩm đặc trưng tại Hà Nội trong chương trình “Sức sống hàng Việt” số 13 với chủ đề “Cao Bằng - Hương vị biên cương”. Sau ngày đầu tiên, hoạt động trưng bày, bán hàng trực tiếp và livestream đã tạo thêm kênh quảng bá, kết nối sản phẩm địa phương với người tiêu dùng Thủ đô.
ocopvietnam - Khước từ tư duy canh tác quảng canh, Hợp tác xã Nông Xanh (tỉnh Sơn La) ứng dụng công nghệ nhà màng phát triển dòng bí hạt dẻ Nhật Bản. Tỷ suất lợi nhuận vượt trội chứng minh dư địa lớn của phân khúc nông sản giá trị cao.
ocopvietnam - Với 11 sản phẩm được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên, xã Sông Vàng, TP Đà Nẵng đang khai thác thế mạnh sản vật địa phương để phát triển hàng hóa có thương hiệu, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.
ocopvietnam - THACO AGRI đề xuất triển khai dự án trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu tập trung, ứng dụng công nghệ cao trên diện tích khoảng 1.206ha tại xã Trà Linh và Trà Tập, thành phố Đà Nẵng, với thời hạn hoạt động 50 năm.
ocopvietnam - Đà Nẵng triển khai đưa sản phẩm sâm Ngọc Linh lên sàn giao dịch “OCOP và đặc sản Đà Nẵng” trên nền tảng Grab, đồng thời yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, chất lượng và các điều kiện pháp lý của sản phẩm tham gia.
