Việt Nam - Hoa Kỳ: Thách thức thuế quan đòi hỏi tái cấu trúc xuất khẩu

Tại diễn đàn, các chuyên gia, nhà hoạch định tham gia đều khẳng định mối quan hệ kinh tế song phương hai nước đã đạt nhiều thành tựu ngoạn mục, trở thành động lực tăng trưởng kinh tế quan trọng. Ông Phạm Quang Vinh, Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Hoa Kỳ nhấn mạnh, kim ngạch thương mại đã tăng trưởng gần 300 lần, đạt 149,6 tỷ USD vào năm 2024. Tính đến hết tháng 10/2025, tổng kim ngạch trao đổi thương mại song phương đạt khoảng 141,4 tỷ USD. Về đầu tư, hai nước thể hiện vai trò đối tác quan trọng của nhau. Những kết quả tích cực này minh chứng cho nỗ lực lớn của Chính phủ, sự tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp đôi bên.

Bộ Công Thương phối hợp Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam tổ chức Diễn đàn Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ 2025, tại TP. HCM

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu, Diễn đàn cũng tập trung nhận diện những thách thức mới nổi mang tính cấu trúc, nhằm duy trì đà phát triển bền vững trong kỷ nguyên hiện tại. Một số vấn đề trọng tâm bao gồm sự thay đổi sâu sắc liên quan đến tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu, sự xuất hiện của các tiêu chuẩn mới. Đặc biệt, các chuyên gia bày tỏ quan ngại về những rào cản từ chính sách thuế quan và quy tắc xuất xứ của Hoa Kỳ.

Ông Phạm Quang Vinh, Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam, nguyên Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại Hoa Kỳ phát biểu tại Diễn đàn

Bà Virginia Foote, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Hà thừa nhận tính bất ổn, quan ngại những điều chỉnh liên tục trong chính sách thuế Hoa Kỳ có thể tạo thành rào cản đáng kể. Những thách thức này, bao gồm cả xu hướng gia tăng biện pháp phòng vệ thương mại, yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn kỹ thuật, phát triển bền vững, minh bạch chuỗi cung ứng, đang tạo ra tác động đáng kể đến các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt khối FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài).

Bà Virginia Foote, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ quan ngại, những điều chỉnh liên tục trong chính sách thuế Hoa Kỳ có thể tạo thành rào cản đáng kể đối với doanh nghiệp Việt Nam

Nhằm vượt qua những hạn chế, không ít chuyên gia đã đề xuất giải pháp chiến lược, hướng đến tháo gỡ khó khăn, giúp doanh nghiệp Việt xuất khẩu hiệu quả. Điển hình như, TS. Trần Toàn Thắng, Trưởng ban Quốc tế và Chính sách hội nhập (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính) đã trình bày tác động thuế đối ứng Hoa Kỳ lên Việt Nam, đồng thời nêu bật một số giải pháp. Ông Thắng đánh giá cao sự cần thiết của việc tái cấu trúc thị trường, tìm kiếm thêm nhiều thị trường tiềm năng thay thế. Đồng thời, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động nắm vững thông tin về mức thuế áp dụng, nghiêm ngặt tuân thủ tiêu chuẩn hàng hóa, nắm chắc quy tắc xuất xứ để có cơ sở đàm phán hợp lý, minh bạch trong trách nhiệm chịu thuế.

TS. Trần Toàn Thắng, Trưởng ban Quốc tế và Chính sách hội nhập (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, trình bày tác động thuế đối ứng Hoa Kỳ lên Việt Nam, đồng thời nêu bật một số giải pháp

Doanh nghiệp có định hướng xuất khẩu nên tập trung nâng cấp chuỗi giá trị, đầu tư vào công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng sức cạnh tranh, từ đó giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Hoa Kỳ. Về mặt chiến lược vĩ mô, chuyên gia đề xuất cần thúc đẩy ngoại giao cân bằng, tăng cường liên kết nội khối, tạo nền tảng vững chắc hơn. Mục tiêu cuối cùng là biến thách thức thành cơ hội, chuyển đổi mô hình tăng trưởng bền vững, mở rộng dư địa hợp tác, củng cố nền tảng cho quan hệ kinh tế, thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển ổn định, bền vững và cùng có lợi trong giai đoạn mới.