Nghi vấn khâu nhục “nhái” đặc sản xứ Lạng

Theo phản ánh trên nhóm Facebook “Hội kha nhục Lạng Sơn”, một số người đặt mua khâu nhục Thất Khê qua mạng. Khi nhận hàng, họ thấy bên trong hộp chủ yếu là xương và khoanh chân giò, khác xa hình ảnh quảng cáo. Sau đó, người mua không liên hệ được với người bán. Bài đăng kèm hình ảnh sản phẩm, bao bì và thông tin giao hàng.

Nắp hộp sản phẩm “Bát Khâu Nhục” ghi “Thất Khê Lạng Sơn” và in biểu trưng OCOP 4 sao, đang được cơ quan chức năng xác minh.

Bao bì sản phẩm dùng tên gọi, hình ảnh gắn với đặc sản Lạng Sơn và giới thiệu là sản phẩm OCOP 4 sao. Tuy nhiên, thông tin ban đầu từ cơ quan quản lý thị trường cho thấy các đơn hàng bị phản ánh không được gửi đi từ Lạng Sơn mà từ khu vực Long Biên, Hà Nội.

Những chi tiết này đặt ra nghi vấn về nguồn gốc, chất lượng hàng hóa và độ trung thực của thông tin quảng cáo. Dù vậy, cơ quan chức năng vẫn cần kiểm tra, đối chiếu hồ sơ sản xuất, kinh doanh và các chứng cứ liên quan trước khi kết luận.

Chi tiết “OCOP 4 sao” khiến vụ việc càng được chú ý. Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) nhằm phát huy lợi thế địa phương, phát triển sản phẩm đặc trưng gắn với chủ thể sản xuất và nâng cao giá trị kinh tế nông thôn. Với người mua, nhất là khi mua đặc sản qua mạng, biểu trưng OCOP trên bao bì thường là một yếu tố để tham khảo.

Người tiêu dùng phản ánh sản phẩm khâu nhục đóng hộp nhận được không giống hình ảnh quảng cáo.

Tuy nhiên, chỉ nhìn bao bì thì người tiêu dùng không thể biết sản phẩm đã thực sự được đánh giá, phân hạng hay chưa, chủ thể nào được công nhận và công nhận đến đâu.

Theo kết quả đánh giá, phân hạng năm 2025 do cơ quan chuyên môn tỉnh công bố, Lạng Sơn có 185 sản phẩm OCOP còn hạn, gồm 10 sản phẩm 4 sao và 175 sản phẩm 3 sao. Muốn biết một sản phẩm có được công nhận hay không, phải căn cứ vào thông tin chính thức về sản phẩm, chủ thể và quyết định công nhận.

Với sản phẩm khâu nhục bị phản ánh, cần làm rõ ba điểm. Thứ nhất, biểu trưng OCOP 4 sao trên bao bì có đúng với sản phẩm đã được công nhận không. Thứ hai, đơn vị sản xuất, kinh doanh có phải chủ thể được công nhận không. Thứ ba, tên gọi Thất Khê, Lạng Sơn có phản ánh đúng nguồn gốc hàng hóa không.

Ngày 19/10/2026, Văn phòng UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Văn bản số 9811/VP-KTTH, truyền đạt chỉ đạo của ông Đinh Hữu Học, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh. Văn bản yêu cầu khẩn trương kiểm tra, xác minh, làm rõ vụ việc.

Văn bản số 9811/VP-KTTH ngày 19/10/2026 của Văn phòng UBND tỉnh Lạng Sơn, yêu cầu khẩn trương xác minh phản ánh về sản phẩm Bát Khẩu Nhục Lạng Sơn đóng hộp.

Chi cục Quản lý thị trường tỉnh, với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, được giao chủ trì việc xác minh. Chi cục sẽ phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Công an tỉnh và các đơn vị, cá nhân liên quan, báo cáo UBND tỉnh chậm nhất ngày 25/10/2026.

Theo yêu cầu, cơ quan chức năng cần xác định chủ thể sản xuất, phân phối; địa điểm sản xuất thực tế; nguồn gốc nguyên liệu; hồ sơ chất lượng, an toàn thực phẩm. Họ cũng cần kiểm tra căn cứ sử dụng tên gọi đặc sản và thông tin OCOP trên bao bì. Nếu phát hiện vi phạm, việc xử lý phải căn cứ vào tính chất, mức độ và quy định pháp luật.

Khâu nhục là món ăn truyền thống của xứ Lạng, thường có mặt trong dịp lễ, Tết, cưới hỏi và những bữa tiệc quan trọng. Để có hương vị đặc trưng, thịt phải được chọn kỹ, tẩm ướp gia vị và chế biến qua nhiều công đoạn. Nhờ bán hàng trực tuyến và sản phẩm đóng gói sẵn, món ăn này ngày càng đến được với người tiêu dùng ở nhiều tỉnh, thành.

Với các hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất nhỏ và phụ nữ làm nghề thực phẩm truyền thống, mở rộng thị trường là cơ hội tăng thu nhập và giữ nghề. Nhưng cơ hội ấy chỉ bền khi người mua tin vào chất lượng, nguồn gốc và uy tín của người sản xuất.

Nếu một sản phẩm mượn tên đặc sản nhưng chất lượng, nguồn gốc không đúng quảng cáo, hậu quả có thể lan rộng hơn một đơn hàng. Người tiêu dùng có thể mất niềm tin vào mọi sản phẩm cùng tên gọi. Các cơ sở làm ăn chân chính cũng có thể bị vạ lây dù không liên quan.

Khi mua hàng trực tuyến, người mua không thể kiểm tra hàng trước khi thanh toán. Hình ảnh, tên gọi, lời giới thiệu và dấu hiệu nhận diện trên bao bì vì thế ảnh hưởng rất lớn đến quyết định mua. Khi những thông tin này gây nhầm lẫn, việc phát hiện và xử lý càng cần kịp thời.

Bảo vệ thương hiệu đặc sản không thể chỉ dừng ở quảng bá hay đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử. Cùng với xúc tiến thương mại, cần kiểm soát thông tin hàng hóa, truy xuất nguồn gốc và ràng buộc trách nhiệm của chủ thể kinh doanh.

Thông tin trên bao bì phải khớp với hàng thực tế. Hình ảnh quảng cáo không được khiến người mua hiểu sai về thành phần, chất lượng hay xuất xứ. Đơn vị chịu trách nhiệm cũng phải được ghi rõ để người mua liên hệ khi cần.

Một sản phẩm khâu nhục đóng hộp đạt OCOP có ghi rõ thông tin nhà sản xuất, khối lượng, cách bảo quản và số điện thoại liên hệ. Đây là những thông tin người tiêu dùng nên kiểm tra khi mua đặc sản qua mạng. Ảnh minh họa.

Về phía người tiêu dùng, khi mua đặc sản qua mạng xã hội, nên kiểm tra thông tin đơn vị sản xuất, địa chỉ, nhãn hàng hóa và nguồn gốc sản phẩm. Người mua cũng nên lưu lại nội dung quảng cáo, thông tin đặt hàng, hóa đơn, chứng từ và ảnh hàng thực nhận, để có căn cứ phản ánh khi thấy bất thường.

Kết quả xác minh theo chỉ đạo của UBND tỉnh sẽ là căn cứ quan trọng để làm rõ các phản ánh. Nếu có vi phạm, xử lý nghiêm không chỉ bảo vệ người mua mà còn giữ uy tín cho đặc sản xứ Lạng và những người làm nghề tử tế.

Với một sản phẩm truyền thống, giá trị không nằm ở cái tên hay hình ảnh trên bao bì. Giá trị nằm ở chất lượng thật, nguồn gốc minh bạch và niềm tin được vun đắp qua mỗi lần người tiêu dùng lựa chọn.